Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?

Vịnh Hạ Long: một kì quan thiên nhiên độc đáo và tuyệt mĩ (Thi Sảnh): Tác giả, tác phẩm

Cập nhật 22/10/2026·MMavrick Nguyễn·12 phút đọc·Ngữ văn 9·Bài 3: Văn bản thông tin
Nội dung chính
  • Nội dung văn bản Vịnh Hạ Long: một kì quan thiên nhiên độc đáo và tuyệt mĩ
  • Thông tin tác giả Thi Sảnh
  • Thông tin tác phẩm Vịnh Hạ Long: một kì quan thiên nhiên độc đáo và tuyệt mĩ
  • Tìm hiểu chi tiết văn bản Vịnh Hạ Long

Vịnh Hạ Long: một kì quan thiên nhiên độc đáo và tuyệt mĩ (theo Thi Sảnh) là văn bản thông tin mở đầu Bài 3 sách Ngữ văn 9 Cánh diều tập một. Bài viết này tổng hợp những gì em cần nắm trước khi học: nội dung chính, đôi nét về người viết, xuất xứ, thể loại, bố cục, giá trị nội dung – nghệ thuật, ý nghĩa nhan đề và sơ đồ tư duy.

Nội dung văn bản Vịnh Hạ Long: một kì quan thiên nhiên độc đáo và tuyệt mĩ

Văn bản mở đầu bằng sự kiện ngày 14/12/1994: tại kì họp thứ 18 ở Phu-kẹt (Thái Lan), Hội đồng Di sản thế giới công nhận vịnh Hạ Long là di sản thế giới. Tác giả dẫn lời đánh giá của ông Giêm Tho-sen (James Thorsell) thuộc Tổ chức Bảo tồn thiên nhiên Quốc tế (IUCN), rồi nhắc tới hai câu thơ của Nguyễn Trãi trong bài Vân Đồn để cho thấy vẻ đẹp ấy đã được người Việt phát hiện từ hơn năm thế kỉ trước.

tác giả tác phẩm vịnh hạ long một kì quan thiên nhiên độc đáo và tuyệt mĩ
Vịnh Hạ Long: một kì quan thiên nhiên độc đáo và tuyệt mĩ – tác giả, tác phẩm

Tiếp đó, văn bản lần lượt giải thích Hạ Long “độc đáo” và “tuyệt mĩ” ở đâu: những đảo đá muôn hình như một công trình điêu khắc khổng lồ; cảnh vịnh đổi thay khi người xem thay đổi chỗ đứng và theo từng buổi, từng mùa; hệ thống hang động kì ảo như động Thiên Cung, hồ Ba Hầm. Đoạn cuối khẳng định Hạ Long là nguồn cảm hứng không bao giờ cạn của nghệ thuật, dẫn thơ Quách Mạt Nhược và khép lại bằng lời khiêm tốn của người viết. Vì văn bản còn trong thời hạn bảo hộ, bài viết chỉ tóm lược; em đọc toàn văn trong SGK Ngữ văn 9 Cánh diều tập một (trang 55–60).

Thông tin tác giả Thi Sảnh

SGK chỉ ghi văn bản được trích theo Thi Sảnh, không kèm phần giới thiệu tác giả. Theo tư liệu của một số trang học tập, Thi Sảnh là bút danh của Nguyễn Thanh Sỹ (1941–2020), quê Quảng Trị, từng học Khoa Lịch sử Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội; ông là nhà thơ, nhà nghiên cứu lịch sử – văn hóa, sống và làm việc lâu năm ở Quảng Ninh.

Phần lớn sách và bài viết của Thi Sảnh dành cho lịch sử, danh thắng, di tích của vùng đất mỏ Quảng Ninh, trong đó có những công trình về Yên Tử và vịnh Hạ Long. Sự am hiểu địa phương giúp ông viết về Hạ Long vừa có số liệu, tên đất, tên người cụ thể vừa có cảm xúc của người gắn bó.

Thông tin tác phẩm Vịnh Hạ Long: một kì quan thiên nhiên độc đáo và tuyệt mĩ

Phần này gom các kiến thức thường gặp trong câu hỏi đọc hiểu và bài kiểm tra về văn bản.

