Bài 1: Tết nhớ thương – Tiếng Việt lớp 5 Chân trời sáng tạo

Lời giải Tiếng Việt lớp 5 Bài 1: Tết nhớ thương sách Chân trời sáng tạo giúp học sinh dễ dàng làm bài tập Tiếng Việt lớp 5 Bài 1.

Đọc: Tết nhớ thương

Nội dung chính Tết nhớ thương:

Văn bản đề cập đến dấu hiệu Tết đến và những việc gia đình bạn nhỏ thường làm vào dịp Tết.

* Khởi động

Câu hỏi (trang 84 sgk Tiếng Việt lớp 5 Tập 1): Nói 2 – 3 điều ấn tượng về cảnh vật nơi em ở vào dịp Tết.

– Âm thanh

– Màu sắc

– Hương vị

– ?

Trả lời:

Các bác, các cô trưng lên những hộp bánh kẹo mứt Tết đỏ rực, xếp những bộ ấm chén, khay đựng hạt, rồi cả những thùng nước ngọt, giấy vàng mã nữa chứ. Rồi trên đường, thật dễ để gặp những dọc bán nào là quất, nào là đào, rồi mai, rồi cúc, chao ôi là đủ sắc đủ màu. Vùng thôn quê tẻ nhạt theo đó mà rực rỡ hẳn lên.

* Khám phá và luyện tập

Đọc

Văn bản: Tết nhớ thương

Tết đã đến rồi! Tết đến thật nhanh. Gió thoảng mùi lá rừng, mùi đất. Nhà tôi vẫn yên bình bên con suối nhỏ, bên những vườn đào đã nở hoa. Hai mẹ con tôi đem lá dong ra suối rửa. Nước mát lạnh, mùi thơm của lá dong lùa vào mũi.

Mẹ đặt thúng gạo xuống thềm. Lũ trẻ vây quanh, vọc bàn tay vào rồi vốc một nắm đưa lên hít hà mùi nếp thơm lừng.

Khi nồi bánh chưng sôi lùng bùng trên bếp và cành đào chuẩn bị được châm gốc vào đống lửa, lúc ấy lũ trẻ mới cảm thấy rộn ràng thực sự. Chị Na ba đôi dép mới, khẽ nói:

– Đây là đôi của anh cả, còn đây là của chị em mình. Mẹ bảo mùng một mới được đi. Nhưng giờ mình đi thứ một tí rồi lại cắt lên.

Sau khi đi thử, chúng tôi cầm dép lên và lấy tay phủi cho thật sạch. Những điều mới mẻ, đẹp đẽ nhất phải để dành cho ngày đầu năm.

Ngày Tết ở làng tôi bao giờ cũng có món chả sam rất ngon. Mùa lạnh, mùi chả thơm thoang thoảng theo gió ùa tới. Thằng Cún vẫn thường vểnh cái mũi hếch dễ thương lên hít hà:

– Ngon quá chị ơi!

Từ tết Trung thu, lũ trẻ chúng tôi đã để dành hạt bưởi xâu vào dây lạt, phơi khô để đêm giao thừa đem ra đốt. Tiếng nổ lép bép nghe thật vui tai. Màu lửa bén nhanh và xanh dịu.

Ngày đầu tiên của năm mới, chị em tôi sẽ được mẹ rửa mặt cho. Nước giếng trong veo. Mẹ bảo năm mới rửa mặt cho sáng láng, thông minh.

Bước ra sân, tôi ngẩng đầu nhìn bầu trời cao vời vợi, hít một hơi thật sâu để luồng gió đầu năm tràn vào lồng ngực.

Theo Cao Nguyệt Nguyên

– Châm: đốt.

– Sam: một loại sinh vật biển có sáu đôi chân và bốn mắt, thịt có thể chế biến được nhiều món ăn.

Trả lời câu hỏi

Câu 1 (trang 85 sgk Tiếng Việt lớp 5 Tập 1): Những dấu hiệu nào được tả trong đoạn đầu cho thấy Tết đã đến?

Trả lời:

Những dấu hiệu được tả trong đoạn đầu cho thấy Tết đã đến:

– Gió thoảng mùi lá rừng, mùi đất.

– Những vườn đào đã nở hoa.

Câu 2 (trang 85 sgk Tiếng Việt lớp 5 Tập 1): Kể về mỗi việc làm của gia đình bạn nhỏ vào dịp Tết bằng 1 – 2 câu. Những việc làm đó giúp em hiểu điều gì về gia đình bạn nhỏ?

Trả lời:

Gia đình bạn nhỏ đem lá dong ra suối rửa.

Gia đình bạn nhỏ nấu bánh chưng.

Gia đình bạn nhỏ thử dép mới.

Gia đình bạn nhỏ làm chả sam.

Gia đình bạn nhỏ đốt pháo làm từ dây hạt bưởi.

Gia đình bạn nhỏ rửa mặt đầu năm mới.

=> Những việc làm đó cho em thấy gia đình bạn nhỏ rất háo hức, vui vẻ khi ngày Tết về.

