Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Tre già măng mọc là gì? Nghĩa thành ngữ và câu thơ Nguyễn Duy

Cập nhật 06/05/2025·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Bụi tre và câu tre già măng mọc
  • Tre già măng mọc trong thơ Nguyễn Duy
  • Các câu cùng tinh thần tre già măng mọc
  • Măng có nhất thiết phải hơn tre?

Tre già măng mọc là thành ngữ ví sự nối tiếp giữa các thế hệ: người đi trước có tuổi, yếu dần, thì người đi sau đã kịp lớn để tiếp bước. Câu thường dùng với ý tin tưởng, lạc quan khi nói về người trẻ tiếp bước cha anh, từ trong gia đình, làng nghề cho tới một đội bóng hay một ngành nghề.

Nghĩa ngắn Thế hệ trước lùi lại, thế hệ sau tiếp nối
Loại Thành ngữ thuần Việt, bốn chữ, hai vế đối (tre già / măng mọc)
Hình ảnh Bụi tre: cây già vẫn đứng đó, măng non nhú lên ngay từ gốc
Sắc thái Tích cực, lạc quan; hay dùng trong lời chúc, lời động viên
tre già măng mọc là gì
tre già măng mọc là gì? Lớp trước lùi lại, lớp sau tiếp nối

Bụi tre và câu tre già măng mọc

Cây tre không mọc lẻ. Nó sống thành bụi, và những thân tre mới không đến từ hạt rơi đâu xa mà đội đất nhú lên từ chính gốc bụi cũ. Khi thân già bắt đầu khô, ngả màu, thì dưới chân nó đã có những mầm măng nhọn hoắt. Người nông dân nhìn cảnh ấy mỗi năm, nên câu thành ngữ ra đời rất tự nhiên.

Điều đẹp nhất trong hình ảnh này là sự liền mạch. Măng không mọc thay cho tre ở một chỗ khác; nó mọc ra từ tre, lớn lên trong bóng tre. Vì vậy câu nói chẳng dừng ở chuyện người cũ đi, người mới đến. Nó còn nói người mới mang trong mình gốc rễ của người cũ.

Nghĩa bóng được các sách tra cứu ghi gần như nhau: khi người đi trước đã già, người đi sau cũng vừa kịp lớn để tiếp bước. Cả hai động từ già và mọc đều là quá trình, không phải biến cố, nên câu mang cảm giác bình thản: chuyện thay thế là quy luật, không có gì phải tiếc nuối.

Tre già măng mọc trong thơ Nguyễn Duy

Học sinh tiểu học gặp câu thành ngữ này qua bài thơ Tre Việt Nam của nhà thơ Nguyễn Duy, học trong sách Tiếng Việt lớp 4. Gần cuối bài, nhà thơ dùng nguyên bốn chữ tre già măng mọc sau một dòng gợi thời gian trôi, như một lời khẳng định rằng chuyện nối tiếp ấy vốn là lẽ thường. Ngay trước đó, bài thơ tả búp măng non đã mang dáng thẳng của tre, tức đứa con đã có sẵn cốt cách của cha ông.

Bài thơ cho thấy cách dùng hay nhất của câu thành ngữ: không phải để nói tre già thì phải lùi, mà để nói măng mọc lên đã thẳng, đã giống tre. Khi viết văn, đặt thành ngữ ngay sau một hình ảnh cụ thể như thế sẽ tự nhiên hơn là mở đầu bằng nó.

Đời thường cũng dùng câu này rất nhiều:

  • Đội tuyển trẻ hóa đội hình, báo viết: “Tre già măng mọc, lứa cầu thủ mới đã sẵn sàng.”
  • Ông cụ làm gốm sáu mươi năm cười bảo: “Tre già măng mọc, giờ thằng cháu nặn bình còn đẹp hơn tôi.”
  • Thầy hiệu trưởng nghỉ hưu, phát biểu với các giáo viên trẻ trong buổi chia tay.

Các câu cùng tinh thần tre già măng mọc

Câu Điểm nhấn
Sóng sau xô sóng trước Lớp sau mạnh mẽ đẩy lớp trước, có ý vượt lên
Hậu sinh khả úy Thành ngữ gốc Hán: người sinh sau đáng nể
Con hơn cha là nhà có phúc Thế hệ sau giỏi hơn là điều đáng mừng
Cha truyền con nối Nối nghề, nối nghiệp trong một gia đình

Câu “tre già măng mọc” hiền hơn “sóng sau xô sóng trước”: tre không bị măng xô ngã, chỉ già đi theo thời gian. Không có câu trái nghĩa trọn vẹn, nhưng cảnh trái với tinh thần ấy là một lớp người không ai kế tục, một làng nghề không còn người trẻ. Nhìn rộng hơn về lớp người đang lớn, xem bài thế hệ trẻ và cách viết về người trẻ.

Riêng câu hổ phụ sinh hổ tử nhấn vào chỗ khác: cha tài thì con cũng giỏi, cái giỏi như được truyền thẳng từ đời trước sang đời sau.

Măng có nhất thiết phải hơn tre?

Đề nghị luận về câu này có thể gợi ba ý:

  1. Quy luật: thế hệ nào cũng có lúc phải trao lại vị trí. Chấp nhận điều ấy giúp người lớn tuổi sẵn lòng dạy, chứ không giữ nghề cho riêng mình.
  2. Trách nhiệm của măng: được mọc từ gốc tre thì phải giữ được dáng thẳng của tre, tức kế thừa cái tốt chứ đâu phải chỉ thay chỗ.
  3. Trách nhiệm của tre: bụi tre che gió cho măng. Người đi trước dìu dắt, nhường đất cho người sau lớn.

Khi hai thế hệ không hiểu nhau, câu thành ngữ dễ bị dùng sai thành lời đuổi khéo người già. Bài về khoảng cách giữa ông bà, cha mẹ và con cái có thêm dẫn chứng cho phần này.

Mong lớp sau giỏi hơn lớp trước còn được gói trong câu tục ngữ con hơn cha là nhà có phúc, với chữ hơn không hề hàm ý cha kém.

Chuyện tre, chuyện măng

Tre già măng mọc nghĩa là gì?

Câu nói rằng khi cha ông đã có tuổi thì con cháu đã đủ lớn để nhận phần việc của họ. Câu nói về quy luật kế thừa giữa các thế hệ, thường mang ý tin tưởng vào lớp trẻ.

Tre già măng mọc là thành ngữ hay tục ngữ?

Nhiều sách xếp vào thành ngữ vì là cụm bốn chữ cố định, thường chen vào trong câu. Một số trang học tập gọi là tục ngữ; nghĩa thì không đổi.

Đặt câu với tre già măng mọc thế nào?

Ví dụ: “Bác thợ cả về hưu, nhưng tre già măng mọc, xưởng mộc vẫn có ba thợ trẻ tay nghề vững.” Câu hợp với ngữ cảnh chuyển giao công việc, nghề nghiệp.

Tre già măng mọc nói lên quy luật gì?

Quy luật nối tiếp của sự sống: cái cũ lùi dần, cái mới lớn lên từ chính cái cũ. Trong xã hội, đó là sự kế thừa giữa ông cha và con cháu.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5