Cáo và dê con xuất hiện trong một câu chuyện đầy thú vị. Họ mang đến những bài học sâu sắc về sự khôn ngoan và lòng tin. Những tình huống bất ngờ sẽ khiến bạn suy ngẫm về cuộc sống.
Ngày xưa có một chú dê con đang nhú sừng nghĩ rằng mình đã lớn và có thể tự lo cho mình được. Thế nên vào một buổi chiều, khi đàn dê từ đồng cỏ bắt đầu quay về chuồng thì dê mẹ gọi, nhưng dê con chẳng thèm nghe và cứ kiếm cỏ non gặm tiếp. Lát sau, khi nó ngẩng đầu lên thì đàn dê đã về hết.
Nó chỉ còn lại một mình. Mặt trời đang lặn xuống. Các bóng cây đổ dài trên mặt đất. Một cơn gió nhẹ lạnh run lướt qua đồng cỏ rít lên những tiếng động đáng sợ. Dê con rùng mình sợ hãi khi nghĩ đến tên Cáo khủng khiếp. Nó bắt đầu chạy lung tung khắp cánh đồng, kêu be be mẹ ơi mẹ.
Nhưng mới được một tí, tên Cáo bỗng xuất hiện, gần một bụi cây! Dê con biết là mình chẳng còn nhiều hy vọng gì nữa.
“Cháu xin ông, ông Cáo,” dê con run rẩy nói, “cháu biết là ông sẽ ăn thịt cháu. Nhưng trước khi ăn, xin ông hãy thổi kèn lên giúp cháu, vì cháu muốn được nhảy múa cho vui vẻ trước khi chết.”
Cáo thấy trước khi ăn được nghe nhạc chút ít cũng thích thú, nên nó liền lấy kèn thổi cho Dê Con nhảy múa tưng bừng. Trong lúc đó, đàn dê đang trên đường từ từ trở về chuồng. Trong buổi chiều im ắng tiếng kèn của Cáo được gió thổi đi xa.
Mấy chú chó chăn dê vểnh tai lắng nghe. Chúng liền nhận ra bài Cáo vẫn thường hát trước khi ăn, chỉ một thoáng, chúng đã phóng như bay trở lại cánh đồng cỏ.
Cáo đột ngột ngừng thổi, và bỏ chạy, nhưng không còn kịp nữa vì lũ chó đã đến gần, nó bèn trách mình sao ngu ngốc đi thổi kèn để làm vui lòng dê, thay vì cứ để tâm đến cái công việc sát sinh của mình. Đừng bao giờ để bất cứ việc gì gây sao nhãng mục tiêu chính của mình.
Ý nghĩa truyện Cáo và dê con
Cái giá của sự bướng bỉnh
Dê con vừa nhú sừng đã nghĩ mình lớn, không thèm nghe mẹ gọi về chuồng. Mặt trời lặn, đàn đã đi hết, nó mới thấy mình lẻ loi giữa đồng. Tình huống mở đầu là lời nhắc nhẹ nhàng cho trẻ nhỏ: tự tin là tốt, nhưng chưa đủ sức tự lo thì đừng bỏ ngoài tai lời người lớn.
Bình tĩnh tìm đường sống
Gặp Cáo, dê con không chạy, không van xin vô ích. Nó đưa ra một lời đề nghị nghe rất hợp lý: được nhảy múa lần cuối. Tiếng kèn của Cáo vang xa trong buổi chiều yên ắng, đúng lúc đàn dê và chó chăn đang trên đường về. Mưu của dê con có thể là may, có thể là tính trước, nhưng điều chắc chắn là nhờ giữ được bình tĩnh nên nó mới nghĩ ra cách kéo dài thời gian.
Kẻ săn mồi quên việc chính
Cáo thua không phải vì yếu mà vì sao nhãng: thích được nghe nhạc trước bữa ăn, nó tự tay báo động cho lũ chó. Câu kết của truyện nói thẳng bài học dành cho Cáo: đừng để điều gì làm mình lơ là mục tiêu chính. Một truyện ngắn mà có bài học cho cả hai phía, người yếu lẫn kẻ mạnh.
Nguồn gốc truyện Cáo và dê con
Đây là ngụ ngôn Aesop quen thuộc “Con sói và con dê con”: trong bản Aesop, kẻ đi săn là sói, và sói tự trách mình đáng lẽ chỉ là đồ tể mà lại đi làm nhạc công. Bản dịch tiếng Việt này đổi sói thành cáo. Trên Văn VN còn có bản gần với Aesop hơn trong bài Sói và Dê. Sách Tiếng Việt 1 Cánh diều (tập hai, Bài 100) có truyện Sói và dê phỏng theo truyện cổ Ba Tư, cùng kiểu dê con xin hát rồi kêu thật to để ông chủ nghe thấy.
Đọc thêm một truyện dê con thông minh khác: Dê con nhanh trí.
Câu hỏi thường gặp
Dê con đã thoát khỏi Cáo như thế nào?
Dê con xin Cáo thổi kèn cho mình nhảy múa trước khi chết. Tiếng kèn bay xa, lũ chó chăn dê nhận ra và chạy tới, Cáo phải bỏ chạy.
Truyện Cáo và dê con dạy chúng ta điều gì?
Với trẻ nhỏ: nên nghe lời mẹ và giữ bình tĩnh khi gặp nguy. Với kẻ đang làm việc lớn: đừng để những thú vui nhỏ làm sao nhãng mục tiêu chính.