Câu 3 (trang 85 sgk Tiếng Việt lớp 5 Tập 1): Vào dịp Tết, bạn nhỏ cảm nhận được những hương vị gì? Mỗi hương vị ấy được tả bằng những từ ngữ, hình ảnh nào?

Trả lời:

– Vào dịp Tết, bạn nhỏ cảm nhận được những hương vị:

+ Mùi lá rừng, mùi đất.

+ Mùi lá dong.

+ Mùi nếp.

+ Mùi chả sam.

– Mỗi hương vị được miêu tả:

+ Gió thoảng mùi lá rừng, mùi đất.

+ Mùi thơm của lá dong lùa vào mũi.

+ Mùi nếp thơm lừng.

+ Mùi chả sam thoang thoảng theo gió.

Câu 4 (trang 85 sgk Tiếng Việt lớp 5 Tập 1): Theo em, vì sao những ngày Tết của tuổi thơ có ý nghĩa đối với bạn nhỏ?

Trả lời:

Vì ngày Tết là dịp để gia đình sum họp, quây quần bên nhau, Tết có nhiều kỉ niệm đẹp.

Cùng sáng tạo

Câu hỏi (trang 85 sgk Tiếng Việt lớp 5 Tập 1): Giới thiệu với bạn về một hoạt động của gia đình em vào dịp Tết.

– Hoạt động

– Người tham gia

– Ý nghĩa

– ?

Trả lời:

Trong tất cả các ngày lễ, em thích nhất Tết. Tết là dịp để tất cả mọi người cùng nhau trong bầu không khí ấm áp. Trước kỳ nghỉ Tết, mọi người chuẩn bị nhiều thứ và trang trí nhà cửa. Em và bố trồng nhiều hoa ở trước nhà và mua nhiều thứ như quần áo, thực phẩm. Bên cạnh đó, hầu hết các con phố cũng được trang hoàng đẹp mắt với ánh đèn và hoa quả đầy màu sắc. Những ngày tết, em dành nhiều thời gian hơn để thăm người thân, bạn bè. Đặc biệt, em và mọi người được trao cho nhau những lời chúc tốt đẹp nhất cho năm mới. Tết là cơ hội để trẻ em được may mắn. Em yêu Tết!

Luyện từ và câu: Đại từ

Câu 1 (trang 86 sgk Tiếng Việt lớp 5 Tập 1): Trong đoạn văn sau, người kể chuyện đã dùng những từ in đậm để làm gì?

Gò Mộng làng tôi có một vườn có. Một hôm, Bông rủ tôi ra Gò Mộng. Chẳng đợi tôi gật đầu, nó kéo tôi đi. Rồi chúng tôi như bị lạc vào một thế giới ve sầu và cò, vạc,…

Theo Đặng Vương Hưng

Chọn ý trả lời đúng:

– Để hỏi.

– Để xưng hô.

– Để thay thế.

Trả lời:

– Để xưng hô.

Câu 2 (trang 86 sgk Tiếng Việt lớp 5 Tập 1): Tìm từ dùng để hỏi trong mỗi câu sau:

a. Nhà bạn ở đâu?

b. Bạn thường đi học lúc mấy giờ?

c. Ai đưa bạn đi học?

d. Hôm nay, bạn học những môn nào?

Trả lời:

a. Ở đâu

b. mấy

c. ai

d. nào

Câu 3 (trang 86 sgk Tiếng Việt lớp 5 Tập 1): Mỗi từ in đậm trong các câu sau thay thế cho từ ngữ nào đứng trước nó?

a. Bạn Lan rất thông minh. Bạn Tuấn cũng thế.

b. Bà ngoại tôi rất thích hoa nhài. Mẹ tôi cũng vậy.

c. Năm nay, cây xoài ở góc vườn rất sai quả. Đó là cây xoài do ba trồng vào ngày mẹ sinh tôi.

Trả lời:

a. rất thông minh

b. rất thích hoa nhài

c. cây xoài ở góc sân

Ghi nhớ

Đại từ là những từ dùng để xưng hô (đại từ xưng hô: tôi, chúng tôi, nói chúng nó,…), để hỏi (đại từ nghi vấn: ai, gì, nào, bao nhiêu,…) hoặc để thay thể các từ ngữ khác (đại từ thay thế: này, đây, đó, thế, vậy….)

Câu 4 (trang 86 sgk Tiếng Việt lớp 5 Tập 1): Tìm đại từ trong các đoạn văn sau và cho biết mỗi đại từ đó được dùng để làm gì.

a. Tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á lần thứ 32, đoàn thể thao Việt Nam xếp thứ nhất trên bảng tổng sắp huy chương. Đó là thành tích rất đáng tự hào.

An Nguyễn

b. Thấy tôi đi qua vườn củ cải xanh mướt, thỏ vồn vã:

– Sóc đi đâu đấy?

– Tôi đi tìm mùa đông! Thỏ có thấy mùa đông ở đâu không?

