Tản Viên từ phán sự lục là bài đọc thuộc phần Sức hấp dẫn của Truyện kể. Văn bản nằm trong chương trình Kết nối tri thức, ngữ văn 10, trang 15 – 20.
Về tác giả Nguyễn Dữ
Nguyễn Dữ (chưa rõ năm sinh, năm mất) quê ở Hải Dương con của tiến sĩ Nguyễn Tường Phiêu. Ông học hành chăm chỉ, học rộng, có nhiều lời đồn Nguyễn Dữ là học trò của Nguyễn Bỉnh Khiêm (chưa được xác thực).
Ông đỗ cử nhân thời Lê – Mạc nhưng làm Tri Huyện Thanh Tuyền (nay là Bình Xuyên, Vĩnh Phúc) chưa đầy một năm lại bất mãn với thời cuộc. Vì vậy, Nguyễn Dữ từ quan, sau đó về quê sống ẩn dật trọn đời.
Thông tin chung văn 10 Tản Viên từ phán sự lục
Tản Viên từ phán sự lục Kết nối tri thức là trích đoạn trong tác phẩm duy nhất của Nguyễn Dữ ghi chép về những câu chuyện kì lạ của dân gian. Đây là câu chuyện vừa có sự sáng tạo, hư cấu, kết hợp thêm các yếu tố kỳ ảo để thêm phần hấp dẫn. Học sinh dùng sách Chân trời sáng tạo hoặc Cánh diều lớp 12 có thể xem soạn bài Chuyện chức phán sự đền Tản Viên Cánh diều.
Xuất xứ Tản Viên từ phán sự lục
Tác phẩm nằm trong bộ Truyền kỳ mạn lục (Ghi chép tản mạn những chuyện kì lạ được lưu truyền). Đây là bộ gồm nhiều truyện ngắn (20 truyện), viết bằng chữ Hán.
Hầu hết các truyện trong sách đều viết tản văn, đôi khi là biền văn hoặc thơ ca. Mỗi câu chuyện đều có lời bình cuối cùng của tác giả để ông thể hiện quan điểm của mình.
Bộ Truyền kỳ mạn lục vừa có giá trị hiện thực, vừa có giá trị nhận đạo. Ở đây thể hiện ước mơ của nhân dân trong hiện thực quá đỗi bất công, mong muốn được đối xử công bằng, đề cao đức nhân hậu thủy chung,…
Cốt truyện Tản Viên từ phán sự lục
Ngô Tử Văn, một kẻ sĩ nổi tiếng khẳng khái, chính trực vốn không chịu được sự tác yêu quái của hồn một tên tướng bại trận nên đã đốt đền của hắn, trừ hại cho dân. Tên hung thần đe dọa Tử Văn và kiện chàng ở âm phủ. Tử Văn được thổ thần mách bảo về tung tích và tội ác của tên tướng giặc, đồng thời bày cho chàng cách đối phó với hắn. Tử Văn bị bắt giải xuống âm phủ. Đứng trước Diêm Vương, chàng đã không hề run sợ mà dũng cảm vạch trần mọi tội ác của tên hung thần. Có bằng chứng của thổ thần, mọi lời nói của Tử Văn được minh xác là sự thật. Cuối cùng công lý được thực thi: tên tướng giặc và bọn phán sự vô trách nhiệm bị trừng trị, thổ thần được phục chức, Tử Văn được sống lại. Tiếp sau đó, nhờ thổ thần tiến cử Tử Văn được nhận chức phán sự đền Tản Viên chuyên trông coi việc xử án.
Bố cục văn bản Tản Viên từ phán sự lục gồm mấy phần?
Văn bản được chia thành 3 phần:
Phần 1: Từ đầu … không cần gì cả: Ngô Tử Văn đốt đền, gặp hồn ma Bách hộ Thôi, Thổ Thần.
Phần 2: Tiếp … đưa Tử văn trở về: Ngô Tử Văn và cuộc đối chất ở Minh ti trước Diêm Vương.
Phần 3: (Còn lại): Tử Văn thắng lợi trở về, nhận chức Tản Viên.
Đọc một văn bản khác với nội dung sâu sắc: Chữ Người Tử Tù. Đây là tác phẩm của Nguyễn Tuân, đem lại nhiều xúc động cho người xem.
Tản Viên từ phán sự lục thuộc thể loại gì?
Truyện thuộc thể loại truyền kì – một thể văn xuôi thời trung đại, phản ánh hiện tượng qua yếu tố li kì có phần hoang đường.
Trong các tác phẩm truyền kì, cõi âm và dương có sự tương giao. Con người có thể gặp, tiếp xúc với ma quỷ, thần thánh. Đây là điểm làm nên sự hấp dẫn của thể loại này.
Văn bản Tản Viên từ phán sự lục phương thức biểu đạt là gì?
Tản Viên từ phán sự lục dùng phương thức biểu đạt tự sự.
Giá trị nội dung
Qua hình tượng nhân vật Ngô Tử Văn và tên giặc ngoại xâm, tác giả ca ngợi chính nghĩa và khẳng định chính nghĩa sẽ dành chiến thắng. Đồng thời, truyện cũng thể hiện thái độ kiên quyết diệt trừ gian tà, bất kể đó là người hay ma. Trong truyện chứa đựng bài học nhân sinh đáng quý về thiện – ác, chính – tà.
Giá trị nghệ thuật
Những điểm nổi bật về nghệ thuật trong bài là:
- Xây dựng cốt truyện hấp dẫn, kịch tính với kết cấu chặt chẽ.
