Gia đình thân thương là Bài 1 của Chủ đề 24: Những người bạn đầu tiên, sách Tiếng Việt lớp 1 Chân trời sáng tạo tập 2, trang 53–54. Bài gồm phần nói về tranh, bài thơ, tìm tiếng có vần iên, iêng, ba câu hỏi tìm hiểu bài, giới thiệu gia đình và hát mở rộng.
Nói và nghe (trang 53)
Câu 1 (trang 53): Quan sát tranh và cho biết những ai luôn ở bên cạnh bạn nhỏ.
Tranh trang 53: ba bò trên sàn cõng bé trên lưng, mẹ ngồi bên vỗ tay; ở góc dưới, ông ngồi đọc sách, bà cầm quạt, bạn gái đứng giữa ông bà.
Trả lời: Luôn ở bên cạnh bạn nhỏ là ba, mẹ, ông và bà. Ba mẹ chơi đùa cùng con, ông bà kể chuyện, quạt mát cho cháu.
Đọc: Gia đình thân thương (trang 53–54)
Bài thơ của Phạm Đức An có ba khổ, mỗi khổ bốn dòng, mỗi dòng bốn tiếng.
- Khổ 1: ba làm ngựa cho con cưỡi, mẹ chơi trốn tìm ú oà, con cười vui.
- Khổ 2: ông ngồi kể chuyện cổ tích, bà ru cháu bằng điệu dân ca.
- Khổ 3: ông bà, ba mẹ là những người bạn đầu tiên mà bạn nhỏ thương yêu, nhớ mãi.
Cách đọc:
- Đọc đúng: ngựa cưỡi, ú oà, nắc nẻ, dân ca, đưa võng, đầu tiên, thân thương, suốt đời.
- Giải nghĩa: ú oà là trò che mặt rồi bất ngờ mở ra để trêu trẻ nhỏ; cười nắc nẻ là cười giòn, liên tục; dân ca là bài hát dân gian của mỗi vùng quê.
- Ngắt nhịp 2/2; giọng vui ở khổ 1, nhẹ nhàng ở khổ 2, tha thiết ở khổ 3.
Câu 1 (trang 54): Tìm trong bài thơ tiếng có vần iên.
Trả lời: Tiếng có vần iên trong bài thơ là tiên (đầu tiên, ở khổ 3).
Câu 2 (trang 54): Tìm ngoài bài thơ từ ngữ chứa tiếng có vần iên, iêng.
Mẫu: dạo biển, gõ trống chiêng.
Trả lời:
- Vần iên: cô tiên, con kiến, viên phấn, chiếc điện thoại, công viên, hiền lành.
- Vần iêng: củ riềng, cái miệng, tiếng hát, sầu riêng, lười biếng.
Nội dung chính bài Gia đình thân thương
Bài thơ kể những giờ phút vui vẻ, ấm áp của bạn nhỏ bên ông bà, ba mẹ. Với bạn nhỏ, người thân trong nhà chính là những người bạn đầu tiên, gần gũi và thân thương nhất.
Tìm hiểu bài (trang 54)
Câu 1 (trang 54): Những người bạn đầu tiên của bạn nhỏ trong bài thơ là ai?
Trả lời: Những người bạn đầu tiên của bạn nhỏ là ông, bà, ba và mẹ (khổ thơ cuối nêu rõ điều này).
Câu 2 (trang 54): Bạn nhỏ thường chơi những trò chơi gì cùng ba, mẹ?
Trả lời: Bạn nhỏ chơi cưỡi ngựa cùng ba (ba làm ngựa cho con cưỡi) và chơi ú oà cùng mẹ.
Câu 3 (trang 54): Học thuộc khổ thơ em thích.
Trả lời: Con chọn một khổ, đọc nhiều lần, rồi che dần từng dòng để nhớ. Gợi nhớ: khổ 1 nói về ba và mẹ; khổ 2 nói về ông và bà; khổ 3 gọi cả bốn người là bạn. Ví dụ, con thích khổ 1 vì nhớ những lần được ba cõng chạy quanh nhà.
Nói và nghe: giới thiệu gia đình (trang 54)
Câu 1 (trang 54): Giới thiệu về gia đình em theo các gợi ý sau:
– Gia đình em gồm những ai?
– Em thường hay chơi với ai?
Tranh: bạn gái nói “Mình xin giới thiệu về gia đình mình. Gia đình mình gồm…”.
Trả lời: Con giới thiệu đúng về gia đình mình. Ví dụ: Mình xin giới thiệu về gia đình mình. Gia đình mình gồm bốn người: bố, mẹ, em trai và mình. Mình thường chơi xếp hình với em trai, tối nào cũng được bố đọc truyện cho nghe.
Hoạt động mở rộng (trang 54)
Câu 1 (trang 54): Hát bài Ba ngọn nến lung linh (Ngọc Lễ).
Tranh: ba, mẹ và em bé ngồi vỗ tay vui vẻ bên đồ chơi.
Trả lời: Con nghe và hát theo bài Ba ngọn nến lung linh của nhạc sĩ Ngọc Lễ. Bài hát ví ba, mẹ và con như ba ngọn nến cùng toả sáng trong một nhà. Có thể hát cùng ba mẹ và vỗ tay theo nhịp.
Ghi nhớ
Ông bà, cha mẹ là những người bạn đầu tiên của mỗi chúng ta. Bài tiếp theo của chủ đề là Làm bạn với bố. Chủ đề trước kết thúc bằng bài kể chuyện Đêm giao thừa ý nghĩa.