Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Hia là gì? Đôi giày của quan lại xưa và chuyện Chú mèo đi hia

Cập nhật 07/05/2025·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Đôi hia trông ra sao?
  • Đôi hia trên sân khấu tuồng và trong truyện
  • Hia, hài, ủng và bốt khác nhau ở đâu?
  • Đi hia: mấy chuyện thường được nhắc

Hia là loại giày cổ cao, làm bằng vải hoặc da bọc vải, ống lên gần tới đầu gối, mà quan lại thời xưa đi khi mặc triều phục. Ngày nay ít ai còn đi hia ngoài đời; người ta gặp đôi hia chủ yếu trên sân khấu tuồng và trong cái tên truyện cổ tích quen thuộc “Chú mèo đi hia”.

Nghĩa Giày ống cao của quan lại xưa, đi kèm triều phục
Loại từ Danh từ; thường đi với “đôi”: đôi hia, đi hia
Hay gặp ở Sân khấu tuồng, tranh và ảnh triều phục xưa, truyện cổ tích dịch
Tiếng Anh mandarin’s boots; nói chung về giày ống thì dùng boots
hia là gì
hia là gì? Giày ống cao của quan lại xưa

Đôi hia trông ra sao?

Các từ điển tiếng Việt thống nhất ở mấy nét chính: hia là giày, làm bằng vải, ống dài lên tới gần gối, là món đi chân trong bộ triều phục của quan lại; trên sân khấu, người đóng vai quan cũng mang nó. Một số từ điển tả kỹ hơn: ống cao, mặt ngoài thường bọc vải đoạn màu đen, có khi thêu hoa văn, mũi giày hơi hếch lên, đế dày sơn trắng.

Ghép mấy chi tiết ấy lại sẽ thấy hia không phải đồ đi lại hằng ngày. Đế dày, ống cao, mũi cong khiến người đi phải bước chậm, dáng ngay ngắn. Nó hợp với buổi chầu, lễ lạt, nơi dáng điệu đường bệ quan trọng hơn sự tiện lợi. Cho nên đôi hia, cùng với mũ, áo, đai, làm thành một bộ dấu hiệu cho thấy người mặc đang ở vị trí quan chức.

Từ này chỉ có một nghĩa chính trong tiếng Việt. Thấy chữ “hia” viết thường trong một câu văn tiếng Việt, gần như chắc chắn người viết đang nói về đôi giày ấy. Còn HIA viết hoa thường là chữ viết tắt của một tên riêng hay thuật ngữ nước ngoài, không liên quan.

Đôi hia trên sân khấu tuồng và trong truyện

Sân khấu tuồng giữ đôi hia lâu nhất. Kép tuồng đóng vai vua, quan, tướng soái thường đi hia, mặc áo mãng, đội mũ, gắn râu. Học sinh lớp 10 gặp lối trang phục ấy khi học trích đoạn tuồng Huyện Trìa xử án, nơi những ông quan trong bộ áo mũ đạo mạo lại làm những việc rất đáng cười.

Từ điển dẫn một câu thơ của Tú Mỡ có cụm “đôi hia” nằm giữa áo lam, mũ tế, để chế giễu vẻ “rõ ra tuồng” của một người khoác lên mình đủ thứ mũ áo. Cách dùng này cho thấy đôi hia trong tiếng Việt còn mang sắc thái ngoài nghĩa đen: nó gợi vẻ phô trương, quan cách. Tú Mỡ nổi tiếng với giọng giễu cợt kiểu ấy; có thể đọc thêm thơ trào phúng của Tú Mỡ.

Với trẻ con, chữ hia đến sớm hơn nhiều, qua cái tên “Chú mèo đi hia”. Đó là tên tiếng Việt quen thuộc của truyện cổ tích Pháp kể về chú mèo thông minh đòi chủ cho mình một đôi ủng rồi giúp chủ đổi đời. Người dịch chọn chữ “hia” thay vì “ủng”, nên một từ chỉ đồ của quan lại xưa bỗng sống tiếp trong tủ sách thiếu nhi.

Hia, hài, ủng và bốt khác nhau ở đâu?

Từ Là gì Sắc thái
Hia Giày ống cao của quan lại xưa, đi với triều phục Cổ, gắn với lễ phục và sân khấu tuồng
Hài Giày thấp, mũi cong, của người xưa (hài thêu, hài cườm) Cổ, thường chỉ giày phụ nữ hay giày lễ
Ủng Giày ống cao, nay chủ yếu bằng cao su để lội nước, làm vườn Thông dụng, thiên về công dụng
Bốt Giày cổ cao theo kiểu phương Tây (từ tiếng Pháp botte) Thời trang, hiện đại

Cả bốn đều là đồ đi chân nhưng không thay cho nhau được. Nói “đi hia ra đồng” nghe sẽ lạ tai, vì đồ lội ruộng phải gọi là ủng. Còn tả một cô gái đi giày cổ cao xuống phố, viết “đi bốt” mới tự nhiên. Chữ hia chỉ nên dùng khi nói về trang phục xưa, sân khấu truyền thống, hoặc khi cố ý dùng nghĩa bóng để chê ai đó làm bộ quan cách.

Gần nghĩa với hia, trong các văn bản cũ hay gặp những cụm như “mũ cao áo dài”, “áo mão” để chỉ cả bộ lễ phục. Những cụm này giúp hình dung đôi hia luôn đi thành bộ với nhiều món khác, hiếm khi đứng riêng.

Đi hia: mấy chuyện thường được nhắc

Hia nghĩa là gì trong truyện Chú mèo đi hia?

Ở đó, hia được dùng để gọi đôi ủng cổ cao mà chú mèo mang. Người dịch mượn chữ chỉ giày ống của quan lại xưa, vừa gợi hình chiếc ủng, vừa tạo vẻ oai vệ cho nhân vật.

Đôi hia làm bằng gì?

Theo từ điển, hia thường làm bằng vải dày hoặc da, mặt ngoài bọc vải đoạn, đế dày. Hia dùng trên sân khấu được làm đế cao và cong hơn để hợp với động tác biểu diễn.

Hia và ủng có phải là một không?

Cùng là giày cổ cao nhưng khác công dụng. Hia là đồ lễ phục của quan lại xưa và trang phục tuồng; ủng là giày ống dùng hằng ngày, nay chủ yếu để lội nước hay làm việc ngoài trời.

Hia tiếng Anh là gì?

Từ điển Việt – Anh dịch là mandarin’s boots hoặc traditional high boots. Khi chỉ cần nói chung về giày cổ cao, tiếng Anh dùng boots.

Nhớ một mẹo nhỏ: trong văn tả cảnh xưa, đi kèm “áo mãng, mũ cánh” thì là hia; đi kèm “quần lội, bùn đất” thì là ủng.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
qq88
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5