Tóm tắt bài thơ Đồng chí (Chính Hữu) ngắn gọn, đầy đủ – 8 mẫu hay nhất

Bài thơ kể về những người lính xuất thân từ nông dân nghèo, từ chỗ xa lạ đã trở thành đồng chí nhờ chung cảnh ngộ, chung lí tưởng và cùng trải qua gian khổ. Họ thấu hiểu nỗi nhớ quê của nhau, cùng vượt qua bệnh tật, thiếu thốn bằng tình thương. Bài thơ khép lại bằng hình ảnh hai người lính đứng gác cạnh nhau trong đêm, “đầu súng trăng treo”.

Đồng chí là lời tâm tình của người lính với đồng đội. Anh và tôi vốn ở hai vùng quê nghèo, không hẹn mà gặp trong quân ngũ. Cùng cầm súng, cùng đắp chung chăn trong đêm rét, họ thành tri kỉ, thành đồng chí. Ra đi, họ gác lại ruộng nương, nhà cửa nhưng vẫn mang theo nỗi nhớ quê. Họ cùng chịu sốt rét, áo rách, chân không giày, vẫn cười và nắm tay nhau truyền hơi ấm. Đêm phục kích giữa rừng sương muối, họ đứng bên nhau chờ giặc, dưới vầng trăng như treo trên mũi súng.

Phần 1 (7 dòng đầu) – Cơ sở của tình đồng chí: Những người lính đến từ những miền quê nghèo, nơi đồng ruộng nhiễm mặn, nhiễm phèn hay đất sỏi đá khó cày cấy. Vốn xa lạ, họ gặp nhau vì cùng một nhiệm vụ chiến đấu; sát cánh bên nhau, chia nhau tấm chăn đêm rét, họ trở thành tri kỉ và gọi nhau hai tiếng “Đồng chí!”.

Phần 2 (10 dòng tiếp) – Biểu hiện của tình đồng chí: Họ hiểu nỗi lòng của nhau: ruộng nương gửi bạn cày, căn nhà bỏ trống, giếng nước gốc đa quê nhà vẫn nhớ người ra lính. Họ cùng chịu những trận sốt rét rừng, cùng thiếu thốn áo quần, giày dép giữa giá rét, nhưng vẫn cười và nắm chặt tay nhau.

Phần 3 (3 dòng cuối) – Biểu tượng của tình đồng chí: Trong đêm rừng hoang sương muối, hai người lính đứng cạnh nhau chờ giặc tới; vầng trăng treo trên đầu mũi súng trở thành biểu tượng đẹp về người lính và tình đồng chí.

Bài thơ Đồng chí của Chính Hữu mở đầu bằng lời kể về quê hương của hai người lính: một người đến từ vùng “nước mặn, đồng chua”, một người từ làng quê nghèo “đất cày lên sỏi đá”. Họ vốn xa lạ, nhưng vào quân ngũ, cùng chung chiến hào, chung tấm chăn trong đêm rét nên trở thành đôi bạn tri kỉ. Tình cảm ấy được kết tinh trong tiếng gọi thiêng liêng “Đồng chí!”. Tiếp đó, người lính tâm sự về những gì đã bỏ lại phía sau: mảnh ruộng nhờ bạn cày giúp, gian nhà trống chênh vênh trong gió, giếng nước, gốc đa đầu làng như cũng đang nhớ người đi xa. Đời lính nhiều gian khổ: sốt rét run người, áo rách vai, quần vá, chân trần giữa trời lạnh. Nhưng họ vẫn cười, vẫn nắm lấy tay nhau để sưởi ấm tâm hồn. Bài thơ kết thúc bằng cảnh đêm phục kích: giữa rừng sương giá, hai người đứng cạnh nhau chờ giặc, trên đầu súng là vầng trăng lơ lửng – vừa thực, vừa đẹp như một biểu tượng.

Bài thơ Đồng chí được Chính Hữu viết đầu năm 1948, sau khi ông cùng đồng đội tham gia chiến dịch Việt Bắc thu đông 1947. Bài thơ là lời người lính tâm sự với người bạn chiến đấu của mình.

Mở đầu, người lính nhắc lại xuất thân của cả hai: anh ở vùng quê chiêm trũng ven biển, đất nhiễm mặn phèn; tôi ở vùng trung du, đồi núi, đất cằn toàn sỏi đá. Đôi bạn vốn chẳng quen biết, mỗi người một phương trời. Cách mạng đã đưa họ về cùng một đơn vị. Họ nằm cạnh nhau bên chiến hào, súng kề súng, đầu kề đầu; những đêm lạnh giá chia nhau một tấm chăn mỏng. Từ sự sẻ chia ấy, họ trở thành tri kỉ, và cao hơn cả là trở thành đồng chí.

