Tóm tắt Tháng Giêng, mơ về trăng non rét ngọt ngắn gọn – 7 mẫu hay nhất

Xa quê, Vũ Bằng nhớ về tháng Giêng ở Hà Nội: mưa phùn, gió lạnh, tiếng trống chèo, cảnh cả nhà sum vầy ngày Tết. Ông yêu nhất những ngày sau rằm, khi Tết đã qua mà dư vị vẫn còn và cuộc sống bình yên trở lại. Tất cả gợi lên nỗi nhớ quê da diết của người con phải sống xa đất Bắc.

Bài tùy bút mở đầu bằng nhận xét rằng ai cũng yêu mùa xuân, nhất là tháng Giêng – tháng đầu của năm. Tác giả nhớ mùa xuân Hà Nội với mưa bụi bay, gió hơi rét, tiếng nhạn đêm và câu hát quê; nhớ cảm giác lòng người trẻ lại, muốn yêu thương tất cả. Ông kể về sự ấm cúng của gia đình trước bàn thờ tổ tiên trong mùi trầm. Thế nhưng thời điểm ông yêu hơn cả là sau ngày rằm tháng Giêng, khi trời trong hơn, bữa cơm trở lại giản dị và cuộc sống thường ngày êm đềm trở lại. Bài văn khép lại bằng những đêm tháng Giêng trời sáng, trăng mọc cao, thấm đượm nỗi nhớ của người đang ở xa.

Phần 1: Tác giả khẳng định yêu mùa xuân là chuyện tự nhiên, cũng như núi thương sông, bướm thương hoa, trai thương gái. Tháng Giêng là tháng đầu xuân nên càng được trìu mến.

Phần 2: Mùa xuân mà ông yêu là mùa xuân miền Bắc, mùa xuân Hà Nội với mưa nhẹ, gió se, đêm xanh vang tiếng nhạn, trống chèo vọng về từ thôn xa. Người đi chơi xuân thấy lòng say sưa dù chẳng uống rượu; sức sống trong cơ thể dâng lên như chồi non chực nhú. Về nhà, không khí sum họp bên bàn thờ khiến lòng ấm áp, như có trăm hoa đang nở.

Phần 3: Ông yêu nhất những ngày xuân khi đã qua rằm: Tết đã hết mà chưa hết hẳn, mưa xuân thay mưa phùn, sáng ra thấy trời xanh, ong bay tìm nhị. Bữa cơm thanh đạm trở lại, màn điều trên bàn thờ đã hạ, nhà nhà vào nếp thường ngày. Đêm xanh biêng biếc, thấy rõ cánh sếu bay, trời rét một cách tình tứ; cuối tháng có những đêm trăng mọc cao lên đỉnh đầu.

Mở đầu bài tùy bút, Vũ Bằng cho rằng tình yêu mùa xuân là lẽ đương nhiên. Người con gái bên cửa sổ, chàng trai trẻ hay người thiếu phụ ở phương xa đều có lí do riêng để mê mùa xuân. Còn tác giả, ông yêu mùa xuân không chỉ vì cảnh đẹp hay mộng ước, mà vì đó là mùa xuân của đất Bắc, của Hà Nội.

Mùa xuân ấy có mưa bay lất phất, cơn gió se se, có tiếng nhạn trong đêm, tiếng trống chèo xa xa và câu hát huê tình. Người yêu cảnh khoác áo, bước ra ngoài trời đã thấy lòng lâng lâng như say dù chẳng uống rượu. Nhựa sống dâng trào khiến không ai ngồi yên được, trái tim như trẻ lại và rét cũng hóa ngọt ngào. Ở nhà, cả gia đình quây quần trước bàn thờ tổ tiên, nhang trầm thơm ngát, trên kính dưới nhường, lòng người ấm lạ.

Nhưng Vũ Bằng thú nhận ông yêu nhất quãng sau rằm tháng Giêng. Lúc này đào hơi phai, cỏ thoảng hương, trời thôi nồm ẩm, những cơn mưa xuân kéo đến. Sáng thức dậy thấy những vệt xanh trên trời, ong đã bay đi kiếm mật. Mâm cỗ Tết đã vãn, mọi nhà trở lại với bữa cơm giản dị có bát canh trứng cua mát lành. Màn điều trên bàn thờ đã hạ, trò vui ngày Tết tạm dừng để nhường chỗ cho cuộc sống êm đềm thường nhật. Đêm xanh biêng biếc, ngước lên thấy rõ từng cánh sếu bay; về khuya trời vẫn rét một cách tình tứ, phải đắp chăn bông nhưng ban ngày không cần mặc áo ấm. Kết đoạn trích, cuối tháng Giêng có những đêm không mưa, trời sáng lung linh như ngọc, mới mười giờ tối trăng đã lên cao đỉnh đầu.

