Tóm tắt Trên những chặng đường hành quân (Nguyễn Văn Thạc) ngắn gọn – 7 mẫu hay nhất

Nhật kí ngày 2/10/1971 ghi niềm tự hào của Nguyễn Văn Thạc khi trở thành người lính. Nhật kí ngày 10/4/1972 ghi chặng dừng ở Nghi Lộc – Nghệ An và nỗi xúc động trên chuyến tàu rời Hà Nội vào Nam. Qua đó hiện lên lí tưởng và tình yêu đất nước của một thanh niên hai mươi tuổi.

Rời giảng đường khi bạn bè bắt đầu năm học mới, anh sinh viên Nguyễn Văn Thạc bước vào quân ngũ với tâm trạng vừa lưu luyến vừa háo hức. Anh hạnh phúc khi mặc bộ quân phục xanh, lặng ngắm ngôi sao trên mũ và thấy phiên gác đầu tiên đẹp như một bài thơ. Nửa năm sau, trên đường vào chiến trường, đơn vị anh dừng ở ga Quán Hành, anh ở nhờ nhà dân và bất ngờ gặp lại thầy dạy Toán cũ. Nhớ lại những ngày vừa qua – đêm tàu phải dừng vì bom, buổi nghe tin thắng trận, trưa 9/4/1972 lên tàu rời Hà Nội – anh thấy chưa chuyến hành quân nào xúc động bằng chuyến đi vào Nam, khi dọc đường ai cũng vẫy chào, dặn dò người lính.

• Phần 1 – Ngày 2/10/1971: người lính mới nhớ bạn, giục xe nhanh tới đơn vị; tự hào với màu áo xanh, ngôi sao trên mũ; sung sướng trong phiên gác đầu tiên giữa làng quê đang ngủ.
• Phần 2 – Ngày 10/4/1972, ở Nghi Lộc: dừng chân ở ga Quán Hành, ở nhà mẹ Thung; gia đình có thầy Khang từng dạy Toán cho người viết; làng quê yên ả mà đã gần vùng đất lửa.
• Phần 3 – Hồi tưởng chuyến tàu: đêm tàu dừng vì phía trước bị ném bom; ước được ra trận rồi bất ngờ nhận lệnh đi; tàu rời Hà Nội trưa 9/4/1972 giữa tiếng chào tiễn của nhân dân, cảnh vật như giục người lính lên đường chiến thắng.

Trang nhật kí ngày 2/10/1971 mở đầu bằng những dòng viết cho người bạn: mình ra đi đúng lúc bạn bước lên giảng đường, không biết bạn có còn nhớ tới mình. Nhưng người lính trẻ nhanh chóng hướng về phía trước, mong chiếc xe đưa mình tới “gia đình lớn” – nơi gửi gắm tuổi thanh xuân. Anh xúc động, tự hào hơn cả lúc cầm tờ quyết định khi được mặc bộ quân phục màu xanh lá, màu của núi đồi, của ước mơ và sự sống. Ngôi sao trên mũ khiến anh nhớ lúc chỉ cho bạn xem sao Hôm, nhưng giờ đây anh thấy trong đó ánh lửa, màu máu của trận đánh. Buổi gác đầu tiên dưới trăng, giữa mùi hương bưởi, ổi cuối mùa, anh hãnh diện vì được thức canh cho xóm làng ngủ yên.

