Bài 5: Ôn tập và kể chuyện: Sự tích đèn Trung thu (Chủ đề 12) – Tiếng Việt 1 Chân trời sáng tạo

Sách in hai dây đèn lồng, mỗi chiếc đèn ghi một vần: ang, ăng, âng, ong, ông (dây thứ nhất); ung, ưng, ach, êch, ich (dây thứ hai). Bên cạnh là bài thơ Vui Trung thu (Châu Lê), 12 dòng chia 3 khổ, mỗi dòng 4 tiếng.

Trả lời:

• Đọc các vần trên đèn lồng: bảy vần kết thúc bằng ng, ba vần kết thúc bằng ch.
• Tiếng trong bài thơ có vần vừa ôn: vang, vàng, sáng, trăng, nâng, tùng, cùng, Trung, tưng, bừng, trống, ông, ong, thích, chếch.
• Nội dung: đêm rằm có trống, có đoàn rước đèn đủ hình con vật, trăng sáng trên trời; các bạn nhỏ hát ca, mời cả ông trăng cùng đi chơi.
• Đọc thơ: đọc nhịp vui, mỗi dòng 4 tiếng, nghỉ cuối dòng và giữa các khổ.

Trả lời: Bài thơ nhắc đến đèn cá vàng, đèn thỏ, đèn ong (các chiếc đèn nối nhau đi sau sư tử) và đèn ông sao, như câu thơ “Tưng bừng đèn sao”. Con có thể trả lời ngắn: đèn cá vàng, đèn thỏ, đèn con ong, đèn ông sao.

Dòng ô li in mẫu: thích đèn ông sao.

Trả lời: Con viết thích đèn ông sao: thích (th nối ich, dấu sắc trên i), đèn (đ nối en, dấu huyền trên e), ông (ô nối ng), sao (s nối ao). Chữ t cao 3 li, h cao 5 li, đ cao 4 li, g kéo xuống dưới dòng kẻ. Bốn tiếng cách nhau một con chữ o.

Bốn tranh, dưới mỗi tranh là một câu hỏi gợi ý: (1) Cuội đã làm gì để giúp bạn? (2) Vào đêm trăng, các bạn nhìn thấy ai? (3) Các bạn được ai giúp đỡ? (4) Các bạn làm cách nào để Cuội nhìn thấy mình?

Trả lời: Thầy cô kể chuyện, con nghe rồi dựa vào câu hỏi dưới mỗi tranh để kể lại:

• Tranh 1: Cuội đi chăn trâu cùng các bạn. Thấy một bạn bị ngã xuống sông sắp chìm, Cuội nhảy ngay xuống cứu bạn lên bờ. Nhưng dòng nước chảy xiết đã cuốn Cuội đi mất, ai cũng thương Cuội.
• Tranh 2: Một đêm trăng tròn, các bạn ngồi bên bờ sông thì thấy bóng Cuội dưới nước. Ngước lên trời, các bạn nhận ra Cuội đang ngồi bên gốc cây đa trên cung trăng.
• Tranh 3: Các bạn đốt đống lửa thật to và cùng gọi Cuội, nhưng Cuội không nhìn xuống. Các bạn buồn khóc. Một cô tiên hiện ra, thương các bạn nên hứa: đến rằm tháng tám, cô sẽ giúp để Cuội trông thấy bạn bè.
• Tranh 4: Làm theo lời cô tiên, các bạn làm đèn ông sao, đèn cá, đèn thỏ. Đến đêm rằm, các bạn thắp đèn, đánh trống, múa sư tử. Ở trên cung trăng, Cuội trông xuống, thấy rõ các bạn và làng quê thân thuộc.

Từ đó, cứ đến Tết Trung thu, trẻ em lại làm đèn và đi rước đèn. Câu chuyện giải thích vì sao có đèn Trung thu và khen tấm lòng dũng cảm, thương bạn của Cuội.