Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Giấy rách phải giữ lấy lề nghĩa là gì? Chữ lề và nếp nhà xưa

Cập nhật 09/06/2025·MMavrick Nguyễn·6 phút đọc
Nội dung chính
  • Giấy rách phải giữ lấy lề: lề là gì?
  • Nghĩa đen và nghĩa bóng của câu
  • Đặt cạnh những câu tục ngữ khác
  • Lề của trang giấy, lề của một nếp nhà

Giấy rách phải giữ lấy lề là tục ngữ khuyên dù sa sút, nghèo khó hay gặp cảnh không may, con người vẫn phải giữ nề nếp, gia phong và phẩm giá của mình. Tờ giấy rách là cảnh ngộ; cái lề là khuôn phép, lề lối. Câu này còn được nói gọn là “giấy rách giữ lề”.

Nghĩa ngắn Lúc khó khăn vẫn giữ nếp nhà, giữ phẩm cách
Loại Tục ngữ về phẩm chất, lối sống
Chữ then chốt “Lề”: mép giấy, đồng thời là lề lối, khuôn phép
Dạng khác Giấy rách giữ lề
giấy rách phải giữ lấy lề là gì
giấy rách phải giữ lấy lề là gì? Sa sút vẫn giữ nếp nhà, phẩm giá

Giấy rách phải giữ lấy lề: lề là gì?

Muốn hiểu câu tục ngữ, phải bắt đầu từ chữ lề. Trên một trang giấy, lề là khoảng mép chừa trống ở các cạnh, không viết chữ lên. Ai từng dùng vở ô ly đều nhớ đường kẻ đỏ chạy dọc bên trái: đó là lề. Phần lề giữ cho trang viết ngay hàng, và với giấy đóng thành tập, nó là phần được khâu, gấp hay dán lại.

Nhưng trong tiếng Việt, “lề” còn sống trong những từ như lề lối, lề thói, lề luật, nghĩa là cách làm đã thành khuôn phép. Câu tục ngữ chơi đúng vào hai nghĩa ấy. Nói “giữ lấy lề” của tờ giấy, mà người nghe hiểu ngay là giữ lấy lề lối, khuôn phép của một con người, một gia đình.

Chưa có tài liệu nào ghi rõ câu ra đời lúc nào. Điều chắc chắn là nó gắn với thời giấy còn quý, sách vở được giữ gìn cẩn thận, và chữ nghĩa được coi trọng trong các gia đình.

Nghĩa đen và nghĩa bóng của câu

Nghĩa đen: tờ giấy dù đã rách vẫn nên giữ phần lề cho nguyên, cho phẳng, để trang giấy còn ra dáng một trang giấy.

Nghĩa bóng: “giấy rách” là hoàn cảnh sa sút: nhà nghèo đi, làm ăn thất bát, gia đình gặp biến cố. “Lề” là những gì làm nên cốt cách: lễ nghĩa trên dưới, nếp sống lương thiện, sự tự trọng. Câu tục ngữ khuyên đừng để cảnh nghèo kéo theo cả sự buông thả. Của cải có thể mất, nhưng nếp nhà thì phải giữ.

Câu này thường được người lớn trong nhà nói với con cháu, nhất là các gia đình từng khá giả rồi lâm vào khó khăn. Nó nhắc rằng danh dự của gia đình không nằm ở nhà cao cửa rộng mà ở cách mỗi người cư xử. Ý này gần với điều được bàn trong bài lòng tự trọng khác tự ái ra sao.

Đặt cạnh những câu tục ngữ khác

Câu Quan hệ Điểm khác
Đói cho sạch, rách cho thơm Gần nghĩa Nhấn sự trong sạch của cá nhân; “giấy rách” nhấn nề nếp, gia phong
Chết trong hơn sống đục Gần nghĩa Mức quyết liệt hơn: thà chết giữ danh dự
Lá lành đùm lá rách Cùng hình ảnh “rách”, khác ý Nói về sẻ chia, đùm bọc người khó khăn
Bần cùng sinh đạo tặc Ngược hướng Nghèo cùng cực đẩy người ta vào đường xấu

Hai câu đầu hay được dùng làm dẫn chứng cho nhau trong bài nghị luận. Riêng “lá lành đùm lá rách” dễ bị nhớ nhầm là cùng nghĩa chỉ vì có chữ “rách”; thực ra đó là lời khuyên giúp đỡ người khác, xem thêm ở bài chuyện gói lá và bài học sẻ chia.

Học sinh lớp 7 gặp câu này trong chùm tục ngữ về phẩm chất, lối sống ở bài soạn tục ngữ Ngữ văn 7 Cánh diều (phần 2). Khi trích trong bài văn, nên viết đủ “phải giữ lấy lề”; dạng gọn “giấy rách giữ lề” vẫn đúng nhưng thường chỉ gặp trong lời nói.

Gần nghĩa nhất là câu Đói cho sạch, rách cho thơm, chỉ khác ở chỗ nhấn vào sự trong sạch của từng người.

Lề của trang giấy, lề của một nếp nhà

Giấy rách phải giữ lấy lề nói về đức tính gì?

Câu đề cao sự tự trọng, giữ gìn phẩm giá và nề nếp gia đình, nhất là khi hoàn cảnh khó khăn. Có sách xếp nó vào nhóm câu nói về sự liêm khiết.

“Lề” trong câu tục ngữ nghĩa là gì?

“Lề” vừa là phần mép giấy để trống, vừa gợi đến lề lối, khuôn phép. Câu tục ngữ dựa vào sự trùng chữ này để chuyển từ chuyện tờ giấy sang chuyện cách sống.

Giấy rách phải giữ lấy lề là thành ngữ hay tục ngữ?

Là tục ngữ, vì câu nêu trọn một lời khuyên về cách sống. Nhiều trang vẫn gọi chung là “thành ngữ”, nhưng xét đặc điểm thì xếp vào tục ngữ hợp hơn.

Đặt câu với giấy rách phải giữ lấy lề thế nào?

  • Nhà sa sút, bà vẫn bắt con cháu ăn cơm phải mời, ra đường phải chào: giấy rách phải giữ lấy lề.
  • Công ty khó khăn đến mấy, ông giám đốc vẫn trả đủ lương cho công nhân trước, đúng kiểu giấy rách phải giữ lấy lề.
Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
FB88
FB88
FB88
fb88
rophim
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
Hay88
Hay88
Hay88
Hay88
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
kubet
kubet
kubet
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
33win
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
RR88
FB88
fb88
8 DAY
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5