Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Khóc dạ đề là gì? Nghĩa chữ 夜啼 và vì sao trẻ hay khóc đêm?

Cập nhật 02/12/2025·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Khóc dạ đề (夜啼): tiếng khóc nửa đêm
  • Bé khóc thế nào thì người lớn gọi là dạ đề?
  • Dạ đề, quấy khóc, giật mình khác nhau chỗ nào?
  • Tiếng ru giữa những đêm dài

Khóc dạ đề là cách dân gian gọi tình trạng em bé, thường là trẻ sơ sinh vài tuần đến vài tháng tuổi, cứ chiều tối hoặc đêm xuống lại khóc dai dẳng, dỗ mãi không nín dù đã được bú no, thay tã. Hỏi “trẻ khóc dạ đề là sao” thì nghĩa của chữ đã gói sẵn câu trả lời: dạ là đêm, đề là khóc. Trong y học, người ta hay đặt nó cạnh khái niệm cơn khóc kéo dài ở trẻ nhỏ.

Nghĩa ngắn Trẻ nhỏ khóc nhiều, khó dỗ, thường vào chiều tối và ban đêm
Gốc từ Khóc + dạ đề (夜啼: đêm khóc)
Loại từ Cụm động từ, cũng dùng như danh từ (“chứng khóc dạ đề”)
Hay gặp ở Trẻ dưới khoảng 3–4 tháng tuổi
Sắc thái Trung tính, khẩu ngữ; quen dùng trong gia đình
khóc dạ đề là gì
khóc dạ đề là gì? Trẻ nhỏ khóc dai dẳng về đêm

Khóc dạ đề (夜啼): tiếng khóc nửa đêm

Người nói tiếng Việt dùng “khóc dạ đề” như một cụm liền, ít ai nghĩ rằng chữ khóc đứng đầu đã bị nói hai lần. Dạ (夜) là đêm, như trong dạ hội, dạ quang, nhật dạ. Đề (啼) theo Thiều Chửu là kêu khóc, và cũng là tiếng chim hót: oanh đề là chim vàng anh hót, ô dạ đề là quạ kêu đêm. Từ điển Hán Việt ghi thẳng dạ đề là trẻ khóc đêm.

Vậy “khóc dạ đề”, dịch từng chữ, là “khóc khóc đêm”. Lặp nghĩa kiểu này rất thường gặp khi một cụm Hán Việt đi vào lời ăn tiếng nói hằng ngày: người ta thêm một chữ thuần Việt phía trước cho dễ hiểu, giống ngày sinh nhật hay cây cổ thụ. Không ai coi đó là sai, vì cụm từ đã quen tai cả trăm năm nay. Trong sách Đông y, chứng này có tên đầy đủ là tiểu nhi dạ đề, nghĩa là trẻ con khóc đêm.

Bé khóc thế nào thì người lớn gọi là dạ đề?

Từ điển tiếng Việt giải thích gọn: chứng khóc nhiều về đêm của trẻ sơ sinh. Trong đời sống, ông bà, cha mẹ dùng từ này cho một kiểu khóc khá riêng, khác với tiếng khóc đòi bú hay khóc vì ướt tã:

  • Khóc vào giờ gần như cố định, hay rơi vào lúc chạng vạng hoặc nửa đêm.
  • Khóc to, kéo dài, bế ru hay cho bú cũng không nín.
  • Mặt đỏ bừng, tay nắm chặt, chân co lên bụng.
  • Ngoài cơn khóc, bé vẫn bú được, chơi được, lên cân đều.

Các trang y khoa như Vinmec, Hello Bacsi mô tả tình trạng này hay gặp từ khoảng hai, ba tuần tuổi, rồi giảm dần khi bé được ba đến bốn tháng. Nguyên nhân chính xác đến nay chưa rõ; giả thuyết được nhắc nhiều là dạ dày, ruột của bé còn non yếu. Người xưa không có những giải thích ấy nên hay gán tiếng khóc đêm cho chuyện vía, chuyện bà mụ. Những tục như đặt cành dâu tằm đầu giường bé còn được truyền miệng, nhưng chỉ nên hiểu như một nét tín ngưỡng, không phải cách chữa.