Hoà An

Trả lời:

a. đó => dùng để thay thế “đoàn thể thao Việt Nam xếp thứ nhất trên bảng tổng sắp huy chương”

b. đấy => dùng để hỏi

Tôi => dùng để xưng hô

ở đâu không => dùng để hỏi

Câu 5 (trang 86 sgk Tiếng Việt lớp 5 Tập 1): Đặt 1 – 2 câu theo một trong ba yêu cầu sau:

a. Có đại từ xưng hô.

b. Có đại từ nghi vấn.

c. Có đại từ thay thế.

Trả lời:

a. Nhà tôi có năm người.

b. Ai đã ăn mấy chiếc bánh?

c. Mai rất xinh. Lan cũng vậy.

Viết: Luyện tập viết báo cáo công việc

Đề bài: Viết báo cáo một công việc mà nhóm, tổ hoặc lớp em đã thực hiện.

Câu 1 (trang 87 sgk Tiếng Việt lớp 5 Tập 1): Dựa vào kết quả bài tập 2 và bài tập 3 trang 76, viết báo cáo.

Gợi ý:

Trả lời:

Nội dung đang được cập nhật

Câu 2 (trang 87 sgk Tiếng Việt lớp 5 Tập 1): Nghe các bạn nhận xét để chỉnh sửa, hoàn thiện báo cáo. Nội dung

Tên báo cáo

Nội dung

Hình thức

?

Trả lời:

Liên đội Trường Tiểu học Dịch Vọng A

Chi đội 5A

Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Độc lập – Tự do – Hạnh Phúc

Hà Nội, ngày 25 tháng 12 năm 2024

BÁO CÁO

Kế hoạch thực hiện phong trào kế hoạch nhỏ năm 2022-2023

Kính gửi: Thầy Tổng phụ trách Đội Trường Tiểu học Dịch Vọng A

Chi đội 5A xin báo cáo kế quả thực hiện phong trào kế hoạch nhỏ năm 2022-2023 như sau:

1. Nội dung

– Chi đội phát động phong trào tới các em đội viên thu gom các loại: giấy vở đã bóc bì, giấy A4/giấy phô tô, giấy tổng hợp, bìa… để tham gia phong trào“Kế hoạch nhỏ”

– Chỉ tiêu vận động: Tối thiểu mỗi Đội viên: 04 kg giấy.

2. Tổ chức thực hiện

– Phát động phong trào vào sáng thứ 2 ngày 15/09/2022 và hội thu vào ngày 22, 23, 24, 25.

– Các em tổ trưởng lập danh sách học sinh tổ mình nộp phế liệu để làm cơ sở đốc các bạn tham gia, biểu dương các em có thành tích xuất sắc trong phong trào. Chi đội tính tỷ lệ và trao thưởng tổ hoàn thành sớm và tốt nhất phong trào.

– Trong thời gian tiến hành thu gom, chi đội đã đảm bảo an toàn cháy nổ, vệ sinh môi trường, thanh lý phế liệu có sự chứng kiến của các tổ chức trong lớp.

– Nguồn kinh phí thu được nhập về nhà trường và sử dụng đúng mục đích trong các hoạt động của Đội như: mua sắm trang thiết bị cơ sở vật chất, tài liệu, sổ sách, tạp chí cho tổ chức Đội; trao học bổng cho các học sinh nghèo vượt khó; tặng đồ dùng học tập, phương tiện cho thiếu nhi nghèo có điều kiện đến trường, tổ chức các hoạt động, các sân chơi trí tuệ, các câu lạc bộ cho học sinh … nhằm thực hiện có hiệu quả cuộc vận động “Giúp bạn đến trường – cùng hướng tới tương lai”

3. Tổng hội thu: 245 kg

Chi đội 5A xin báo cáo Liên đội.

Lớp trưởng

Linh

Trần Thị Linh

Câu 3 (trang 87 sgk Tiếng Việt lớp 5 Tập 1): Cùng bạn bình chọn:

Báo cáo có cấu trúc rõ ràng, trình bày khoa học.

Báo cáo có nội dung cụ thể, diễn đạt gây gọn.

?

Trả lời:

Em cùng bạn bình chọn.

* Vận dụng

Câu 1 (trang 87 sgk Tiếng Việt lớp 5 Tập 1): Tìm và đặt tên cho 1 – 2 tranh, ảnh về ngày Tết.

Trả lời:

Tên: Sắc xuân

Tên: Quây quần

Câu 2 (trang 87 sgk Tiếng Việt lớp 5 Tập 1): Cùng các bạn mở triển lãm “Sắc xuân”.

Trả lời:

Em cùng bạn mở triển lãm.

Xem thêm:

• Những câu chuyện mở đầu năm học luôn tạo cảm giác thân thuộc, đặc biệt khi đọc về Sự tích con Rồng cháu Tiên, giúp mở rộng thêm nền tảng văn hóa dân gian cho học sinh.
• Không khí gia đình càng trở nên đầm ấm khi đặt cạnh bài học đầy ý nghĩa như Lời hứa, gợi nhắc mỗi em về trách nhiệm nhỏ bé nhưng quan trọng.
• Hình ảnh mùa xuân càng thêm thi vị khi tiếp nối bằng bài đọc về Điều kì diệu dưới những gốc anh đào, mang đến cảm nhận tươi mới và đầy hi vọng.