Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Thập tử nhất sinh là gì? Nghĩa từng chữ, cách dùng, từ gần nghĩa

Cập nhật 18/01/2026·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Thập tử nhất sinh nghĩa là gì?
  • Thành ngữ này hợp với câu chuyện nào?
  • Thập, tử, nhất, sinh và những người anh em
  • Nói thay bằng gì, và điều ngược lại là gì?

Thập tử nhất sinh là thành ngữ Hán Việt, nghĩa đen “mười phần chết, một phần sống”, dùng để nói một tình thế cực kì nguy kịch, khả năng qua khỏi rất mong manh. Người ta hay dùng nó khi kể lại một lần thoát nạn: ốm nặng, tai nạn, chiến trận. Câu thành ngữ thập tử nhất sinh vì thế thường mang giọng kể chuyện đã qua, kèm chút nhẹ nhõm.

Nghĩa ngắn Rất nguy kịch, gần như cầm chắc cái chết, chỉ còn chút hi vọng sống
Gốc từ Hán Việt 十死一生: thập (mười), tử (chết), nhất (một), sinh (sống)
Loại Thành ngữ bốn chữ; thường làm vị ngữ hoặc bổ nghĩa cho động từ
Sắc thái Nhấn mạnh mức độ hiểm nguy; trang trọng vừa phải, dùng được cả khi nói
thập tử nhất sinh là gì
thập tử nhất sinh là gì? Mười phần chết, một phần sống

Thập tử nhất sinh nghĩa là gì?

Từ điển tiếng Việt giải thích theo đúng nghĩa đen của bốn chữ, coi đó là cách nói về tình trạng hết sức nguy kịch, với ví dụ quen thuộc ốm thập tử nhất sinh. Các từ điển thành ngữ mở rộng thêm: cụm này dùng được cả cho người đang cận kề cái chết lẫn người đã may mắn qua khỏi.

Điều đáng chú ý là thành ngữ này không đo xác suất thật. Không ai tính được đúng “một phần mười”. Con số chỉ là cách nói phóng đại để người nghe hình dung được độ hiểm. Nó cũng không khẳng định kết cục: người “thập tử nhất sinh” có thể đã qua khỏi, chính vì qua khỏi mà mới kể lại được.

Về ngữ pháp, thành ngữ thường đứng sau một động từ hoặc danh từ chỉ biến cố: ốm thập tử nhất sinh, một trận thập tử nhất sinh, trải qua giờ phút thập tử nhất sinh. Đứng một mình làm vị ngữ cũng được: Chuyến vượt biển năm ấy thật thập tử nhất sinh.

Thành ngữ này hợp với câu chuyện nào?

Mỗi câu dưới đây là một hoàn cảnh khác nhau:

  • Kể chuyện gia đình: Hồi nhỏ chú ấy ốm một trận thập tử nhất sinh, bà nội kể lại vẫn còn rơm rớm nước mắt.
  • Kể chuyện chiến tranh: Ông nói những ngày ở chiến trường là chuỗi ngày thập tử nhất sinh, sống được là may.
  • Bản tin cứu hộ: Sau ba ngày trôi dạt, các ngư dân đã thoát khỏi cảnh thập tử nhất sinh.
  • Bài văn phân tích: Chồng ốm thập tử nhất sinh, sưu thuế vẫn thúc, chị Dậu bị dồn đến chân tường.

Câu cuối là cách nhiều bài tóm tắt đoạn trích của Ngô Tất Tố gói hoàn cảnh nhà chị Dậu; có thể đối chiếu trong bài soạn đoạn Tức nước vỡ bờ.

Nên tránh dùng thành ngữ này cho chuyện vặt. Bảo “thi học kì mà thập tử nhất sinh” thì nghe như đùa quá tay; còn khi viết nghiêm túc, chữ ấy sẽ làm câu văn bị phóng đại sai chỗ.

Thập, tử, nhất, sinh và những người anh em

Bốn chữ Hán ghép theo lối đối nhau rất gọn: 十 (thập, mười) đối 一 (nhất, một), 死 (tử, chết) đối 生 (sinh, sống). Cùng chữ tử có tử vong, sinh tử, cảm tử; cùng chữ sinh có sinh mệnh, hồi sinh, sinh tồn.

Tiếng Trung quen dùng hơn một biến thể là 九死一生, đọc theo âm Hán Việt là cửu tử nhất sinh, “chín chết một sống”, nghĩa cũng là thoát chết trong đường tơ kẽ tóc. Bản quen dùng ở ta lại lấy số mười: thập tử, nhất sinh, đọc lên thành hai nhịp cân nhau, dễ nhớ.

Kiểu cấu tạo “số lớn đối số nhỏ” này không lạ với tiếng Việt: một mất mười ngờ, một vốn bốn lời, ba chìm bảy nổi. Ai muốn hiểu vì sao những cụm như thế được xếp vào thành ngữ chứ không phải tục ngữ, có thể xem khái niệm thành ngữ và cách phân biệt.

Nói thay bằng gì, và điều ngược lại là gì?

Nhóm Từ, cụm từ Ghi chú
Gần nghĩa Cửu tử nhất sinh, thoát chết trong gang tấc, nguy kịch, ngàn cân treo sợi tóc “Ngàn cân treo sợi tóc” nói về tình thế nguy cấp nói chung, không nhất thiết liên quan tính mạng
Gần nhưng khác ý Sống dở chết dở Nhấn vào cảnh khổ sở kéo dài, không phải phút hiểm nghèo
Gần nhưng khác ý Tiến thoái lưỡng nan Khó xử, không chọn được đường nào; không có nguy cơ mất mạng
Trái nghĩa Bình an vô sự, an toàn, tai qua nạn khỏi (khi đã qua) “Tai qua nạn khỏi” thường đi sau một lần thập tử nhất sinh

Hay bị lẫn nhất là với thế khó tiến thoái lưỡng nan. Hai thành ngữ đều chỉ cảnh bế tắc, nhưng một bên là chuyện sống còn, một bên là chuyện lựa chọn. Nói “bị kẹt giữa hai lời mời, thật thập tử nhất sinh” là dùng sai; câu ấy cần “tiến thoái lưỡng nan”.

Thập tử nhất sinh qua mấy cách nói thường gặp

“Ốm thập tử nhất sinh” nghĩa là gì?

Là ốm rất nặng, có lúc tưởng không qua khỏi. Cách nói này thường dùng khi kể lại, nghĩa là người ốm đã khỏe lại, nên câu chuyện vừa có nỗi sợ vừa có sự mừng.

Thập tử nhất sinh và cửu tử nhất sinh có giống nhau không?

Giống về nghĩa: đều chỉ cảnh nguy kịch, cơ may sống rất nhỏ. Khác ở con số và mức quen dùng: người Việt quen “thập tử nhất sinh”, còn người Trung Quốc quen “cửu tử nhất sinh”.

Thập tử nhất sinh tiếng Anh nói thế nào?

Có thể dịch là a narrow escape from death, at death’s door, hoặc touch and go khi nói về bệnh tình. Không có thành ngữ tiếng Anh nào dùng đúng cặp số “mười – một”.

Viết “thập tử nhứt sinh” có sai không?

“Nhứt” là cách đọc của chữ “nhất” ở giọng Nam Bộ, gặp trong lời nói và văn cũ miền Nam. Trong bài làm và văn bản chuẩn, nên viết “thập tử nhất sinh”.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
FB88
FB88
FB88
fb88
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
Hay88
Hay88
Hay88
Hay88
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
33win
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
RR88
FB88
fb88
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5