Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Soạn bàiNgữ văn 10

Soạn bài Uy-lít-xơ trở về (trích Ô-đi-xê) – Ngữ văn 10 chương trình cũ

Cập nhật 22/10/2026·MMavrick Nguyễn·11 phút đọc·Ngữ văn 10
Nội dung chính
  • Tìm hiểu chung về đoạn trích Uy-lít-xơ trở về
  • Hướng dẫn soạn bài Uy-lít-xơ trở về (SGK Ngữ văn 10 cũ)

Soạn bài Uy-lít-xơ trở về (trích sử thi Ô-đi-xê của Hô-me-rơ) dưới đây trả lời 4 câu hỏi Đọc – hiểu và 2 câu Luyện tập trong SGK Ngữ văn 10 tập một chương trình cũ (văn bản từ trang 47, câu hỏi trang 52). Đoạn trích kể cảnh vợ chồng Uy-lít-xơ nhận ra nhau sau hai thập kỉ chia lìa – một trong những cảnh đẹp nhất của văn học Hi Lạp cổ đại. Các bài khác của lớp 10 xem tại Ngữ văn lớp 10.

Tìm hiểu chung về đoạn trích Uy-lít-xơ trở về

Những thông tin dưới đây giúp em hiểu vì sao cuộc đoàn tụ lại cần đến một “phép thử”.

soạn bài uy-lít-xơ trở về
Soạn bài Uy-lít-xơ trở về (trích Ô-đi-xê của Hô-me-rơ) – Ngữ văn 10 chương trình cũ

Tác giả Hô-me-rơ và sử thi Ô-đi-xê

  • Hô-me-rơ là nhà thơ mù hát rong được người Hi Lạp cổ coi là tác giả hai bộ sử thi I-li-át và Ô-đi-xê; ông được cho là sống vào khoảng thế kỉ VIII trước Công nguyên (có ý kiến lùi xuống thế kỉ VII). Đến nay giới nghiên cứu vẫn tranh luận Hô-me-rơ có thật hay chỉ là tên gọi chung của nhiều thế hệ nghệ nhân. Xem thêm bài Tác giả Hô-me-rơ.
  • Ô-đi-xê gồm chừng 12.100 câu thơ trong 24 khúc ca, kể chuyến lênh đênh mười năm trên biển của Uy-lít-xơ, vua xứ I-tác, sau khi cùng quân Hi Lạp hạ thành Tơ-roa. Ở quê nhà, vợ chàng là Pê-nê-lốp một lòng chờ đợi, khéo léo khước từ hơn một trăm kẻ cầu hôn đang chiếm cứ cung điện.
  • Vị trí đoạn trích: nằm trong khúc ca XXIII. Trước đó, Uy-lít-xơ giả làm người hành khất trở về, cùng con trai Tê-lê-mác diệt sạch bọn cầu hôn. Nhũ mẫu Ơ-ri-clê lên báo tin, nhưng Pê-nê-lốp chưa tin người ăn mày kia là chồng mình.

Bố cục đoạn trích

  • Phần 1 (từ đầu đến “người kém gan dạ”): cuộc đối thoại giữa Pê-nê-lốp với nhũ mẫu, rồi với con trai; Pê-nê-lốp thận trọng chưa nhận chồng.
  • Phần 2 (còn lại): Pê-nê-lốp dùng bí mật của chiếc giường để thử; Uy-lít-xơ nói đúng, hai vợ chồng đoàn tụ.

Hướng dẫn soạn bài Uy-lít-xơ trở về (SGK Ngữ văn 10 cũ)

Phần Đọc – hiểu có 4 câu, phần Luyện tập có 2 câu, đều ở trang 52.

Câu 1

Câu 1: Đoạn trích chia mấy phần, nội dung mỗi phần (trang 52)

Đoạn trích có thể chia thành mấy phần? Nội dung của mỗi phần là gì?

