Mở bài Những ngôi sao xa xôi hay nhất – 14 mẫu trực tiếp, gián tiếp, theo đề

Lê Minh Khuê bước vào văn chương từ chính những năm làm thanh niên xung phong trên tuyến lửa Trường Sơn. Truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi, bà viết năm 1971, kể về ba cô gái trong một tổ trinh sát mặt đường giữa vùng trọng điểm bom đạn. Qua Phương Định, Nho và chị Thao, tác phẩm làm hiện lên vẻ đẹp vừa gan góc vừa trong trẻo của lớp người trẻ thời chống Mĩ.

Lê Minh Khuê sinh năm 1949, người Tĩnh Gia, Thanh Hóa. Từ năm 1965, khi còn rất trẻ, bà đã gia nhập lực lượng thanh niên xung phong, rồi trở thành phóng viên, nhà văn chuyên viết truyện ngắn. Những ngôi sao xa xôi ra đời năm 1971, lúc cuộc chiến trên tuyến đường Trường Sơn đang ở giai đoạn khốc liệt. Truyện được kể bằng lời của Phương Định, cô gái Hà Nội cùng Nho và chị Thao ngày ngày đo hố bom, phá bom nổ chậm để giữ cho đường thông. Qua câu chuyện ấy, nhà văn ngợi ca tâm hồn hồn nhiên, giàu mơ mộng cùng lòng dũng cảm phi thường của những nữ chiến sĩ trẻ trên cao điểm.

Trong văn học thời chống Mĩ, Trường Sơn không chỉ là một dãy núi mà còn là con đường của cả dân tộc ra trận. Đã có biết bao trang viết về những đoàn xe chở hàng, những người lính lái xe, những đêm hành quân xuyên rừng. Nhưng giữa bao tiếng nói ấy, Lê Minh Khuê chọn kể về những người ít khi được nhìn thấy: các cô gái ngồi chờ bom trên cao điểm để mở lối cho xe qua. Truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi của bà là bức chân dung chân thực và cảm động về ba nữ thanh niên xung phong giữa vùng lửa đạn.

Có những tác phẩm không được viết từ trí tưởng tượng mà từ những ngày người viết đã sống thật. Năm 1965, khi còn ở tuổi học trò, Lê Minh Khuê đã khoác ba lô vào Trường Sơn, ở giữa những con dốc bị bom cày nát và những đồng đội tuổi đôi mươi. Sáu năm sau, năm 1971, bà viết Những ngôi sao xa xôi như kể lại cuộc sống của chính mình và bạn bè. Bởi vậy, mỗi chi tiết về căn hang nép dưới chân cao điểm, về những lần đo đất, phá bom đều thấm hơi thở của người trong cuộc, làm nên vẻ đẹp chân thực của ba cô gái trinh sát mặt đường.

Nhắc đến Lê Minh Khuê, bạn đọc thường nghĩ ngay tới một cây bút truyện ngắn giàu nữ tính, đặc biệt nhạy cảm khi đi vào thế giới bên trong của người phụ nữ trẻ. Nét riêng ấy đã thành hình ngay từ những sáng tác đầu tay như Những ngôi sao xa xôi. Thay vì dựng những trận đánh lớn, nhà văn lặng lẽ theo dõi từng nhịp tim, từng thói quen nhỏ của ba cô gái sống giữa vùng bom: người thích hát, người thích kẹo, người chăm chỉ chép bài hát. Chính những rung động tinh tế ấy làm nên sức hấp dẫn riêng của truyện.

Cùng nằm trong Bài 7 Tin yêu và ước vọng, Đồng chí của Chính Hữu khắc họa người lính nông dân thời chống Pháp, còn Lá đỏ của Nguyễn Đình Thi ghi lại cuộc gặp thoáng chốc với em gái tiền phương bên đường ra trận. Đến Những ngôi sao xa xôi, Lê Minh Khuê đưa người đọc lên một cao điểm Trường Sơn những năm chống Mĩ, nơi chỉ có ba cô gái cùng với tiếng máy bay và những quả bom chưa nổ. Nếu người lính của Chính Hữu mộc mạc, ít lời thì các nữ trinh sát của Lê Minh Khuê lại trẻ trung, hay hát, hay mơ. Truyện mở ra một gương mặt khác của chủ nghĩa anh hùng: anh hùng mà vẫn rất con gái.

Ngôi sao ở rất xa, ánh sáng của nó nhỏ bé, nhưng vẫn bền bỉ soi xuống mặt đất mỗi đêm. Lê Minh Khuê đã chọn hình ảnh ấy đặt tên cho truyện ngắn viết năm 1971 của mình: Những ngôi sao xa xôi. Những ngôi sao ấy là kỉ niệm về bầu trời thành phố trong tâm trí Phương Định, cũng là ba cô gái trinh sát âm thầm làm việc trên một cao điểm hẻo lánh của Trường Sơn. Họ ít được ai biết tên, nhưng vẻ đẹp tâm hồn và lòng can đảm của họ lấp lánh giữa khói bom như những vì sao giữa trời đêm.

