86 là một con số có hai nghĩa hay gặp, tùy người viết là ai. Trong tiếng lóng tiếng Anh, “86” (đọc eighty-six) nghĩa là hết món, gạch bỏ, hoặc không cho ai đó vào quán nữa. Còn với người Việt, 86 thường được đọc chệch thành “phát lộc”, một lời chúc may mắn bằng số. Hỏi “86 nghĩa là gì” thì phải nhìn câu chứa nó trước đã.
| Nghĩa trong tiếng Anh | Hết hàng, bỏ đi, đuổi khỏi quán, từ chối phục vụ |
| Nghĩa ở Việt Nam | Đọc chệch “bát lục” thành “phát lộc”, ý chúc tài lộc |
| Gốc từ | Tiếng lóng nhà hàng, quán ăn ở Mỹ; nguồn gốc chính xác chưa được xác nhận |
| Loại từ | Trong tiếng Anh dùng như động từ: to 86, 86’d, 86ed |
| Sắc thái | Thân mật, khẩu ngữ; không dùng trong văn bản trang trọng |
Từ quầy bếp Mỹ đến động từ “to 86”
Theo trang kiểm chứng Snopes và lời giải thích của giới làm từ điển trên báo chí Mỹ, cách nói này bắt đầu từ mật mã của nhân viên quán ăn, quầy giải khát ở Mỹ khoảng thập niên 1930. Hồi đó người phục vụ gọi nhau bằng số cho nhanh, và “86” báo rằng món đó đã hết.
Từ “hết món”, nghĩa trượt dần sang “không còn chỗ cho thứ này nữa”. Người ta 86 một món khỏi thực đơn, 86 một vị khách say xỉn gây rối, rồi 86 cả một kế hoạch bị gạt đi. Wiktionary ghi các nghĩa chính: vứt bỏ, loại bỏ, và từ chối phục vụ ai đó.
Còn chuyện vì sao lại là số 86 thì có nhiều giả thuyết, nổi nhất là chuyện một quán rượu ở New York có một lối ra mang số nhà 86. Snopes điểm qua từng thuyết và kết luận chưa thuyết nào chứng minh được. Vậy nên câu trả lời trung thực nhất là: nguồn gốc con số vẫn chưa rõ.
Gặp 86 trong tin nhắn tiếng Anh và tiếng Việt
- Trong bếp nhà hàng: “86 the salmon!”, nghĩa là cá hồi hết rồi, đừng nhận thêm order.
- Trên mạng xã hội của người đi làm phục vụ: “Got 86’d from that bar for no reason.” Người viết than bị quán cấm cửa.
- Trong nhóm làm việc: “Let’s 86 that idea, it’s too expensive.” Tức là bỏ ý tưởng đó đi.
- Trong lời chúc của người Việt: “Khai trương hồng phát, 86 cả năm nhé!” Ở đây 86 là “phát lộc”.
- Khi chọn biển số xe, số điện thoại: “Đuôi 86 đẹp đấy, phát lộc.” Cách nói vui theo kiểu đọc số, không có cơ sở khoa học.
Nghĩa thứ tư và thứ năm chỉ đúng khi người nói là người Việt và câu có không khí chúc tụng. Gặp 86 giữa một câu tiếng Anh thì gần như chắc là nghĩa “hết, bỏ, đuổi”.
Vì sao người Việt đọc 86 thành phát lộc?
Cách đọc này đến từ âm Hán Việt của con số: 8 là bát, nghe gần với phát (phát đạt); 6 là lục, nghe gần với lộc. Ghép lại thành “phát lộc”. Đảo vị trí thì 68 thành “lộc phát”, cùng một ý, chuyện này đã có ở bài giải nghĩa con số lộc phát 68. Dãy dài hơn và quen thuộc trong lời chúc Tết là câu chúc phát tài 8386 bằng con số.
Đây là trò chơi chữ dựa trên âm đọc, giống cách người ta tránh số 4 vì nghe giống chữ “tử”. Coi như một lời chúc vui thì không sao; còn tin rằng con số quyết định vận may thì là chuyện khác.
Đừng nhầm với mã +86 và đầu số 086
| Bạn thấy | Nghĩa | Ngữ cảnh |
|---|---|---|
| 86 trong câu tiếng Anh | Hết món, loại bỏ, cấm cửa | Nhà hàng, quán bar, công việc |
| 86 trong lời chúc tiếng Việt | Phát lộc | Khai trương, Tết, chọn số đẹp |
| +86 trước số điện thoại | Mã quốc gia của Trung Quốc | Cuộc gọi, tin nhắn quốc tế |
| 086 ở đầu số di động | Một đầu số di động trong nước | Số điện thoại Việt Nam |
Viết tiếng Anh, đừng dùng “86” nhắm vào một người cụ thể nếu không chắc người đọc hiểu đúng ý đùa.
Trong văn bản nghiêm túc, thay 86 bằng gì?
Bài văn, email công việc hay thông báo không nên dùng con số này. Thay bằng chữ rõ nghĩa: hết hàng, tạm ngưng phục vụ, loại khỏi danh sách, từ chối tiếp khách. Với lời chúc, viết hẳn “chúc phát tài phát lộc” vừa lịch sự vừa không ai phải đoán. Muốn đọc thêm về những con số được giới trẻ “nói thay lời”, bài tiếng lóng khen đỉnh bằng số 666 là một ví dụ khác, đến từ mạng Trung Quốc.
86 qua vài câu hỏi ngắn
86 nghĩa là gì khi nhân viên quán nói với nhau?
Là món đó đã hết, hoặc phải gạch khỏi thực đơn hôm nay. Nếu nói về một người, 86 nghĩa là không phục vụ người đó nữa, thường vì họ gây rối.
86’d hay 86ed nghĩa là gì?
Đó là dạng quá khứ, nghĩa “đã bị loại, đã bị bỏ, đã bị mời ra”. Câu “He got 86’d” thường hiểu là anh ta bị đuổi khỏi quán.
Số 86 có ý nghĩa gì, có phải số may mắn không?
Theo cách đọc chệch quen thuộc, 86 là “phát lộc” nên nhiều người thích. Đây là quan niệm dân gian dựa trên âm đọc, không phải điều đã được kiểm chứng.
86 và 68 khác nhau thế nào?
Về ý chúc thì gần như nhau: 86 là phát lộc, 68 là lộc phát. Khác ở chỗ 86 còn mang nghĩa lóng tiếng Anh, còn 68 thì không.