Xuất xứ văn bản Vịnh Hạ Long

Văn bản được SGK trích theo Thi Sảnh, đăng trên Tạp chí Di sản văn hóa, số 8, năm 2004 (trang thông tin dsvh.gov.vn của Cục Di sản văn hóa).

Thể loại, đề tài và phương thức biểu đạt

  • Thể loại: văn bản thông tin (giới thiệu một danh lam thắng cảnh).
  • Đề tài: vịnh Hạ Long – di sản thiên nhiên thế giới của Việt Nam.
  • Phương thức biểu đạt: thuyết minh là chính, kết hợp miêu tả, biểu cảm và một ít tự sự.
  • Ngôi kể: người viết đứng ở ngôi thứ ba khi cung cấp thông tin, có lúc xưng “chúng tôi” ở đoạn kết.

Văn bản Vịnh Hạ Long có mấy phần? Bố cục

Văn bản gồm phần mở đầu và ba mục có đề mục riêng:

  • Phần mở đầu (từ đầu đến câu hỏi về vẻ đẹp “độc đáo”): giới thiệu sự kiện ghi danh di sản, lời đánh giá của IUCN, thơ Nguyễn Trãi; nêu vấn đề.
  • Mục 1 – Vịnh Hạ Long là tác phẩm nghệ thuật thiên nhiên hoành tráng: vẻ đẹp tạo hình của các đảo đá và mặt vịnh.
  • Mục 2 – Cảnh quan Hạ Long biến đổi theo góc nhìn và thời gian: cảnh đổi theo vị trí người ngắm và theo các thời điểm trong ngày, trong năm.
  • Mục 3 – Hệ thống hang động như những lâu đài bí ẩn: động Thiên Cung, hồ Ba Hầm; đoạn kết nói về cảm hứng nghệ thuật mà Hạ Long khơi gợi.

Cách triển khai thông tin

Thông tin được sắp xếp theo các phương diện của đối tượng (đảo đá – cảnh quan – hang động), trong từng phần lại kết hợp trật tự không gian (xa – gần, ngoài vịnh – trong lòng núi) và trật tự thời gian (sớm xuân, sáng hè, trưa, chiều, đêm trăng thu). Nhan đề và các đề mục giúp người đọc nắm ngay ý chính của từng phần.

Giá trị nội dung

Văn bản cung cấp những hiểu biết chính xác, phong phú về vịnh Hạ Long: thời điểm được công nhận di sản, vẻ đẹp của hàng nghìn đảo đá, sự biến đổi kì diệu của cảnh quan và vẻ huyền bí của hang động. Qua đó, văn bản khẳng định Hạ Long xứng đáng là kì quan thiên nhiên, khơi dậy niềm tự hào và ý thức gìn giữ di sản của dân tộc.

Giá trị nghệ thuật

  • Bố cục rõ ràng với nhan đề, đề mục làm nổi bật luận điểm.
  • Thông tin đáng tin cậy: mốc thời gian, tên tổ chức quốc tế, tên đảo, số đo của hang động.
  • Kết hợp thuyết minh với miêu tả giàu hình ảnh, nhiều so sánh, nhân hóa, liệt kê; ngôn ngữ vừa chính xác vừa giàu cảm xúc.
  • Dẫn thơ của Nguyễn Trãi, Chế Lan Viên, Huy Cận, Quách Mạt Nhược… làm tăng sức thuyết phục và chất trữ tình.

Ý nghĩa nhan đề

Nhan đề vừa gọi tên đối tượng (vịnh Hạ Long) vừa nêu ngay lời đánh giá: một kì quan do thiên nhiên tạo nên, có nét riêng không nơi nào có (“độc đáo”) và đẹp đến mức hoàn hảo (“tuyệt mĩ”). Toàn bộ văn bản là quá trình chứng minh cho nhận định ở nhan đề.

Sơ đồ tư duy văn bản Vịnh Hạ Long

Sơ đồ dưới đây tóm tắt các ý chính về tác giả, xuất xứ, thể loại, bố cục, nội dung và nghệ thuật.

sơ đồ tư duy vịnh hạ long một kì quan thiên nhiên độc đáo và tuyệt mĩ
Sơ đồ tư duy văn bản Vịnh Hạ Long: một kì quan thiên nhiên độc đáo và tuyệt mĩ

Tìm hiểu chi tiết văn bản Vịnh Hạ Long

Mỗi phần của văn bản làm rõ một khía cạnh của vẻ đẹp Hạ Long; khi học, em nên ghi nhớ một vài chi tiết tiêu biểu cho từng phần.