Giữa một vùng đất cháy đen vì bom, có một cô gái vẫn tự hào kể rằng các anh lái xe từng khen mình: “Cô có cái nhìn sao mà xa xăm”. Đó là Phương Định, người kể chuyện trong Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê. Cô biết mình xinh, thích soi gương, thích hát, nhưng cũng là người một mình đào đất dưới quả bom chưa nổ. Qua nhân vật ấy cùng hai đồng đội Nho và chị Thao, nhà văn cho thấy vẻ đẹp kì diệu của tuổi trẻ: càng đứng gần cái chết, con người càng giữ được nét hồn nhiên của mình.

Văn chương chỉ thật sự chạm đến người đọc khi nhà văn viết bằng những điều mình đã thấy, đã nếm trải và đã thương. Lê Minh Khuê là minh chứng cho điều đó. Những năm làm thanh niên xung phong đã cho bà một vốn sống không sách vở nào thay được, để rồi năm 1971, truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi ra đời. Không lên gân, không tô vẽ, tác phẩm ghi lại đời sống của ba nữ trinh sát nơi đỉnh dốc với cả nỗi sợ, niềm vui và những giấc mơ rất riêng, từ đó dựng nên hình ảnh đẹp đẽ về thế hệ trẻ trong chiến tranh.

Trên một cao điểm chỉ quen với bom đạn và nắng cháy, bỗng một cơn mưa đá ào xuống khiến cô gái trẻ reo lên thích thú. Những hạt mưa lạ ấy đánh thức trong cô cả một miền kí ức về mẹ, về ô cửa sổ và bầu trời đầy sao của thành phố quê nhà. Đó là một chi tiết đáng nhớ trong truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê. Chính những giây phút như thế giúp người đọc hiểu rằng, bên trong những người lính phá bom gan dạ là những tâm hồn mềm mại, luôn khao khát cái đẹp và sự bình yên.

Trong những trang văn viết về Trường Sơn thời chống Mĩ, Phương Định của Lê Minh Khuê là một gương mặt khó quên. Cô là người kể chuyện trong Những ngôi sao xa xôi, cô gái Hà Nội rời mái trường để lên cao điểm làm trinh sát mặt đường. Cô hay soi gương, hay hát, hay nhớ về thành phố, nhưng khi phá bom thì bình tĩnh và quả cảm lạ thường. Đi sâu vào nhân vật này, ta sẽ thấu hiểu đời sống nội tâm nhiều sắc màu và phẩm chất anh hùng của lớp nữ chiến sĩ năm ấy.

Truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê xoay quanh một tổ trinh sát nhỏ gồm ba cô gái trẻ. Chị Thao là tổ trưởng, cứng cỏi trong công việc nhưng lại sợ máu; Nho nhỏ nhắn, trẻ con mà rất gan lì; còn Phương Định thì mơ mộng, kín đáo và giàu lòng tự trọng. Mỗi người một tính cách, nhưng họ giống nhau ở lòng quả cảm, ý thức trách nhiệm và tình chị em keo sơn. Qua ba nhân vật ấy, nhà văn dựng nên bức chân dung tập thể đẹp đẽ của những cô gái ra trận thời chống Mĩ.

Một câu chuyện chiến tranh có thể được kể bằng giọng trang trọng của người đứng ngoài, nhưng Lê Minh Khuê lại trao lời kể cho chính nhân vật trong cuộc. Ở Những ngôi sao xa xôi, Phương Định xưng tôi, vừa kể việc, vừa bộc bạch những suy nghĩ thầm kín nhất của mình. Nhờ ngôi kể thứ nhất, những phút căng thẳng khi phá bom hay nỗi háo hức khi mưa đá đổ xuống hiện ra thật gần, thật sống. Tìm hiểu nghệ thuật kể chuyện và miêu tả tâm lí là chìa khóa để thấy vì sao truyện ngắn này vẫn giữ nguyên sức hút.

Chiến tranh thử thách con người không chỉ bằng bom đạn mà bằng việc phải sống cạnh cái chết mỗi ngày. Có người gục ngã, có người chai sạn, nhưng cũng có người vẫn giữ được tiếng hát và nụ cười. Cô gái Phương Định mà Lê Minh Khuê dựng lên trong Những ngôi sao xa xôi thuộc về số người thứ ba. Cô nói về công việc nguy hiểm nhất của mình bằng giọng thản nhiên đến lạ: “Quen rồi. Một ngày chúng tôi phá bom đến năm lần.” Phía sau câu nói ấy là cả một thế hệ đã biến hiểm nguy thành nếp sống thường ngày, để những đoàn xe nối nhau tiến về phía Nam. Viết truyện năm 1971, Lê Minh Khuê đã giữ lại cho văn học vẻ đẹp kiên cường mà vẫn tươi trẻ ấy của các cô gái thanh niên xung phong.