Bài 54: ươm, ươp thuộc phần Học vần của sách Tiếng Việt lớp 1 Cánh diều tập 1, trang 100–101. Con học vần ươm và vần ươp qua hai từ bươm bướm, quả mướp. Bài có 4 hoạt động: làm quen, giúp thỏ xếp cà rốt vào hai nhà kho, tập đọc bài Ủ ấm cho bà (kèm ghép đúng) và tập viết.
Bài 54: ươm, ươp học những gì?
- Biết vần ươm gồm ươ và m, vần ươp gồm ươ và p; đánh vần: ươ – mờ – ươm, ươ – pờ – ươp.
- Đọc trơn bươm bướm, quả mướp và xếp đúng các tiếng có vần ươm, ươp.
- Đọc bài Ủ ấm cho bà, ghép đúng nhân vật với việc làm.
- Tập viết ươm, bướm, ươp, mướp.
Làm quen, giúp thỏ xếp cà rốt (trang 100)
Câu 1 (trang 100): Làm quen
Trả lời: Sách in hai tranh:
- Con bươm bướm cánh màu cam viền đen, đậu trên chùm hoa. Con đánh vần: bờ – ươm – bươm; bờ – ươm – bươm – sắc – bướm → bươm bướm.
- Mấy quả mướp xanh dài, có hoa vàng và lá. Đánh vần: mờ – ươp – mươp – sắc – mướp.
Vần ươm, ươp có hai chữ ư, ơ đứng liền nhau, cả hai đều có râu. Học sinh dùng sách Kết nối tri thức sẽ gặp hai vần này ở Bài 72: ươm, ươp Tiếng Việt 1 Kết nối tri thức, qua từ giàn mướp.
Câu 2 (trang 100): Giúp thỏ đem cà rốt về hai nhà kho cho đúng
Năm củ cà rốt ghi tiếng: lượm, cườm, ướp, gươm, tướp. Hai nhà kho ghi vần ươm và ươp. Bên dưới có ảnh một chuỗi vòng cườm và ảnh mấy con cá ướp đá.
Trả lời:
| Nhà kho ươm | lượm, cườm, gươm |
| Nhà kho ươp | ướp, tướp |
Nghĩa các tiếng: lượm là nhặt lên; cườm là hạt nhỏ có lỗ, xâu thành vòng đeo (như ảnh chuỗi vòng cườm); gươm là thanh kiếm dài; ướp là cho đá hoặc muối vào để giữ thức ăn được lâu (như ảnh cá ướp đá); tướp là bị sờn, rách tua ra.
Tập đọc và tập viết (trang 101)
Câu 3 (trang 101): Tập đọc
Bài đọc: Ủ ấm cho bà, theo Mai Thị Minh Huệ. Sau bài đọc có câu hỏi Ghép đúng: nối a) Mẹ và b) Mi với 1) ôm bà ngủ để ủ ấm cho bà. và 2) mua cho bà tấm nệm ấm.
Trả lời: Bài Ủ ấm cho bà kể chuyện khi trời trở lạnh, mẹ mua cho bà một tấm nệm mới, vì nệm cũ đã sờn rách. Tối hôm ấy, bé Mi nằm ôm bà để bà ngủ ấm. Bà nói nhỏ với cháu rằng Mi ấm áp như bếp lửa đang cháy đều. Tranh vẽ bà và Mi ôm nhau ngủ trong tấm chăn hoa xanh, xung quanh có những ngôi sao.
Cách đọc:
- Đánh vần: tờ – ươp – tươp – sắc – tướp; đờ – ươm – đươm – nặng – đượm; ô – mờ – ôm.
- gió mùa: gió lạnh thổi về vào mùa đông. nệm: tấm đệm để nằm. thì thầm: nói thật nhỏ. đỏ đượm: lửa cháy đều, đỏ rực, lâu tàn.
- Lời bà trong ngoặc kép con đọc nhỏ nhẹ, âu yếm.
Ghép đúng:
| a) Mẹ | 2) mua cho bà tấm nệm ấm. |
| b) Mi | 1) ôm bà ngủ để ủ ấm cho bà. |
Cả mẹ và Mi đều thương bà, mỗi người chăm sóc bà theo một cách.
Câu 4 (trang 101): Tập viết
Trả lời: Con viết vào bảng con: ươm, bướm, ươp, mướp.
- Vần ươm: viết ư (u có râu), nối sang ơ (o có râu), rồi nối sang m.
- bướm: b cao 5 li nối vần ươm; dấu sắc đặt trên ơ.
- Vần ươp: viết ươ nối sang p.
- mướp: m nối vần ươp; dấu sắc trên ơ.
Cuối trang 100 in dãy vần um, up, uôm, ươm, ươp.
Ghi nhớ sau Bài 54
Tiếng có vần ươm: bươm, bướm, lượm, cườm, gươm, đượm. Tiếng có vần ươp: mướp, ướp, tướp. Dấu thanh của tiếng có vần ươm, ươp luôn đặt trên chữ ơ. Vần ưa con học ở Bài 31: ua, ưa khi có âm cuối m, p thì viết thành ươ, ví dụ: mưa – mướp.