Bling bling là tiếng lóng gốc Anh chỉ trang sức, phụ kiện lấp lánh và lối ăn diện phô ra sự giàu có, kiểu dây chuyền vàng to bản, nhẫn đính đá, đồng hồ nạm kim cương. Sang tiếng Việt, bling bling còn được dùng rộng hơn để khen thứ gì đó lấp lánh, lung linh, từ bộ móng đính đá đến góc phòng giăng đèn. Từ này cũng hay được viết liền thành bling-bling hoặc rút gọn là bling.
| Nghĩa ngắn | Lấp lánh, hào nhoáng; đồ trang sức phô trương sự giàu có |
| Gốc từ | Tiếng lóng Anh – Mỹ, mô phỏng ánh kim loại, đá quý lóe sáng |
| Loại từ | Dùng như danh từ (đồ bling bling) và tính từ (trông rất bling bling) |
| Sắc thái | Tiếng Anh: thường hàm ý khoe khoang; tiếng Việt: hay mang ý khen, vui |
Bling bling là tiếng của ánh sáng?
Đúng là như vậy. Bling là một từ tượng thanh kiểu đặc biệt: nó không mô phỏng tiếng động mà “mô phỏng” cái lóe sáng, như thể ánh vàng hay ánh kim cương phát ra được một âm thanh. Lặp đôi thành bling bling thì cái lấp lánh như được nhân lên, giống cách tiếng Việt nói lấp la lấp lánh.
Trong tiếng Anh, nghĩa gốc của từ khá cụ thể: đồ trang sức đắt tiền đeo cho người khác thấy, rồi rộng ra là cả lối sống xa hoa, thích trưng bày tài sản. Các từ điển tiếng Anh xếp nó vào nhóm tiếng lóng và thường kèm sắc thái chê nhẹ: lòe loẹt, khoe của.
Người Việt dùng từ này theo hướng mềm hơn hẳn. Khi ai đó nói chiếc váy sequin “bling bling quá”, phần lớn là lời khen nó lấp lánh, bắt sáng, chứ hiếm khi có ý chê người mặc khoe của. Nghĩa “hào nhoáng, phô trương” vẫn còn nhưng thường chỉ hiện ra khi đi kèm từ khác, như phong cách bling bling của một rapper đeo cả chục sợi dây chuyền.
Từ bài hát năm 1999 đến từ điển
Bling bling gắn chặt với nhạc hip hop Mỹ. Từ này xuất phát từ tiếng Anh của cộng đồng người Mỹ gốc Phi, và được biết đến rộng rãi nhờ đĩa đơn “Bling Bling” năm 1999 của rapper B.G. ở New Orleans, phát hành dưới hãng Cash Money Records. Bài hát lọt vào bảng xếp hạng Billboard Hot 100 và kéo theo cả một trào lưu ăn diện: răng bọc vàng, dây chuyền mặt to, đồng hồ đính đá.
Chỉ vài năm sau, từ lóng của dân rap đã được các từ điển tiếng Anh lớn ghi nhận vào đầu những năm 2000. Từ đó, bling bling rời khỏi sân khấu hip hop, xuất hiện trong quảng cáo, thời trang, báo chí, và theo mạng xã hội đến với người dùng Việt.
Bling bling trong câu nói và bài đăng
Mỗi ví dụ dưới đây là một bối cảnh khác, để thấy từ này đổi sắc thái theo người nói:
- Bình luận dưới ảnh làm móng: “Bộ nail này bling bling ghê, đi dưới đèn chắc chói mắt luôn.”
- Caption ảnh Giáng sinh: “Góc phòng nhỏ nhưng phải bling bling một chút cho có không khí.”
- Tin nhắn giữa hai người bạn: “Mai đi đám cưới mặc gì? Đừng chọn đồ bling bling quá kẻo lấn cô dâu nha.”
- Bài review thời trang: “Phong cách bling bling của dân hip hop đầu những năm 2000 đang quay lại với dây chuyền xích to bản.”
- Câu trêu ở công sở: “Hôm nay sếp đeo đồng hồ mới, cả phòng họp bling bling hẳn lên.”
Để ý câu thứ ba và câu cuối: ở đó từ đã nhuốm chút ý “phô ra”, gần với nghĩa gốc trong tiếng Anh hơn.
Đặt cạnh flex, phông bạt và lung linh
| Từ | Nói về | Sắc thái thường gặp |
|---|---|---|
| Bling bling | Vẻ ngoài lấp lánh, đồ đính đá, trang sức | Vui, khen; đôi khi ý hào nhoáng |
| Flex | Hành động khoe thành tích, tài sản | Khoe có chủ đích |
| Phông bạt | Dựng vẻ giàu sang, thành đạt không thật | Chê, mỉa |
| Lung linh | Ánh sáng lay động, đẹp | Khen, trung tính |
Điểm mấu chốt: bling bling tả cái nhìn thấy được, còn flex tả hành động khoe. Một chiếc nhẫn có thể bling bling mà chủ nhân chẳng hề có ý khoe. Muốn rõ ranh giới giữa khoe và chia sẻ, xem thêm bài phân biệt flex với show off; còn kiểu dựng vẻ sang chảnh giả thì được bàn trong bài phông bạt nghĩa là gì.
Không ít món bling bling bày ở chợ thật ra là hàng mỹ ký, tức kim loại rẻ tiền mạ một lớp vàng mỏng cho trông như đồ thật.
Viết bài văn thì thay bằng từ nào?
Trong bài làm văn hay văn bản trang trọng, nên chuyển bling bling sang từ tiếng Việt tương ứng với ý mình định nói:
- Tả ánh sáng, màu sắc: lấp lánh, óng ánh, lộng lẫy, rực rỡ.
- Tả cách ăn mặc phô trương: hào nhoáng, lòe loẹt, chưng diện.
- Nói về thói khoe của: dùng các từ có sẵn trong bài chữ phô trương và cách dùng, như phô trương, khoe mẽ.
Ví dụ, câu “Phố đi bộ đêm Noel bling bling” khi vào bài văn tả cảnh sẽ thành “Phố đi bộ đêm Noel lấp lánh ánh đèn”. Gọn và đúng giọng hơn nhiều.
Lấp lánh hay khoe của: tùy ai nói
Bling bling có phải từ chê không?
Không hẳn. Trong tiếng Anh, từ này thường hàm ý phô trương; trong tiếng Việt, nó chủ yếu là lời khen thứ gì đó lấp lánh. Muốn biết người nói khen hay chê, hãy nhìn cả câu và đối tượng được nói tới.
Bling bling dịch sang tiếng Việt là gì?
Không có một từ tương đương trọn vẹn. Tả ánh sáng thì gần với lấp lánh, long lanh; tả cách ăn diện thì gần với hào nhoáng, chưng diện. Chọn từ nào phụ thuộc vào việc người nói đang khen món đồ hay đang nhận xét người đeo nó.
Phong cách bling bling là gì?
Là kiểu ăn mặc dùng nhiều phụ kiện kim loại, đá, sequin để bắt sáng: dây chuyền xích lớn, nhẫn to, đồng hồ đính đá, áo kim tuyến. Phong cách này gắn với văn hóa hip hop và hay xuất hiện trên sân khấu, trong các bữa tiệc.
Bling và bling bling có khác nhau không?
Về nghĩa gần như như nhau; bling là dạng rút gọn, hay gặp trong tiếng Anh. Người Việt quen nói đủ hai tiếng bling bling vì nghe vui tai và gợi được cảm giác lấp lánh liên tục.