XD là một mặt cười gõ bằng chữ cái: chữ X là đôi mắt nhắm tịt, chữ D là cái miệng há to, ghép lại thành khuôn mặt đang cười ngặt nghẽo. Thấy XD hay xD cuối một tin nhắn, cứ hiểu người gửi đang thấy chuyện rất buồn cười. Còn khi hỏi XD là viết tắt của từ gì, câu trả lời lại tùy chỗ: trên giấy tờ, đó thường là chữ “xây dựng”.
| Nghĩa ngắn | Mặt cười lớn, cười đến nhắm cả mắt |
| Cách nhìn | Nghiêng đầu sang trái: X là mắt, D là miệng |
| Cách viết khác | xD, Xd, xd |
| Sắc thái | Vui, trêu đùa; đứng trơ trọi sau một lời trách thì dễ thành cười cợt |
XD: chữ X là mắt, chữ D là miệng
Trước khi điện thoại có hình mặt cười màu vàng, người dùng mạng vẽ nét mặt bằng chính các ký tự trên bàn phím. Kiểu vẽ ấy gọi là emoticon, phải nghiêng đầu sang trái mới thấy thành mặt. 😀 là cười toe, hai dấu chấm làm mắt. Thay hai dấu chấm bằng chữ X, ta có XD: mắt nhíu chặt lại như người cười đến chảy nước mắt.
Wiktionary tiếng Anh giải thích đúng như vậy: X là đôi mắt nhắm nghiền, D là nụ cười rất rộng, cả cụm diễn tả tiếng cười không nhịn được.
Chữ hoa hay chữ thường cũng làm sắc thái khác đi đôi chút:
- XD: to, rõ, cười hết cỡ.
- xD: mắt nhỏ, miệng vẫn to; vẫn là cười lớn, trông mềm hơn.
- xd: gõ vội, không bấm Shift. Nhiều người đọc thấy nhạt hơn, có khi như cười cho có.
Ở Việt Nam, XD hay gặp trong bình luận game, fanpage truyện tranh, nhóm chat bạn bè. Người trẻ hiện dùng =)) hay :)) nhiều hơn, nhưng XD vẫn có mặt, nhất là với ai quen chơi game cùng bạn bè nước ngoài.
Năm lúc gõ XD là hợp
XD hợp nhất với chuyện hài thật sự. Mỗi câu dưới đây là một hoàn cảnh khác:
- Nhóm chat lớp: “Thầy vừa gọi nhầm tên tớ thành tên con mèo nhà thầy XD“
- Bình luận dưới một meme: “Cái mặt con chó lúc bị bắt quả tang XD“
- Trong trận game: “Tôi vừa nhảy xuống vực một mình, đồng đội đứng nhìn xD“
- Tự giễu mình: “Hôm nay đi học quên mang cặp, chỉ mang mỗi hộp cơm XD“
- Caption ảnh: “Kế hoạch là chụp ảnh sống ảo, kết quả là ảnh cả nhóm nhắm mắt XD“
Có hai chỗ nên tránh. Thứ nhất, khi người kia đang buồn hay bực: gắn XD sau câu trả lời rất dễ bị hiểu là đang cười vào chuyện của họ. Thứ hai, tin nhắn với thầy cô, khách hàng, email công việc: XD mang giọng nô đùa, chưa hợp với chỗ cần nghiêm túc. Trong bài văn, bài kiểm tra thì không dùng bất kỳ mặt cười chữ nào.
XD, :D, =)) và lol: cười to đến đâu?
Mặt cười chữ nào cũng mang một “độ cười” riêng. Đặt cạnh nhau sẽ dễ chọn hơn:
| Ký hiệu | Độ cười | Ghi chú |
|---|---|---|
| 🙂 | Mỉm cười | Với nhiều bạn trẻ, đứng một mình lại thành cười gượng |
| 😀 | Cười tươi, há miệng | Vui vẻ, không quá ồn |
| XD | Cười lớn, nhắm cả mắt | Hợp với chuyện hài, chuyện ngớ ngẩn |
| =)) hoặc :)) | Cười nghiêng ngả | Kiểu rất quen của dân mạng Việt |
| lol | Cười thành tiếng | Chữ viết tắt tiếng Anh, không phải hình vẽ |
Lol và XD hay đi cùng nhau, nhưng lol là chữ viết tắt, còn XD là hình mặt. Mức độ cười của các chữ tắt kiểu tiếng Anh có ở bài mức cười của lol so với lmao. Kiểu mặt cười Nhật Bản thì vẽ đôi mắt trước, không cần nghiêng đầu, như trong bài mặt cười híp mắt ^^ của người Nhật.
Khi XD không phải mặt cười
Ra khỏi khung chat, hai chữ cái này có những nghĩa hoàn toàn khác:
- Xây dựng: trên giấy tờ, biển hiệu hay văn bản hành chính, XD thường là chữ tắt của “xây dựng”. Ký hiệu công văn của Bộ Xây dựng có dạng …/BXD-…, của Sở Xây dựng các tỉnh là …/SXD-…. “Công ty TNHH XD Minh Phát” trên biển hiệu cũng là một công ty xây dựng.
- Thiết kế trải nghiệm: trong ngành thiết kế, XD là chữ tắt của experience design, tức thiết kế trải nghiệm người dùng. Adobe XD là một phần mềm vẽ giao diện ứng dụng mang tên theo nghĩa này.
Muốn biết đang gặp nghĩa nào, chỉ cần nhìn chỗ nó đứng: đứng cuối một câu đùa là mặt cười, đứng trong tên công ty hay số công văn là xây dựng. Tiếng Việt trên mạng còn rất nhiều chữ tắt kiểu này, gom lại ở trang kho chữ viết tắt quen thuộc của Gen Z.
Một chi tiết nhỏ dễ gây cười ngoài ý muốn: gõ “Bên mình nhận thi công XD trọn gói” thì không ai thấy buồn cười, nhưng gõ “Chúc mừng anh lên chức XD” thì người nhận sẽ phân vân không biết mình được khen hay bị trêu.
XD trong mắt người nhận tin
XD nghĩa là gì khi nhắn tin?
Là mặt cười lớn: người gửi thấy điều vừa nói hoặc vừa đọc rất buồn cười. Nó thay cho tiếng cười to mà màn hình không truyền đi được.
xD và XD có khác nhau không?
Cùng một nghĩa. XD viết hoa trông “ồn” hơn, xD mềm hơn một chút. Bản xd viết thường thì hay bị đọc là cười nhạt, vì vậy khi chuyện thật sự hài, nhiều người chọn XD hoặc xD.
XD là viết tắt của từ gì?
Trong khung chat, XD không viết tắt từ nào cả, nó là một hình mặt cười. Trên giấy tờ ở Việt Nam, XD thường là chữ tắt của “xây dựng”; trong ngành thiết kế, nó là chữ tắt của experience design.
Crush nhắn XD thì có ý gì?
Thường chỉ là đang thấy câu chuyện vui và muốn bạn biết điều đó. Một mặt cười chưa nói lên tình cảm, hãy đọc cả cuộc trò chuyện chứ đừng đoán từ một ký hiệu.