Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Khắc khoải là gì? Nghĩa, từ gần nghĩa và tiếng cuốc trong thơ cổ

Cập nhật 18/06/2026·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Khắc khoải: nỗi chờ không chịu yên
  • Từ tiếng cuốc đến khúc ngâm cung oán
  • Đặt cạnh bồn chồn, day dứt, da diết
  • Khắc khoải trong câu văn và lời nói thường ngày

Khắc khoải là khi lòng cứ thấp thỏm, lo âu mãi không dứt, thường vì mong đợi hay nhớ thương một điều chưa tới. Từ này còn dùng cho âm thanh buồn, lặp đi lặp lại không dứt, như tiếng chim cuốc kêu đêm hè. Nói “nỗi khắc khoải” là gọi tên chính cảm giác chờ mãi mà lòng chẳng yên ấy.

Nghĩa ngắn Bồn chồn, không yên, day dứt kéo dài; (âm thanh) buồn, lặp lại triền miên
Cấu tạo Từ láy âm đầu (kh – kh), thuần Việt
Loại từ Tính từ; “nỗi khắc khoải”, “sự khắc khoải” là cách danh từ hóa
Sắc thái Buồn, da diết, thiên về văn chương
khắc khoải là gì
khắc khoải là gì? Bồn chồn, day dứt không yên

Khắc khoải: nỗi chờ không chịu yên

Hình dung một người mẹ ngồi bên cửa sổ đêm khuya, con đi xa chưa có tin. Không khóc, không than, chỉ chốc chốc lại nhìn ra ngõ. Cái cảm giác cứ treo lơ lửng trong lòng, ngày này qua ngày khác, chính là khắc khoải.

Mục từ khắc khoải trong từ điển của Viện Ngôn ngữ học ghi nó là tính từ, chỉ một tâm trạng lo âu, nôn nao, không lúc nào yên, cứ dai dẳng ngày này sang ngày khác. Đi kèm là những cụm như khắc khoải đợi chờ, lo âu khắc khoải. Từ điển Việt – Việt của nhóm Hồ Ngọc Đức thêm nét nghĩa thứ hai: nói về tiếng kêu, tiếng hát lặp lại mãi một điệu, nghe buồn não.

Hai nét nghĩa ấy dính vào nhau rất chặt. Người xưa nghe tiếng cuốc kêu ròng rã suốt mùa hè, thấy nó giống hệt nỗi lòng người đang mong ngóng, thế là một chữ dùng cho cả hai. Đến giờ, câu cuốc kêu khắc khoải vẫn là ví dụ quen nhất của từ này.

Có hai điều nên nhớ khi dùng. Khắc khoải chỉ nỗi không yên kéo dài: hồi hộp năm phút trước giờ thi thì gọi là hồi hộp, không ai gọi là khắc khoải. Và nó gần như luôn có một đối tượng để chờ, để nhớ: tin nhà, người yêu, quê hương, một kết quả.

Từ tiếng cuốc đến khúc ngâm cung oán

Trong văn học trung đại, khắc khoải hay gắn với tiếng chim cuốc (đỗ quyên). Điển cũ kể vua nước Thục mất nước, hồn hóa thành chim cuốc, đêm đêm kêu ròng rã vì nhớ nước. Bài Cuốc kêu cảm hứng của Nguyễn Khuyến dùng đúng chữ này để tả giọng chim, và các bản chép cũng không hoàn toàn thống nhất ở câu mở đầu.

Nguyễn Gia Thiều đặt chữ khắc khoải vào lòng người cung nữ bị bỏ quên trong Cung oán ngâm khúc:

Buồn một nỗi hồn đà khắc khoải,
Ngán trăm chiều bước lại ngẩn ngơ.

Bản trên Wikisource chép “Buồn một nỗi hồn đà”, có bản khác chép “Buồn mọi nỗi lòng đà”. Dù là “hồn” hay “lòng”, câu thơ vẫn cho thấy khắc khoải là thứ buồn ở bên trong, đi cùng bước chân ngẩn ngơ ở bên ngoài. Đặt khắc khoải cạnh ngẩn ngơ, hai từ láy cùng gợi một người đứng ngồi không yên.

Học sinh cũng gặp lại sắc thái ấy khi đọc thơ viết về nỗi nhớ. Người mắc bệnh tương tư thường khắc khoải; người chờ tin chồng nơi biên ải cũng thế. Muốn hiểu vì sao khắc khoải xếp vào nhóm láy âm đầu, xem bài phân loại từ láy kèm ví dụ SGK.

Đặt cạnh bồn chồn, day dứt, da diết

Từ Điểm riêng Ví dụ
Khắc khoải Không yên, kéo dài, có điều để chờ hoặc nhớ Khắc khoải chờ thư con
Bồn chồn Nôn nao, ngồi không yên, thường ngắn hơn Bồn chồn trước giờ công bố điểm
Day dứt Ám ảnh vì một điều đã qua, thường là hối tiếc Day dứt vì lời nói nặng với mẹ
Da diết Mạnh và thấm, nghiêng về nhớ thương hơn là lo Nhớ quê da diết
Khắc khổ Không cùng nghĩa: sống kham khổ, nghiêm ngặt với bản thân Gương mặt khắc khổ

Ngoài ra, thấp thỏm, nôn nao, trăn trở cũng nằm gần khắc khoải. Ở phía ngược lại là thanh thản, yên lòng, thư thái.

Chỗ hay viết sai nhất là dấu: khắc khoải có thanh hỏi ở chữ sau, không phải “khắc khoãi”. Chữ khắc khổ thì chỉ giống ở tiếng đầu, đừng thay vào; “nét mặt khắc khoải” là gương mặt đang mong ngóng, còn “nét mặt khắc khổ” là gương mặt in dấu vất vả.

Khắc khoải trong câu văn và lời nói thường ngày

Khắc khoải nghĩa là gì trong một câu thơ?

Trong thơ, khắc khoải thường tả hai thứ cùng lúc: một âm thanh buồn kéo dài và tâm trạng người nghe. Khi gặp “tiếng cuốc khắc khoải” hay “lòng khắc khoải”, có thể hiểu là nỗi mong ngóng, buồn nhớ không dứt.

Nỗi khắc khoải là gì?

Là chính cảm giác bồn chồn, mong ngóng kéo dài, khi khắc khoải được dùng như danh từ. Ví dụ: “Nỗi khắc khoải của những người mẹ có con đi làm xa cứ dồn lại vào mỗi dịp cuối năm.”

Khắc khoải là từ láy hay từ ghép?

Khắc khoải là từ láy bộ phận, láy âm đầu “kh”. Tách riêng, “khoải” không có nghĩa độc lập trong tiếng Việt hiện đại, nên không thể coi đây là từ ghép.

Khắc khoải tiếng Anh là gì?

Tùy câu mà dịch là anxious, restless hoặc yearning. Khi nhấn vào nỗi mong ngóng, “anxiously waiting” hay “yearning” sát ý hơn; khi tả tiếng chim buồn, có thể dùng “plaintive”.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
qq88
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5