Phần mở đầu: sự kiện và lời đánh giá

Thời điểm được ghi chính xác đến từng phút, địa điểm cụ thể, cơ quan công nhận có uy tín – tất cả tạo cảm giác tin cậy. Lời đánh giá của chuyên gia IUCN được đặt cạnh hai câu thơ của Nguyễn Trãi viết khi ông đến Vân Đồn khoảng 550 năm trước, cho thấy vẻ đẹp Hạ Long đã được khẳng định qua nhiều thời đại.

Mục 1: đảo đá – tác phẩm nghệ thuật của tạo hóa

Hàng nghìn đảo đá trên một diện tích không lớn, lúc quây quần, lúc nối thành dải dài như tường thành, lúc nhấp nhô đứt khúc. Nhiều đảo mang dáng người, dáng vật và có tên riêng: hòn Lã Vọng, hòn Ông Sư, hòn Gà Chọi, hòn Đại Bàng… Chân đảo chịu tác động của nước biển suốt hàng triệu năm nên bị khoét thành những hình thù lạ như phù điêu; một số đảo trông như công trình kiến trúc (hòn Xếp, hòn Ngà Voi, hòn Pháo Đài, hòn Mái Nhà). Mặt vịnh xanh quanh năm với sắc xanh của biển, núi và trời.

Mục 2: cảnh quan biến đổi theo góc nhìn và thời gian

Ngồi thuyền buồm len giữa các đảo, du khách thấy từ xa là một bức tường đá liền khối, đến gần lại tách thành nhiều đảo, lối đi mở ra rồi khép lại như trò chơi ú tim. Theo thời gian: sớm xuân huyền ảo trong sương, sáng hè rực rỡ cảnh mặt trời mọc, trưa hè nắng bạc lấp lánh và hương phong lan, chiều hè mặt trời đỏ lặn sau dãy đảo, đêm trăng thu mặt vịnh như gương và đảo đá trở nên bí ẩn.

Mục 3: hang động như những lâu đài bí ẩn

Vịnh có tới hàng chục hang động với kích thước, dáng vẻ, màu sắc khác nhau. Động Thiên Cung có lòng động rộng lớn, vách chạm nổi những hình tượng sinh động, thạch nhũ ánh bạc, chiếc gậy đá dài trên trần. Hồ Ba Hầm có đáy là mặt nước vịnh, gồm ba trũng biển nối với nhau bằng hang luồn, phải đi xuồng mới vào được; quanh hồ là thế giới cá, tôm, cua và sóc, khỉ, chim. Đoạn kết khẳng định Hạ Long là nguồn cảm hứng của thơ ca, âm nhạc, hội họa, điện ảnh, nhưng mọi tác phẩm đều chưa diễn tả hết vẻ đẹp ấy.

Lời kết

Vịnh Hạ Long: một kì quan thiên nhiên độc đáo và tuyệt mĩ là văn bản mẫu mực để học cách viết bài giới thiệu danh lam thắng cảnh: nhan đề nêu nhận định, đề mục chia rõ từng phương diện, thông tin chính xác được kể bằng ngôn ngữ giàu hình ảnh. Khi học, em hãy ghi nhớ bố cục bốn phần và những chi tiết tiêu biểu của từng phần.

Đề cuối kì không chỉ hỏi về một văn bản mà còn kiểm tra cả tiếng Việt và kĩ năng viết; hệ thống kiến thức học kì I lớp 9 sách Cánh diều tổng hợp đủ các phần ấy.

Để nắm chắc khái niệm di sản văn hóa, bạn có thể đọc thêm bài giải nghĩa có ví dụ minh họa.

Xem thêm:

Tài liệu cùng tác phẩm trên Văn VN:
Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
FB88
FB88
FB88
fb88
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
Hay88
Hay88
Hay88
Hay88
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
33win
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
RR88
FB88
fb88
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5