Điều quan trọng nhất: “khóc dạ đề” là cách gọi dân gian, không phải một chẩn đoán. Bé khóc kèm sốt, bỏ bú, nôn trớ nhiều, đi ngoài bất thường, hoặc tiếng khóc khác hẳn mọi ngày thì cha mẹ nên đưa bé đi khám để bác sĩ nhi tìm nguyên nhân, đừng tự kết luận là dạ đề rồi chờ cho qua.

Dạ đề, quấy khóc, giật mình khác nhau chỗ nào?

Cách gọi Dùng khi nào Ví dụ
Khóc dạ đề Khóc dai dẳng, có giờ, nhất là ban đêm, khó dỗ, ở trẻ nhỏ Thằng cu khóc dạ đề suốt tháng thứ hai
Quấy khóc Rộng hơn: khóc, cựa quậy vì mọc răng, ốm, khó chịu Bé quấy khóc mấy hôm vì mọc răng
Giật mình Đang ngủ bỗng co tay chân, có thể khóc thét rồi ngủ lại Có tiếng động là bé giật mình
Khóc ngằn ngặt Từ láy tả tiếng khóc liên tục, không dứt, ở bất kì giờ nào Con bé khóc ngằn ngặt đòi mẹ

Cũng nói về đêm thức trắng với con nhỏ còn có cụm con quấy đêm, thức đêm trông con. Trái nghĩa với tất cả, trong lời mong của các bà mẹ, là ăn no ngủ kĩ.

Tiếng ru giữa những đêm dài

Hiếm có bà mẹ Việt nào đi qua mấy tháng đầu đời của con mà không thuộc vài câu hát ru. Ru là cách người xưa đối đáp với tiếng khóc đêm: nhịp chậm, đều, lặp đi lặp lại, vừa dỗ con vừa giữ cho người ru khỏi gục. Có thể đọc lại những lời ru ấy trong bộ sưu tập ca dao hát ru em bé ngủ.

Những tháng này cũng là quãng mẹ còn kiêng cữ sau sinh; người lớn trong nhà thường xúm vào trông cháu để mẹ được ngủ. Phong tục quanh thời gian đó được kể ở bài tục nằm trong cữ sau sinh. Một câu chuyện nghe nhiều ở các nhà có con nhỏ: “Hồi thằng anh khóc dạ đề, cả nhà thay nhau bế đi quanh sân đến gà gáy.” Khi con bắt đầu biết lẫy, biết cười thành tiếng, những đêm như thế thường đã thưa dần.

Khóc dạ đề qua lời kể của người lớn

Trẻ khóc dạ đề là sao?

Là em bé, thường dưới bốn tháng tuổi, khóc dai dẳng vào chiều tối hoặc ban đêm, dỗ khó nín dù không đói, không ướt. Đây là cách gọi dân gian; muốn biết vì sao bé khóc thì cần bác sĩ khám.

Khóc dạ đề kéo dài đến khi nào?

Theo các trang y khoa, phần lớn trường hợp giảm dần khi bé được khoảng ba đến bốn tháng và thường hết khi năm, sáu tháng. Nếu bé lớn hơn mà vẫn khóc đêm nhiều, nên hỏi ý kiến bác sĩ.

Khóc dạ đề tiếng Anh là gì?

Người nói tiếng Anh dùng night crying cho tiếng khóc đêm nói chung. Khi bác sĩ nói về những cơn khóc kéo dài, khó dỗ ở trẻ khỏe mạnh, họ hay dùng chữ colic.

Dạ đề có phải là bệnh không?

Bản thân từ này không phải tên một bệnh. Nhiều bé khóc kiểu ấy rồi tự hết, nhưng cũng có khi tiếng khóc là dấu hiệu bé đang đau ốm, nên đừng chỉ dựa vào tên gọi.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
FB88
FB88
FB88
fb88
rophim
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
Hay88
Hay88
Hay88
Hay88
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
kubet
kubet
kubet
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
33win
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
RR88
FB88
fb88
8 DAY
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5