Trả lời: Đoạn trích chia làm hai phần (như bố cục ở trên): phần đầu là những cuộc trò chuyện cho thấy Pê-nê-lốp còn ngờ vực, chưa chịu nhận chồng; phần sau là phép thử về chiếc giường cưới, khép lại bằng giây phút vợ chồng đoàn tụ. Mạch truyện đi từ hoài nghi đến tin tưởng, từ căng thẳng đến vỡ òa hạnh phúc.

Câu 2

Câu 2: Tâm trạng và phẩm chất của Uy-lít-xơ (trang 52)

Tâm trạng của Uy-lít-xơ khi gặp lại vợ mình biểu hiện như thế nào? Cách ứng xử của chàng bộc lộ phẩm chất gì?

Trả lời:

  • Tâm trạng: chàng khao khát được vợ nhận ra nhưng vẫn kiên nhẫn chờ đợi. Khi con trai trách mẹ, chàng chỉ mỉm cười, bảo Tê-lê-mác để mẹ thử thách mình – một thái độ điềm tĩnh, độ lượng. Nhưng đến khi tưởng chiếc giường cưới đã bị dời đi, chàng sửng sốt, xót xa, nói một mạch về bí mật của nó; và khi được vợ ôm lấy, chàng khóc vì hạnh phúc.
  • Cách ứng xử: chàng thấu hiểu nỗi thận trọng của vợ, không trách móc; vẫn tỉnh táo lo việc lớn (dặn con đề phòng gia đình bọn cầu hôn trả thù, cho mọi người ca múa như có đám cưới để người ngoài khỏi nghi).
  • Phẩm chất: mưu trí, bình tĩnh, nhẫn nại, giàu tình cảm – vẻ đẹp của người anh hùng sử thi vừa có trí tuệ vừa có trái tim. Hô-me-rơ thường gọi chàng bằng những định ngữ như “cao quý và nhẫn nại”.
Câu 3

Câu 3: Vì sao Pê-nê-lốp “rất đỗi phân vân” và vẻ đẹp của nàng (trang 52)

Vì sao Pê-nê-lốp lại “rất đỗi phân vân”? Việc chọn cách thử “bí mật của chiếc giường” cho thấy vẻ đẹp gì về trí tuệ và tâm hồn nàng?

Trả lời:

  • Lí do phân vân: hai mươi năm xa cách, người đứng trước mặt lại trong bộ dạng hành khất rách rưới; nàng từng bị bao kẻ lừa gạt, nên không dám tin ngay. Nàng vừa mong đó là chồng mình, vừa sợ bị đánh lừa, nên bối rối chẳng biết nên giữ khoảng cách hay bước tới, lúc âu yếm nhìn, lúc lại thấy xa lạ.
  • Vì sao chọn phép thử chiếc giường: chiếc giường do chính tay Uy-lít-xơ làm từ một gốc cây ô liu mọc trong nhà, không thể dời đi, và chỉ hai vợ chồng cùng một người hầu biết bí mật này. Nàng giả vờ sai nhũ mẫu khiêng giường ra ngoài để xem phản ứng của người khách.
  • Vẻ đẹp: trí tuệ sắc sảo (biến chi tiết đời thường thành dấu hiệu nhận diện tuyệt đối), sự thận trọng, tỉnh táo; tấm lòng thủy chung son sắt, chỉ trao tình cảm cho đúng người chồng của mình. Khi đã tin, nàng chạy đến ôm chồng, nước mắt chan hòa – trí tuệ và tình cảm hòa làm một.
Câu 4

Câu 4: Cách kể chuyện và biện pháp nghệ thuật (trang 52)

Cách kể chuyện của Hô-me-rơ qua đoạn trích tạo ra hiệu quả gì? Biện pháp nghệ thuật nào thường được sử dụng để khắc họa phẩm chất nhân vật? Biện pháp nào được sử dụng ở khổ cuối của đoạn trích?

