RIP là cách viết tắt của Rest in peace trong tiếng Anh, bắt nguồn từ câu Latin Requiescat in pace, nghĩa là “xin hãy yên nghỉ”. Người ta khắc R.I.P. trên bia mộ và viết nó trong lời chia buồn khi có người qua đời. Trên mạng, chữ này còn bị dùng đùa theo nghĩa “tiêu rồi, hỏng rồi”, nên khi dùng cần để ý hoàn cảnh.
| Nghĩa chính | Yên nghỉ: lời cầu chúc, tưởng nhớ dành cho người đã khuất |
| Viết đầy đủ | Latin: Requiescat in pace; tiếng Anh: Rest in peace |
| Nghĩa lóng | Than thở vui rằng một thứ đã “mất”, “hỏng”, “chấm hết” |
| Cách viết | R.I.P., RIP hoặc rip; viết thường “rip” dễ lẫn với động từ rip (xé) |
RIP trên bia mộ bắt nguồn từ đâu?
Câu Requiescat in pace là một lời nguyện trong truyền thống Kitô giáo, cầu cho linh hồn người chết được bình an. Theo Wikipedia tiếng Anh, trên mộ của người Kitô giáo thời rất sớm đã có những dòng tương tự, như dormit in pace (“người ấy ngủ trong bình an”) trong các hầm mộ cổ. Đến thế kỷ XVIII–XIX, ba chữ R.I.P. trở nên phổ biến trên bia mộ ở nhiều nước châu Âu.
Điều khéo léo là chữ viết tắt này khớp với cả hai thứ tiếng. Trong tiếng Latin, R.I.P. là Requiescat In Pace. Trong tiếng Anh, nó cũng là Rest In Peace. Wiktionary ghi nhận RIP là một lời chúc cho người đã khuất, thường gặp trên bia mộ và trong các bản cáo phó.
Ở Việt Nam, R.I.P. xuất hiện nhiều trên mạng xã hội: dưới tin buồn về một nghệ sĩ, một vận động viên, hay trong dòng trạng thái tưởng nhớ người thân. Nó tương đương những câu quen thuộc của người Việt như “Thành kính phân ưu”, “Vĩnh biệt”, “Mong người yên nghỉ”.
Viết RIP khi chia buồn sao cho phải phép
Ba chữ cái ngắn gọn tiện cho bình luận, nhưng với người đang đau buồn, đôi khi ba chữ cái lại thấy hơi hời hợt. Vài điều nên nhớ:
- Với người thân, bạn bè, thầy cô của mình, một lời chia buồn bằng tiếng Việt viết trọn câu ấm áp hơn: “Con xin thành kính phân ưu cùng gia đình cô.”
- Dưới tin buồn của người nổi tiếng, viết “RIP” kèm một câu nhớ về họ (một bài hát, một trận đấu) sẽ có hồn hơn chỉ ba chữ cái.
- Không dùng nghĩa đùa của RIP trong bài đăng tưởng niệm, dù chỉ thêm một biểu tượng cười.
- Khi tin chưa được xác nhận, đừng vội viết RIP. Đã có không ít lần tin đồn qua đời trên mạng hóa ra là tin giả.
“RIP điểm kiểm tra”: nghĩa đùa của giới trẻ
Wiktionary ghi thêm một nghĩa không trang trọng: RIP dùng để tỏ ra tiếc nuối khi một thứ gì đó đã kết thúc, hoặc than thở vui về một chuyện không may nho nhỏ. Bài giải thích của VOH cũng nhắc cách dùng bóng gió này. Người Việt trẻ dùng theo đúng tinh thần đó:
- Nhắn nhóm lớp: “Quên làm bài tập Toán, RIP điểm miệng tiết sau.”
- Bình luận về điện thoại: “Rơi xuống nước rồi, RIP cái màn hình.”
- Caption ảnh tô son bị lem: “RIP lớp trang điểm sau trận mưa.”
- Nói về thói quen: “Hứa dậy sớm chạy bộ được ba hôm, RIP kế hoạch.”
- Trò chuyện về game: “Đang thắng thì mất mạng, RIP chuỗi trận.”
Sắc thái ở đây gần với câu “toang rồi”, hay lời than kiểu chữ fail mỗi khi làm hỏng việc gì đó. Nghĩa đùa chỉ nên dùng cho đồ vật, kế hoạch, điểm số của chính mình. Đem nó gắn vào tên một người đang sống, hay viết dưới tin về tai nạn, thiên tai, là thiếu tế nhị và dễ làm người khác tổn thương.
Động từ “rip” và những nghĩa không liên quan đến tang lễ
Viết thường, rip còn là một động từ tiếng Anh bình thường, nghĩa là xé, giật rách (rip a page: xé một trang giấy). Trong tin học, “rip” còn chỉ việc chép dữ liệu âm thanh, hình ảnh từ đĩa CD, DVD hoặc từ một luồng phát vào máy tính. Lưu ý: chép rồi đem chia sẻ phim, nhạc của người khác khi chưa được phép là vi phạm bản quyền.
Ngoài ra RIP còn là tên viết tắt trong kỹ thuật, ví dụ giao thức định tuyến mạng (Routing Information Protocol). Gặp chữ này trong sách tin học thì đọc theo ngữ cảnh, đừng vội nghĩ tới chuyện tang lễ. RIP cũng nằm trong số nhiều cách viết tắt người Việt gõ hằng ngày trên mạng.
Người đọc còn hỏi gì về chữ RIP?
R.I.P là gì, có khác RIP không?
Không khác. R.I.P. có dấu chấm là cách viết đầy đủ của chữ viết tắt; RIP không dấu chấm là cách gõ nhanh trên mạng. Cả hai đều nghĩa là “yên nghỉ”.
Rip nghĩa là gì khi viết thường?
Nếu đứng trong lời chia buồn hay lời than thở, “rip” vẫn là RIP viết tắt. Nếu nằm trong một câu tiếng Anh có tân ngữ (rip the paper, rip a CD) thì đó là động từ, nghĩa là xé hoặc chép dữ liệu.
Viết RIP dưới tin buồn có bị coi là thiếu lịch sự không?
Thường thì không, vì đây là cách tưởng niệm phổ biến. Tuy vậy, với người quen biết, một câu chia buồn bằng tiếng Việt viết đủ ý sẽ cho thấy sự quan tâm thật lòng hơn.
Có nên nói đùa “RIP bạn” với bạn bè?
Nên tránh. Dù giữa bạn thân, gắn chữ dành cho người đã mất vào một người đang sống có thể gây khó chịu, nhất là với người vừa trải qua mất mát trong gia đình.