Rich kid là từ tiếng Anh chỉ người trẻ (trẻ con, thanh thiếu niên hoặc người mới lớn) sinh ra trong gia đình giàu có, tiếng Việt quen gọi là con nhà giàu, cậu ấm cô chiêu. Trên mạng, rich kid thường gắn với hình ảnh khoe đồ hiệu, xe sang, nên từ này vừa mang ý ngưỡng mộ vừa có chút châm chọc. Số nhiều viết là rich kids.
| Nghĩa ngắn | Con nhà giàu, người trẻ có điều kiện vật chất dư dả nhờ gia đình |
| Gốc từ | Tiếng Anh: rich (giàu) + kid (đứa trẻ, khẩu ngữ) |
| Loại từ | Danh từ, văn nói, mạng xã hội |
| Sắc thái | Trung tính đến hơi mỉa mai, tùy người nói |
Rich kid trong tiếng Anh và khi về tới mạng Việt
Chữ kid vốn là cách gọi thân mật cho đứa trẻ, nhưng người nói tiếng Anh dùng nó cho cả thanh niên hai mươi mấy tuổi. Wiktionary xếp rich kid vào loại khẩu ngữ Mỹ, hơi có ý chê: người trẻ nhà giàu, nhất là kẻ thích phô ra sự giàu có hoặc đặc quyền của mình. Nghĩa là ngay từ gốc, từ này đã không hẳn là lời khen.
Ở Việt Nam, rich kid được nhắc nhiều từ khoảng năm 2018. Báo Sài Gòn Giải Phóng khi ấy viết về một đoạn clip quay tại lễ hội giày ở TP.HCM, trong đó nhiều bạn trẻ kể giá áo khoác, giày, túi lên tới hàng chục triệu đồng, kèm tên gọi “trào lưu rich kids”. Từ đó, chữ này đi vào bình luận, tiêu đề báo, tên chương trình giải trí.
Người Việt dùng rich kid hẹp hơn nghĩa gốc một chút. Ta ít khi gọi một bé năm tuổi là rich kid; từ này chủ yếu dành cho học sinh cấp ba, sinh viên, người mới đi làm có lối sống sang chảnh. Nó cũng hay đi chung với chuyện khoe khoang trên mạng, dù không phải rich kid nào cũng thích khoe.
Khi nào người ta gọi ai đó là rich kid?
Từ này xuất hiện ở nhiều kiểu câu, mỗi kiểu một thái độ:
- Bình luận dưới ảnh du lịch: “Kỳ nghỉ hè đi ba nước, đúng chuẩn rich kid luôn.”
- Tin nhắn trêu bạn: “Ủa, đổi điện thoại mới nữa hả? Rich kid có khác.”
- Tiêu đề bài báo: “Giới rich kids tiêu tiền thế nào trong mùa lễ hội?”
- Lời tự giới thiệu đùa: “Mình là rich kid… giàu tình cảm thôi nha.”
- Bàn chuyện phim ảnh: “Nam chính là rich kid nhưng tự ra ngoài lập nghiệp, không nhận tiền nhà.”
Để ý giọng điệu: cùng chữ ấy, nói với bạn thân là đùa vui, nhưng dán lên người lạ trong một cuộc tranh cãi thì dễ thành mỉa mai, ngụ ý “chỉ biết tiêu tiền bố mẹ”.
Rich kid, cậu ấm cô chiêu hay phú nhị đại
| Cách gọi | Nguồn | Sắc thái thường gặp |
|---|---|---|
| Rich kid | Tiếng Anh | Hiện đại, gắn với mạng xã hội, đồ hiệu |
| Con nhà giàu | Thuần Việt | Trung tính, chỉ hoàn cảnh gia đình |
| Cậu ấm, cô chiêu | Cách gọi cũ trong tiếng Việt | Hơi chê: được nuông chiều, ít va chạm |
| Phú nhị đại | Mượn từ tiếng Trung (thế hệ giàu thứ hai) | Hay gặp trong truyện, phim Trung Quốc |
| Ngậm thìa vàng | Cách nói hình ảnh, hay gặp trên báo mạng | Nhấn vào chuyện sinh ra đã sung túc |
Điểm chung là cả năm cách gọi đều nói về xuất thân, không nói về tài năng. Một người tự làm giàu từ tay trắng thì không ai gọi là rich kid cả, dù họ còn rất trẻ.
Phú nhị đại có gốc tiếng Trung, và người phụ nữ giàu có thì được dân mạng gọi bằng một chữ cùng gốc; phú bà là gì nói rõ sắc thái của chữ này.
Gần với rich kid nhưng nhấn vào chuyện được nâng đỡ nhờ cha mẹ có tiếng là nepo baby, nhãn dân mạng dành cho con nhà nghệ sĩ, chính khách.
Viết văn thì thay rich kid bằng gì
Trong bài văn, bài nghị luận xã hội hay văn bản hành chính, nên dùng tiếng Việt: “con nhà giàu”, “người trẻ xuất thân khá giả”, “thanh niên có điều kiện”. Muốn bàn về hiện tượng, có thể viết “lối sống phô trương của một bộ phận người trẻ” thay cho “trào lưu rich kids”. Cách này vừa rõ nghĩa vừa tránh được giọng mỉa mai.
Đề nghị luận về lối sống hưởng thụ, cuộc sống được dựng lên cho đẹp trên mạng hay áp lực đồng trang lứa đều có thể dùng hiện tượng này làm dẫn chứng, miễn là viết khách quan và không quy chụp mọi người trẻ nhà giàu là hư hỏng.
Thắc mắc về chữ rich kid
Rich kid nghĩa là gì trong tiếng Việt?
Dịch sát là “đứa trẻ giàu có”. Trong tiếng Việt, cách hiểu tự nhiên nhất là con nhà giàu, cậu ấm cô chiêu, người trẻ được gia đình lo đầy đủ về vật chất.
Rich kid là khen hay chê?
Tùy ngữ cảnh. Giữa bạn bè, nó thường là lời trêu vui; trong tranh luận, nó dễ mang ý chê bai lối sống dựa dẫm hay thích khoe. Muốn tránh hiểu lầm, đừng dùng từ này để gọi người không quen.
Rich kids khác rich kid thế nào?
Chỉ khác số ít và số nhiều. “Rich kid” là một người, “rich kids” là nhiều người hoặc cả nhóm, như trong cụm “giới rich kids”.
Con nhà giàu tự kiếm tiền có còn gọi là rich kid?
Vẫn có người gọi, vì từ này nói về xuất thân. Nhưng nhiều người trẻ khá giả không thích bị gắn nhãn ấy, chính vì nó che mất công sức họ tự bỏ ra.