Tình đồng chí được thể hiện qua sự thấu hiểu. Người lính ra đi để lại mảnh ruộng nhờ người thân cày cấy, gian nhà trống mặc cho gió lay; anh tỏ ra dứt khoát nhưng trong lòng vẫn nặng nỗi nhớ quê, và quê hương – giếng nước, gốc đa – cũng đang ngóng đợi anh. Họ còn cùng nhau nếm trải gian nan: những cơn sốt rét rừng làm run người, vã mồ hôi; áo rách, quần vá, chân không giày giữa mùa đông buốt giá. Vượt lên tất cả, họ vẫn nở nụ cười và nắm chặt tay nhau, truyền cho nhau hơi ấm và niềm tin.

Kết thúc bài thơ là một bức tranh đẹp: trong đêm rừng hoang, sương muối phủ trắng, hai người lính đứng cạnh nhau phục kích chờ giặc. Vầng trăng lặn thấp như treo trên đầu mũi súng. Hình ảnh “đầu súng trăng treo” gắn kết hiện thực chiến đấu với vẻ đẹp lãng mạn, trở thành biểu tượng của người lính và tình đồng chí thiêng liêng.

Tôi và anh vốn chẳng quen nhau. Quê anh ở vùng đồng chua nước mặn, quê tôi ở nơi đất cày toàn sỏi đá. Kháng chiến bùng nổ, chúng tôi cùng lên đường, được xếp chung một đơn vị. Những đêm phục kích, súng tôi kề súng anh; những đêm rừng rét buốt, chúng tôi chung nhau một tấm chăn. Rồi chẳng biết từ bao giờ, anh thành người bạn tri kỉ, thành đồng chí của tôi. Chúng tôi hiểu lòng nhau: anh nhớ mảnh ruộng gửi bạn cày, tôi nhớ gian nhà trống gió lùa, cả hai cùng nhớ giếng nước, gốc đa nơi làng quê. Chúng tôi cùng lên cơn sốt rét, cùng mặc áo rách, quần vá, cùng đi chân trần qua mùa đông. Những lúc ấy, chỉ cần một nụ cười, một cái nắm tay là đủ ấm lòng. Đêm nay, giữa rừng hoang sương muối, tôi và anh lại đứng cạnh nhau chờ giặc, trên đầu súng là vầng trăng lơ lửng.

Bài thơ ca ngợi tình đồng chí của những người lính cách mạng thời kì đầu kháng chiến chống Pháp. Tình cảm ấy bắt nguồn từ sự tương đồng về cảnh ngộ (cùng là nông dân nghèo), được gắn kết bởi lí tưởng chung (cùng cầm súng bảo vệ Tổ quốc) và được bồi đắp qua gian khổ (chung chăn, chung cơn sốt, chung thiếu thốn). Tình đồng chí biểu hiện ở sự thấu hiểu nỗi nhớ quê, ở sự sẻ chia khó khăn và ở cái nắm tay ấm áp. Nó trở thành sức mạnh giúp người lính đứng vững trong đêm phục kích. Qua đó, bài thơ khắc họa chân dung anh bộ đội Cụ Hồ giản dị, chân chất mà cao đẹp, lạc quan.

• Hai người lính đến từ hai vùng quê nghèo, vốn xa lạ.
• Cùng chiến đấu, cùng chịu rét, họ thành tri kỉ, thành đồng chí.
• Họ hiểu nỗi nhớ nhà, nhớ quê của nhau.
• Họ chia sẻ bệnh tật, thiếu thốn nhưng vẫn lạc quan, nắm tay nhau.
• Đêm phục kích, họ đứng cạnh nhau chờ giặc dưới vầng trăng “đầu súng trăng treo”.

Kết luận

Tám mẫu tóm tắt trên giúp em ghi nhớ mạch nội dung của bài thơ Đồng chí: cơ sở hình thành – biểu hiện – biểu tượng của tình đồng chí. Khi làm bài, em có thể dùng mẫu ngắn cho câu hỏi đọc hiểu và mẫu chi tiết khi viết mở bài, giới thiệu tác phẩm.

Xem thêm:

• Đồng chí (Chính Hữu) – Tác giả, tác phẩm
• Phân tích bài thơ Đồng chí
• Phân tích 7 câu đầu bài Đồng chí
• Tác giả Chính Hữu
• Kết bài Đồng chí hay nhất – 13 mẫu ngắn gọn, nâng cao, theo từng đoạn