Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Cơ cấu là gì? Nghĩa chữ 機構, cách dùng và khác cấu trúc, cơ chế

Cập nhật 02/08/2025·MMavrick Nguyễn·8 phút đọc
Nội dung chính
  • Cơ cấu mang mấy nghĩa trong tiếng Việt
  • 機構: từ cái nẫy máy đến bộ khung nhà
  • Cơ cấu, cấu trúc, kết cấu, cơ chế: chọn chữ nào
  • Đặt từ cơ cấu vào câu cho đúng

Cơ cấu là cách các bộ phận của một chỉnh thể được sắp xếp, chia tỉ lệ và gắn với nhau để cả khối vận hành được, như cơ cấu kinh tế, cơ cấu dân số, cơ cấu tổ chức. Trong máy móc, chữ này còn gọi tên một cụm chi tiết cùng chuyển động. Ai đang hỏi “cơ cấu nghĩa là gì” hay “bị cơ cấu là gì” thì nên đọc cả phần cách dùng bên dưới, vì nghĩa thay đổi theo chỗ đứng của từ.

Nghĩa ngắn Cách tổ chức, sắp đặt các thành phần bên trong một chỉnh thể
Gốc từ Hán Việt 機構: cơ (máy, then chốt) + cấu (dựng, gác lại)
Loại từ Danh từ; “cơ cấu lại” dùng như động từ
Gần nghĩa Cấu trúc, kết cấu, cấu tạo, tổ chức
cơ cấu là gì
cơ cấu là gì? Cách sắp xếp các phần của một khối

Cơ cấu mang mấy nghĩa trong tiếng Việt

Từ điển xếp cơ cấu là danh từ Hán Việt và giảng gọn: các bộ phận cấu thành, cùng mối giềng nối chúng lại. Đi vào đời sống, từ này tỏa ra ít nhất bốn hướng dùng.

  1. Cách sắp xếp và tỉ lệ các phần trong một tổng thể. Đây là nghĩa gặp nhiều nhất trong sách Địa lí, báo kinh tế: cơ cấu dân số theo độ tuổi, cơ cấu cây trồng của một xã, cơ cấu bữa ăn hợp lí. Nói đến cơ cấu là nói phần nào chiếm bao nhiêu và đứng ở đâu.
  2. Bộ máy của một tổ chức. Cơ cấu tổ chức của công ty gồm ba phòng: lúc này từ nghiêng về sơ đồ ai làm gì, ai báo cáo cho ai.
  3. Thuật ngữ cơ khí. Bách khoa toàn thư định nghĩa cơ cấu là hệ các vật được nối với nhau để biến một kiểu chuyển động thành kiểu khác. Thợ máy nói cơ cấu tay quay, cơ cấu phanh, cơ cấu lên dây cót của đồng hồ.
  4. Động từ “cơ cấu lại”. Sắp xếp lại các bộ phận cho gọn, cho hiệu quả hơn: Ngân hàng phải cơ cấu lại nợ cho khách hàng gặp khó.

Gần đây trên mạng còn xuất hiện cách nói “bị cơ cấu” theo nghĩa kết quả đã được dàn xếp sẵn từ trước, kiểu một vòng quay may mắn mà người chơi cho là không ngẫu nhiên. Wiktionary tiếng Việt đã ghi nhận nghĩa này, nhưng nó vẫn là khẩu ngữ, mang ý nghi ngờ, không nên đưa vào bài viết nghiêm túc.

機構: từ cái nẫy máy đến bộ khung nhà

Chữ cơ (機) Thiều Chửu giảng trước hết là cái nẫy, cái máy, thứ mà mọi chuyển động bắt đầu từ đó. Từ nghĩa ấy mà có then chốt, rồi dịp, thời điểm. Họ hàng của nó rất đông: cơ khí, cơ quan, thời cơ, cơ hội, nguy cơ.

Chữ cấu (構) có bộ mộc, nghĩa gốc là dựng nhà, gác các cây gỗ lên nhau cho thành khung. Thêm nghĩa gây dựng, tạo thành. Người Việt gặp nó trong cấu tạo, kết cấu, cấu trúc, cấu tứ và cả hư cấu (dựng lên cái không có thật).