Trang nhật kí ngày 10/4/1972 được viết ở Nghi Lộc – Nghệ An. Đơn vị dừng ở ga Quán Hành, người viết ở trong nhà dân và bất ngờ vì người con trai nhà ấy là thầy Khang từng dạy Toán cho mình, còn em nhỏ là học sinh giỏi. Nhà chỉ có mẹ Thung và bé Hòa, quanh nhà là cánh đồng ngô, khoai, lạc, hầm hố thì nông, khiến khó ai ngờ đây đã gần vùng đất lửa. Anh nhớ lúc ba giờ sáng trên tàu, đèn không sáng, phía chân trời hừng lên rồi tiếng nổ vang: tàu phải dừng vì đoạn đường phía trước bị ném bom. Anh nhớ cả buổi sáng hôm kia ở bãi bạch đàn gần ga Phố Tráng, khi đơn vị nghe tin chiến thắng ở Cửa Việt và anh ao ước được vào chiến trường. Tưởng phải đi diễn tập, nhưng ra ga thì đầu tàu hướng về Hà Nội – đơn vị lên đường thật. Những lá thư được ném vội xuống đường khi tàu qua Cửa Nam; trưa 9/4/1972, họ rời Hà Nội. Đó là chuyến tàu xúc động nhất: những cô gái vẫy tay dặn anh bộ đội giữ gìn tính mạng, em bé ở ga Phủ Lý dặn các chú đánh xong giặc thì trở về, còn nhà ga Ninh Bình, dòng sông Đáy, chùa Non Nước như cùng giục giã người chiến sĩ đi tới chiến thắng.

Tôi ra đi khi các bạn tôi đang bước vào năm học mới. Khoác lên mình màu áo lính xanh, đội chiếc mũ có ngôi sao, tôi thấy mình hạnh phúc hơn cả lúc cầm tờ quyết định nhập ngũ; phiên gác đầu tiên dưới trăng, tôi thầm nhủ xóm làng cứ ngủ yên vì đã có người bộ đội thức canh. Tháng Tư năm 1972, tàu đưa chúng tôi rời Hà Nội vào Nam. Dọc đường, đâu đâu cũng có người vẫy chào, một em bé còn dặn chúng tôi đánh xong giặc thì về. Giờ tôi đang ngồi viết trong một ngôi nhà ở Nghi Lộc, nơi tôi gặp lại thầy giáo dạy Toán năm nào, và lòng chỉ mong sớm được đến chiến trường.

Mạch cảm xúc của văn bản đi từ lưu luyến đến háo hức. Mở đầu là nỗi nhớ bạn và giảng đường, nhưng nỗi nhớ nhanh chóng nhường chỗ cho niềm tự hào khi người sinh viên mặc áo lính, ngắm ngôi sao trên mũ và đứng gác lần đầu. Ở trang nhật kí sau, cảm xúc trở nên sâu lắng hơn: bất ngờ, thân thương khi gặp thầy cũ giữa làng quê Nghệ An; hồi hộp trước cảnh tàu bị bom chặn; khát khao được ra trận khi nghe tin thắng lợi. Cao trào là niềm xúc động trên chuyến tàu vào Nam, khi tình cảm của nhân dân dọc đường trở thành lời thúc giục người lính lên đường chiến thắng.

Chặng thứ nhất là doanh trại huấn luyện mùa thu năm 1971, nơi anh sinh viên Toán lần đầu mặc quân phục và đứng gác. Chặng thứ hai là đường tàu từ Hà Nội qua Phủ Lý, Ninh Bình vào Nghệ An đầu tháng 4/1972, với những lá thư ném vội xuống đường và những cánh tay vẫy chào. Chặng thứ ba là ga Quán Hành và ngôi nhà ở Nghi Lộc, nơi người lính dừng chân, gặp thầy cũ và chờ đêm xuống để tiếp tục đi Vinh. Mỗi chặng đường đều là một bước trưởng thành của người thanh niên trên con đường ra trận.

Kết luận

Khi tóm tắt Trên những chặng đường hành quân, em nên giữ hai mốc ngày ghi và các chi tiết có thật tiêu biểu: bộ quân phục và ngôi sao, buổi gác đầu tiên, ga Quán Hành và thầy Khang, đêm tàu bị bom chặn, trưa 9/4/1972 rời Hà Nội, lời dặn của em bé ở ga Phủ Lý. Đó cũng là những chi tiết SGK hỏi nhiều nhất trong phần đọc hiểu.

Xem thêm:

• Tác giả – tác phẩm: Mãi mãi tuổi hai mươi (Ngữ văn 10)
• Soạn bài Mãi mãi tuổi hai mươi (Kết nối tri thức 10)