Tháng Giêng, mơ về trăng non rét ngọt là dòng hồi tưởng của Vũ Bằng về mùa xuân miền Bắc khi ông đang sống ở phương Nam. Ông cho rằng ai cũng yêu mùa xuân, và tháng Giêng lại càng đáng yêu. Trong kí ức, mùa xuân Hà Nội hiện lên với mưa bụi, gió se, âm thanh của tiếng nhạn, tiếng trống chèo. Đó còn là mùa của sức sống dạt dào và của tình thân gia đình bên mâm cỗ, bàn thờ tổ tiên. Ông đặc biệt yêu những ngày sau rằm, khi nhịp sống quay về bình lặng mà vẫn ngập ngụa hương xuân. Khép lại là những đêm cuối tháng Giêng trăng sáng, tất cả hiện lên trong nỗi nhớ của người xa quê.

Cảnh xuân: mưa riêu riêu, gió hơi lạnh, nền trời có vệt xanh, đào phai nhụy còn, ong bay tìm hoa, ánh sáng hồng hồng buổi sớm.

Người và nếp sống ngày xuân: người yêu cảnh khoác áo ra ngoài trời, lòng say sưa; gia đình sum vầy trước bàn thờ, trên kính dưới nhường; sau rằm thì ăn cơm thanh đạm, màn điều đã hạ, trò vui ngày Tết tạm dừng.

Tình xuân: lòng người trẻ lại, thèm được yêu thương; với tác giả, tất cả trở thành nỗi nhớ quê da diết của người con xa quê.

Ở nơi xa, mỗi lần tháng Giêng về, tôi lại nhớ quê nhà miền Bắc. Tôi nhớ những cơn mưa bụi bay, làn gió se se, tiếng nhạn kêu giữa đêm và tiếng trống chèo từ thôn xóm vọng lại. Tôi nhớ cái cảm giác bước ra đường là thấy lòng say, thấy mình trẻ ra và chỉ muốn yêu thương. Tôi nhớ mùi trầm trong căn nhà ấm cúng ngày Tết, khi cả nhà đứng trước bàn thờ tổ tiên. Nhưng tôi thương nhất là những ngày đã qua rằm: trời trong, đào hơi nhạt màu, bữa cơm thanh đạm, cuộc sống thường ngày êm đềm trở lại, đêm xanh thấy rõ cánh sếu bay và những đêm cuối tháng trăng lên cao. Giờ đây ở chốn xa, nhớ lại tất cả, lòng tôi lại dâng lên nỗi nhớ quê da diết.

Mở đầu đoạn trích, Vũ Bằng khẳng định lòng mến mùa xuân vốn tự nhiên như trai thương gái, mẹ yêu con; tháng Giêng mở đầu một năm nên lại càng đáng quý. Ông nhớ mùa xuân Bắc Việt với mưa phùn rả rích, gió hơi lạnh, tiếng nhạn đêm, tiếng trống chèo và câu hát từ làng xa. Những ngày ấy, người ta dạo quanh Hồ Gươm, chiều tối ngồi Thủy Tạ ngắm các cô gái mặc áo len nhiều màu, vào nhà hát hay lên chùa lễ Phật; sức sống trong người trào dâng, ai cũng thấy lòng trẻ lại và muốn yêu thương. Về nhà, hương trầm, đèn nến và cảnh sum họp trước bàn thờ tổ tiên khiến lòng ấm áp lạ thường. Thế nhưng ông say mê hơn cả quãng sau Tết, khi đã qua rằm: trời hết nồm, mưa phùn nhường chỗ cho mưa xuân, bữa cơm trở lại thanh đạm, các con đã đi học, người làm ngồi kể chuyện tiền mở hàng, đêm trong vắt nhìn rõ cánh sếu bay. Cuối tháng, vầng trăng non lên cao, ánh sáng trắng trong, dịu dàng. Đêm khuya, hàng xóm rủ rỉ chuyện đi lễ, biếu trà; đôi vợ chồng từng nghèo khó cùng nâng chén rượu nhỏ, bàn nhau bói Kiều đầu năm. Khép lại đoạn trích, người khách xa nhà nằm nhớ những mùa xuân cũ, thấy niềm vui ngày ấy như đã thuộc về “một tiền kiếp xa xôi”.

Kết luận

Khi tóm tắt tùy bút Tháng Giêng, mơ về trăng non rét ngọt, em không cần kể từng chi tiết mà cần giữ đúng ba chặng cảm xúc: yêu mùa xuân là lẽ tự nhiên – nhớ mùa xuân Hà Nội – yêu nhất những ngày sau rằm tháng Giêng. Mẫu 1, 5 dùng cho đề yêu cầu ngắn; mẫu 3, 4 giúp em ôn kĩ nội dung trước giờ kiểm tra.

Xem thêm:

• Soạn bài Tháng Giêng, mơ về trăng non rét ngọt
• Vũ Bằng và các tác phẩm nổi bật