DC là chữ viết tắt mang nhiều nghĩa, và nghĩa nào đúng còn tùy chỗ bạn gặp nó. Trên nhãn sạc, pin, ắc quy, DC là direct current, tức dòng điện một chiều. Trong tin nhắn tiếng Việt, “dc” gần như luôn là “được” gõ không dấu. Còn khi đọc tin quốc tế, DC thường là Washington, D.C., thủ đô nước Mỹ.
| Nghĩa trong điện học | Dòng điện một chiều (direct current), đối lập với AC |
| Nghĩa khi nhắn tin | “Được”, gõ tắt từ “đc” |
| Nghĩa địa danh | Washington, D.C. (District of Columbia), thủ đô Hoa Kỳ |
| Nghĩa khác hay gặp | DC Comics (hãng truyện tranh); dance credit trên TikTok |
DC: hai chữ cái, bốn cách hiểu
Không như những chữ lóng chỉ có một gốc, DC là điểm gặp của ít nhất bốn cụm từ khác nhau. Ba trong số đó đến từ tiếng Anh, một đến từ chính tiếng Việt.
Direct current. Direct là thẳng, trực tiếp; current là dòng chảy, dòng điện. Sách Vật lí tiếng Việt gọi là dòng điện một chiều, có khi viết tắt là “1C”. Đây là nghĩa in trên bao bì đồ điện, và là nghĩa mà học sinh gặp sớm nhất ở trường.
District of Columbia. Washington, D.C. là thủ đô của Mỹ nhưng không thuộc bang nào. Hai chữ D.C. đứng sau tên thành phố để phân biệt với bang Washington ở tận bờ Tây. Báo chí hay gọi gọn là “DC” khi nói về chính quyền liên bang Mỹ.
DC Comics. Fan truyện tranh và phim siêu anh hùng biết DC là hãng sở hữu Superman, Batman, Wonder Woman. Người ta hay đặt DC cạnh Marvel như hai “vũ trụ” đối thủ.
“Được”. Nghĩa này thuần Việt. Người gõ nhanh bỏ dấu, rút “được” thành “đc”, rồi bàn phím không bật tiếng Việt thì “đ” thành “d”. Thế là ra “dc”. Kiểu rút gọn này cùng họ với “k” (không), “j” (gì), “mn” (mọi người), những chữ đã được gom lại trong bài giải nghĩa lối viết teencode của tuổi teen.
Dc là dòng điện gì: điện một chiều trong pin, sạc và ắc quy
Dòng điện một chiều là dòng mà các điện tích chỉ chạy theo một hướng cố định, không đảo chiều. Cường độ có thể lớn nhỏ khác nhau, nhưng chiều thì giữ nguyên. Nguồn điện kiểu này rất quen: viên pin tiểu trong điều khiển ti vi, ắc quy xe máy, pin điện thoại, tấm pin mặt trời.
Điện ở ổ cắm trong nhà lại là loại ngược lại, điện xoay chiều. Vì vậy hầu hết thiết bị điện tử cần một bộ đổi điện ở giữa. Cục sạc điện thoại làm đúng việc ấy: nhận điện xoay chiều từ ổ cắm, trả ra điện một chiều để nạp vào pin. Những ai muốn đặt hai loại điện cạnh nhau, có bảng so sánh ở bài điện xoay chiều AC và máy lạnh.
Đọc nhãn thiết bị, bạn sẽ nhận ra DC qua mấy dấu hiệu:
- Chữ DC đứng trước hoặc sau con số vôn, như “DC 5V”, “12V DC”.
- Ký hiệu một vạch ngang liền, đôi khi có thêm ba vạch đứt bên dưới.
- Dòng “Output” trên củ sạc hầu như luôn ghi DC, còn dòng “Input” ghi AC.