- Dẫn dắt khéo leo, đưa vào truyện nhiều chi tiết tạo sự chú ý nhưng vẫn hợp lý.
- Sử dụng chi tiết kỳ ảo nhưng vẫn mang nét hiện thực, không sa đà vào các yếu tố này.
Sơ đồ tư duy Tản Viên từ phán sự lục
Tóm tắt Tản Viên từ phán sự lục
Ngữ văn 10 Tản Viên từ phán sự lục là truyện kể hấp dẫn. Để tóm tắt văn bản trích trong văn 10 Kết nối tri thức, bạn cần ghi nhớ những dòng sự kiện chính và viết nên một bài kể lại câu chuyện ngắn gọn hơn.
Tóm tắt Tản Viên từ phán sự lục
Ngô Tử Văn người đất Lạng Giang, vốn là một kẻ sĩ nổi tiếng khảng khái, chính trực, không chịu được sự tác yêu tác quái, làm hại dân của hồn tên tướng giặc bại trận (Bách hộ Thôi) nên đã đốt đền của hắn. Tên hung thần đe dọa và kiện chàng ở âm phủ. Chàng được thổ thần mách bảo về tội ác và tung tích của hắn, đồng thời chỉ dẫn chàng cách đối phó. Tử Văn bị quỷ sứ bắt xuống âm phủ. Trước mặt Diêm Vương, chàng dũng cảm tố cáo mọi tội ác của tên hung thần. Diêm Vương sinh nghi bèn cho người đến đền Tản Viên để lấy chứng thực. Quân lính về tâu, nhất nhất đúng lời Tử Văn. Cuối cùng công lý được khôi phục, tên tướng giặc và bọn phán sự vô trách nhiệm bị trừng trị, thổ thần được phục chức, Tử Văn được sống lại. Sau đó, Tử Văn được Viên Thổ Công tiến cử giữ chức phán sự đền Tản Viên.
Để trả lời câu hỏi sách giáo khoa, bạn có thể xem soạn văn 10 Tản Viên từ phán sự lục. Tại đây, học sinh được gợi ý câu trả lời chi tiết cho từng phần cụ thể.
Tóm tắt truyện Tản Viên từ phán sự lục
Ngô Tử Văn là một kẻ sĩ nổi tiếng khẳng khái, chính trực vốn không chịu được sự tác yêu quái của hồn tên tướng bại trận nên đã đốt đền của hắn, trừ hại cho dân. Tên hung thần kiện chàng ở âm phủ. Tử Văn được thổ thần mách bảo về tung tích và tội ác của tên tướng giặc, đồng thời bày cho chàng cách đối phó với hắn. Xuống âm phủ, trước Diêm Vương, chàng đã dũng cảm vạch trần tội ác của tên hung thần. Công lý được thực thi: tên tướng giặc bị trừng trị, thổ thần được phục chức, Tử Văn được sống lại, sau đó được nhận chức phán sự đền Tản Viên chuyên trông coi việc xử án.
Tóm tắt Tản Viên từ phán sự lục ngắn nhất
Ngô Tử Văn (tên tục là Soạn) người đất Lạng Giang, vốn khẳng khái, nóng nảy, thấy sự gian tà thì không chịu được. Cuối đời Hồ, tên giặc Bách hộ Thôi tử trận vào đền Tản Viên rồi tác yêu tác quái trong dân gian. Tử Văn tức giận bèn châm lửa đốt đền. Về nhà, chàng lên cơn sốt rồi mơ thấy tên giặc kia đến dọa nhưng mặc kệ, cứ ngồi thản nhiên. Chiều tối lại có ông già đến, tự xưng là Thổ Công. Ông già kể cho Tử Văn rõ mọi sự tình rồi bày cho chàng cách ứng xử khi bị bắt xuống âm phủ. Tử Văn bị quỷ sứ bắt đi. Trước mặt Diêm Vương tâu rõ đầu đuôi sự việc, lời lẽ rất cứng cỏi, không chịu nhún nhường chút nào. Diêm Vương sinh nghi bèn cho người đến đền Tản Viên để lấy chứng thực. Quân lính về tâu, nhất nhất đúng lời Tử Văn. Diêm Vương tức giận liền sai tên lính đầy tên giặc giả danh kia xuống ngục Cửu U. Tử Văn sống lại, cùng dân làng mua gỗ dựng lại tòa đền. Viên Thổ Công cảm kích bèn mời Tử Văn về làm Phán sự cho Đức Thánh Tản ở đền Tản Viên. Tử Văn nghe nói, vui vẻ nhận lời, bèn thu xếp việc nhà rồi không bệnh mà mất ngay sau đó.
Theo dõi phân tích Tản Viên từ phán sự lục. Hầu hết các bài đều có nhắc sơ lược về cốt truyện hay tóm tắt nội dung của truyện này. Vì vậy, bạn nên tham khảo để triển khai ý hợp lý nhất.
Kết luận
Tản Viên từ phán sự lục là câu chuyện hấp dẫn ca ngợi sự chính trực của tuyến nhân vật chính và khẳng định cái thiện có thể chiến thắng cái ác. Đây là tác phẩm thể hiện sự mong ước của tác giả và nhân dân kết hợp với hiện thực đời sống, mong muốn chính thắng tà, mọi kẻ gian đều bị giệt trừ.
Muốn biết bài học này đứng ở đâu trong chương trình cả kì, em có thể nhìn vào bảng hệ thống văn bản của bài ôn tập học kì I Ngữ văn 10 Kết nối tri thức.