Bài 128: Cá đuôi cờ là bài kể chuyện trong phần Học vần của sách Tiếng Việt lớp 1 Cánh diều tập 2, trang 62. Truyện của tác giả Nguyễn Thị Việt Anh, gồm 6 tranh, mỗi tranh có câu hỏi. Bài giúp con nghe hiểu, trả lời câu hỏi và hiểu rằng giúp người gặp nạn quý hơn cả phần thưởng.
Câu chuyện Cá đuôi cờ kể về điều gì?
Các loài cá trong hồ tổ chức một cuộc thi bơi. Cá săn sắt và cá rô bơi nhanh nhất, dẫn trước cả đoàn. Gần tới đích, cả hai nghe chị chim sẻ khóc kêu cứu: cơn giông làm tổ của chị rơi xuống hồ, trứng sắp nở chìm theo. Cá rô làm như không nghe thấy, cứ thế bơi tiếp. Cá săn sắt thì quay lại ngay, lặn tìm và đưa trứng về cho chim sẻ. Lúc cá săn sắt trở lại cuộc đua thì cá rô đã thắng. Đến lễ trao giải, chim sẻ kể cho mọi người nghe chuyện cá săn sắt bỏ dở cuộc đua để cứu con mình. Ai cũng đồng lòng tặng cá săn sắt một giải thưởng đặc biệt: một lá cờ gắn vào đuôi. Vì thế, cá săn sắt còn có tên là cá đuôi cờ.
Nghe kể chuyện và trả lời câu hỏi (trang 62)
Câu 1 (trang 62): Nghe kể chuyện
Trả lời: Con nghe cô (hoặc ba mẹ) kể, mắt nhìn theo 6 tranh. Khi nghe, con chú ý:
- Cuộc thi gì? Hai bạn cá nào bơi nhanh nhất?
- Chị chim sẻ gặp chuyện gì? Mỗi bạn cá đã làm gì khi nghe tiếng kêu cứu?
- Vì sao cá săn sắt về sau lại được khen và có tên mới?
Câu 2 (trang 62): Trả lời câu hỏi
Câu hỏi dưới các tranh: Tranh 1: Các loài cá trong hồ mở hội gì? Ai đã vượt lên trước? Tranh 2: Khi cá săn sắt và cá rô đang cố sức về đích thì chị chim sẻ bay đến nói gì? Tranh 3: Cá rô hay cá săn sắt quay lại giúp chị chim sẻ? Tranh 4: Cá săn sắt đã giúp được gì cho chị chim sẻ? Khi nó tiếp tục cuộc thi thì ai đã về đích? Tranh 5: Tại lễ trao giải, chim sẻ đã nói gì với mọi người? Tranh 6: Vì sao cá săn sắt được trao giải đặc biệt? Vì sao cá săn sắt còn được gọi là cá đuôi cờ?
Trả lời:
- Tranh 1: Các loài cá mở hội thi bơi. Hai bạn bơi lên trước là cá săn sắt và cá rô.
- Tranh 2: Chim sẻ hốt hoảng kêu ai cứu giúp con mình, vì giông to đã hất cả tổ xuống hồ trong lúc trứng sắp nở.
- Tranh 3: Cá săn sắt quay lại giúp chim sẻ. Cá rô không nói gì, vẫn bơi tiếp về đích.
- Tranh 4: Cá săn sắt tìm được trứng, đưa trả cho chim sẻ. Khi cá săn sắt bơi tiếp thì cá rô đã về đích trước rồi.
- Tranh 5: Chim sẻ nói với mọi người rằng cá săn sắt vốn đang dẫn đầu, chỉ vì dừng lại cứu con của chim mà về đích muộn.
- Tranh 6: Cá săn sắt được giải đặc biệt vì bạn ấy tốt bụng, biết hi sinh phần thắng để cứu người khác. Mọi người gắn lá cờ lên đuôi cá săn sắt, nên từ đó bạn ấy còn được gọi là cá đuôi cờ. Trong truyện Thỏ trắng và quạ khoang ở bài học vần oang, oac sách Cánh diều, thỏ cũng liều mình cứu bạn.
Trong tranh 1, cá săn sắt nhỏ, mình có sọc xanh cam, đuôi dài; cá rô to hơn, màu xám. Tranh 6 vẽ cá săn sắt vẫy chiếc đuôi dài như lá cờ, chim sẻ bay lượn phía trên.
Gợi ý kể lại câu chuyện theo tranh
Con kể mỗi tranh một hai câu bằng lời của mình:
- Tranh 1: Hồ mở hội thi bơi. Cá săn sắt và cá rô bơi nhanh nhất.
- Tranh 2: Chim sẻ kêu cứu vì tổ trứng rơi xuống hồ.
- Tranh 3: Cá rô bơi tiếp, cá săn sắt quay lại giúp.
- Tranh 4: Cá săn sắt tìm được trứng nhưng về đích sau cá rô.
- Tranh 5: Chim sẻ kể với mọi người việc tốt của cá săn sắt.
- Tranh 6: Cá săn sắt được giải đặc biệt, được gắn cờ ở đuôi.
Cá săn sắt là loài cá nhỏ sống ở ao hồ, mình có nhiều màu, vây đuôi dài. Về đích là chạm tới chỗ kết thúc cuộc thi.
Câu chuyện khuyên em điều gì?
Thắng trong một cuộc thi thì vui, nhưng giúp người đang gặp nạn còn quý hơn nhiều. Cá rô về nhất nhưng không ai nhắc tới, còn cá săn sắt được mọi người yêu mến và nhớ mãi. Khi bạn bè cần giúp, con hãy dừng lại giúp bạn trước. Truyện Kiến và bồ câu ở Bài 26 cũng kể về những bạn nhỏ biết cứu giúp nhau.