Trả lời:

  • Cách kể: chậm rãi, tỉ mỉ, đặt nhân vật vào tình huống căng thẳng rồi tháo gỡ dần; kết hợp đối thoại và miêu tả tâm lí. Hiệu quả là tạo sự hồi hộp, kịch tính và làm nổi bật trí tuệ của hai nhân vật.
  • Biện pháp khắc họa nhân vật: dùng định ngữ cố định đi kèm tên nhân vật (Uy-lít-xơ cao quý và nhẫn nại, Pê-nê-lốp thận trọng…), đối thoại bộc lộ tính cách, đặt nhân vật trong thử thách.
  • Khổ cuối: dùng phép so sánh mở rộng (so sánh có đuôi dài): niềm vui của Pê-nê-lốp khi nhận ra chồng được ví với niềm vui của những người đi biển gặp nạn, sau bao vật lộn với sóng gió bỗng thấy đất liền. So sánh này diễn tả nỗi khát khao và hạnh phúc vô bờ của nàng.
Câu 5

Câu 5 (Luyện tập): Diễn kịch cảnh nhận mặt bằng phép thử chiếc giường (trang 52)

Tổ chức diễn kịch cảnh nhận mặt bằng phép thử bí mật của chiếc giường.

Trả lời: Gợi ý tổ chức:

  • Vai: Uy-lít-xơ, Pê-nê-lốp, Tê-lê-mác, nhũ mẫu Ơ-ri-clê, người dẫn truyện.
  • Cảnh 1: Pê-nê-lốp bước xuống, ngồi đối diện người lạ, im lặng; Tê-lê-mác trách mẹ; Uy-lít-xơ mỉm cười trấn an con.
  • Cảnh 2: Pê-nê-lốp sai nhũ mẫu khiêng chiếc giường ra; Uy-lít-xơ giật mình, kể bí mật chiếc giường; Pê-nê-lốp òa khóc, chạy đến ôm chồng. Người dẫn truyện khép lại bằng hình ảnh so sánh ở cuối đoạn trích.
  • Lưu ý: diễn chậm ở chỗ im lặng để tạo không khí hồi hộp; nhấn giọng lúc Uy-lít-xơ thốt lên về chiếc giường.
Câu 6

Câu 6 (Luyện tập): Nhập vai Uy-lít-xơ kể lại cảnh nhận mặt (trang 52)

Nhập vai Uy-lít-xơ, anh (chị) hãy kể lại cảnh nhận mặt ấy.

Trả lời: (đoạn tham khảo)

Bọn cầu hôn đã đền tội, cung điện lặng đi sau trận chiến. Ta ngồi bên cột lớn, chờ người vợ hai mươi năm xa cách. Nàng bước xuống, ngồi đối diện ta trong ánh lửa, nhưng không nói một lời. Có lúc ta thấy ánh mắt nàng dịu lại, có lúc lại xa lạ như nhìn một người dưng – phải rồi, ta đang khoác bộ đồ rách của kẻ ăn mày. Tê-lê-mác sốt ruột trách mẹ, còn ta chỉ mỉm cười: nàng thận trọng là phải, cứ để nàng thử. Rồi nàng bảo nhũ mẫu khiêng chiếc giường ta làm năm xưa ra ngoài cho khách ngủ. Tim ta thắt lại: ai đã cưa gốc ô liu dưới chân giường ấy? Ta buột miệng kể hết – gốc cây, khung giường, những đường chạm vàng bạc, ngà voi. Chưa dứt lời, nàng đã chạy đến ôm lấy cổ ta, nước mắt tuôn rơi, xin ta đừng giận vì đã thử. Ta ôm chặt người vợ thủy chung, và thấy cuộc lưu lạc mười năm trên biển cuối cùng đã thật sự cập bến.

Kết luận

Soạn Uy-lít-xơ trở về, em cần nắm diễn biến từ hoài nghi đến đoàn tụ, tâm trạng và phẩm chất của Uy-lít-xơ, trí tuệ cùng lòng thủy chung của Pê-nê-lốp qua phép thử chiếc giường, và những đặc điểm nghệ thuật kể chuyện của sử thi Hô-me-rơ.

Xem thêm:

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
FB88
FB88
FB88
fb88
rophim
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
Hay88
Hay88
Hay88
Hay88
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
kubet
kubet
kubet
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
33win
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
RR88
FB88
fb88
8 DAY
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5