Trong lịch sử, viên pin của Volta làm ra năm 1800 được xem là nguồn điện một chiều đầu tiên. Sau đó điện một chiều từng thắp sáng một số khu phố, trước khi điện xoay chiều giành phần lớn lưới điện vì dễ tăng giảm điện áp hơn.
“Dc” khi nhắn tin và vài nghĩa ngoài lề
Gặp “dc” trong đoạn chat, cứ đọc thử thành “được”. Gần như lúc nào câu cũng thông. Vài ví dụ tự đặt, mỗi câu một tình huống:
- Nhóm lớp hẹn học: “Tối nay 8h họp online dc ko mn?” (được không mọi người?)
- Trả lời ngắn khi đang bận: “Ok dc r”, tức “ok, được rồi”.
- Hỏi mượn đồ: “Cho tớ mượn sạc dự phòng dc hông?”
- Đặt hàng online: “Shop ơi ship trong ngày dc ko ạ?”
- Trên nhãn adapter: “Output: DC 12V 2A”, lúc này đã là điện một chiều.
- Bản tin thời sự: “Phái đoàn đã đến Washington DC chiều qua.”
Cách viết tắt “dc” chỉ hợp với tin nhắn giữa bạn bè. Bài làm văn, đơn từ, email gửi thầy cô thì cứ viết đủ “được”. Người lớn tuổi đọc “dc ko” có thể khó hiểu, và trong một số ngữ cảnh, nó còn dễ bị đọc thành “địa chỉ”.
Trên TikTok, DC thường được ghi dưới video nhảy, viết tắt của dance credit: ghi công cho người nghĩ ra điệu nhảy. Người quay lại một bài nhảy trend thường ghi “DC: @tên tài khoản” để nói rằng biên đạo là của người ấy, không phải của mình.
Muốn biết DC nghĩa nào, nhìn chữ đứng cạnh
| Chữ đi kèm | Nghĩa của DC | Ví dụ |
|---|---|---|
| Con số vôn, ampe | Dòng điện một chiều | DC 5V, DC 12V 2A |
| Washington, Mỹ, Nhà Trắng | District of Columbia | Washington, D.C. |
| Batman, Superman, Marvel | DC Comics | Phim của DC |
| Video nhảy, @tên tài khoản | Dance credit | DC: @tên người biên đạo |
| “ko”, “r”, “mn”, dấu hỏi | Được | Đi chơi dc ko? |
Một mẹo nhỏ: chữ in hoa “DC” thường thuộc về ba nghĩa tiếng Anh, chữ thường “dc” gần như chắc là “được”. Mẹo này không tuyệt đối, vì nhiều người gõ hoa thường tùy hứng, nhưng đúng trong phần lớn trường hợp.
Thắc mắc quanh hai chữ DC
DC là dòng điện gì?
Là dòng điện một chiều, viết đầy đủ là direct current. Điện tích chỉ chạy theo một hướng, khác với điện xoay chiều ở ổ cắm trong nhà. Pin, ắc quy, cổng USB đều cho ra điện DC.
Dc là viết tắt của từ gì khi nhắn tin?
Là “được”. Người gõ rút “được” thành “đc”, rồi bỏ luôn dấu gạch của chữ đ thành “dc”. “Dc ko” nghĩa là “được không”, “dc r” là “được rồi”.
Đc và dc có khác nhau không?
Về nghĩa thì không, cả hai đều là “được”. “Đc” có chữ đ nên rõ ràng hơn, “dc” xuất hiện khi người viết tắt bộ gõ tiếng Việt hoặc gõ vội.
DC trên TikTok là gì?
Thường là dance credit, dòng ghi công cho người sáng tác điệu nhảy. Ai quay lại điệu nhảy của người khác thì ghi DC kèm tên tài khoản của người đó.
Washington DC là gì?
Là thủ đô của Hoa Kỳ. D.C. là viết tắt của District of Columbia, một đặc khu liên bang không thuộc bang nào, khác với bang Washington ở phía tây nước Mỹ.