Ghép lại, cơ cấu là bộ khung được lắp từ những phần có khớp nối, giống như một cỗ máy. Hình dung ấy giải thích vì sao từ này dùng được cho cả cái đồng hồ lẫn một nền kinh tế. Người học tiếng Trung nên để ý một điểm: trong tiếng Trung hiện đại, 机构 hay dùng để chỉ chính cơ quan, tổ chức (một viện, một cục), nên dịch ngược sang tiếng Việt không phải lúc nào cũng là “cơ cấu”.

Cơ cấu, cấu trúc, kết cấu, cơ chế: chọn chữ nào

Từ Trọng tâm nghĩa Cụm hay gặp
Cơ cấu Thành phần nào, tỉ lệ bao nhiêu, xếp ra sao cơ cấu kinh tế, cơ cấu dân số
Cấu trúc Hình thức tổ chức, các tầng lớp bên trong; dùng nhiều trong khoa học, ngôn ngữ cấu trúc câu, cấu trúc phân tử
Kết cấu Cách các phần ghép chặt thành khối, thiên về chịu lực hoặc bố cục kết cấu nhà thép, kết cấu truyện
Cơ chế Cách một hệ thống vận hành, quy tắc chạy cơ chế thị trường, cơ chế xin cho

Mẹo nhớ: cơ cấu trả lời câu hỏi “gồm những gì, mỗi phần chiếm bao nhiêu”, còn cơ chế trả lời “chạy thế nào”. Viết “chuyển dịch cơ chế kinh tế” khi muốn nói tỉ trọng nông nghiệp giảm, công nghiệp tăng là dùng sai chữ.

Từ này không có một từ trái nghĩa cố định. Khi muốn nói một thứ thiếu cơ cấu, người ta dùng rời rạc, lộn xộn, chắp vá. Một từ Hán Việt khác cũng hay đi cùng cơ cấu trong văn bản hành chính là chữ kiện toàn bộ máy: cơ cấu là cái khung, kiện toàn là làm cho cái khung ấy đủ và chắc.

Đặt từ cơ cấu vào câu cho đúng

  • Vở ghi môn Địa lí: Cơ cấu GDP nước ta chuyển dịch theo hướng giảm tỉ trọng khu vực nông nghiệp.
  • Bếp nhà: Mẹ đổi lại cơ cấu bữa tối, thêm rau, bớt đồ chiên.
  • Xưởng sửa xe: Cái xe đạp kêu lạch cạch vì cơ cấu líp bị mòn.
  • Bình luận trên mạng: Quay mười lần không trúng, chắc vòng quay này “bị cơ cấu” rồi.

Trong sách triết học, chữ này xuất hiện ngay ở định nghĩa cơ sở hạ tầng: toàn bộ quan hệ sản xuất hợp thành cơ cấu kinh tế của một xã hội. Cặp khái niệm đi cùng nó được giải thích ở bài khái niệm kiến trúc thượng tầng.

Những điều hay được hỏi quanh chữ cơ cấu

Cơ cấu nghĩa là gì trong kinh tế?

Là thành phần và tỉ trọng của các ngành, các vùng, các loại hình sở hữu trong một nền kinh tế. Khi nói “chuyển dịch cơ cấu kinh tế”, người ta muốn nói tỉ lệ giữa các phần đó thay đổi theo thời gian.

Cơ cấu lại là gì?

Là sắp xếp lại các bộ phận của một tổ chức, một khoản nợ hay một danh mục cho hợp lí hơn. Ví dụ ngân hàng cơ cấu lại thời hạn trả nợ, công ty gộp hai phòng làm một.

Bị cơ cấu là gì?

Tùy chỗ. Ở công sở, câu này hay chỉ người bị chuyển vị trí khi đơn vị sắp xếp lại bộ máy. Trên mạng, “bị cơ cấu” là lời than kết quả đã được sắp đặt sẵn, ví dụ một trò quay thưởng, và mang ý nghi ngờ hơn là khẳng định.

Cơ cấu tiếng Anh là gì?

Nghĩa tổ chức, tỉ lệ thường dịch là structure (cơ cấu tổ chức: organizational structure). Nghĩa cơ khí là mechanism. “Cơ cấu lại” là restructure.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
FB88
FB88
FB88
fb88
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
Hay88
Hay88
Hay88
Hay88
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
33win
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
RR88
FB88
fb88
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5