Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Quân sư là gì? Nghĩa chữ 軍師, Gia Cát Lượng và quân sư quạt mo

Cập nhật 16/12/2025·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Quân sư là người làm việc gì?
  • Gia Cát Lượng, Nguyễn Trãi và hình mẫu người bày kế
  • Vì sao lại là chữ "sư"?
  • Quân sư, mưu sĩ hay cố vấn?

Quân sư là người nghĩ mưu, lập kế hoạch đánh trận giúp vị tướng cầm quân ngày trước. Trong khẩu ngữ, quân sư còn chỉ người hay mách nước, chỉ cách gỡ thế khó cho bạn bè, như khi ta nói “nó là quân sư tình yêu của cả lớp”. Câu “quân sư quạt mo” thì lại mang ý chê.

Nghĩa ngắn Người hiến kế cho chủ tướng; nghĩa rộng: người hay bày cách, cho lời khuyên
Chữ Hán 軍師: quân (quân đội) · sư (thầy)
Loại từ Danh từ
Sắc thái Nghĩa gốc trang trọng, cổ; nghĩa khẩu ngữ thân mật, đôi khi đùa
quân sư là gì
quân sư là gì? Người bày mưu tính kế

Quân sư là người làm việc gì?

Hiểu theo nghĩa gốc, quân sư không cầm quân xông trận. Việc của người này nằm trong lều chỉ huy: đọc thế trận, đoán ý đối phương, chọn lúc tiến lúc lui, rồi trình kế cho chủ tướng quyết. Một ví dụ quen trong từ điển là câu Nguyễn Trãi làm quân sư cho Lê Lợi trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.

Ra khỏi chiến trường, chữ này được nói vui cho bất kỳ ai giỏi nghĩ cách giúp người khác. Từ điển ghi đó là nghĩa khẩu ngữ: người bày mưu kế, chỉ cách gỡ thế bí, giải quyết khó khăn. Vài câu thường gặp:

  • Chọn ngành đại học, em hỏi ông anh họ làm quân sư.
  • Muốn làm lành với bạn, cậu ấy nhờ cả nhóm làm quân sư soạn tin nhắn.
  • Trước buổi phỏng vấn, chị trưởng phòng cũ làm quân sư cho tôi mấy câu khó.

Để ý sẽ thấy người được gọi quân sư thường đứng phía sau: họ góp ý, còn người quyết vẫn là người trong cuộc.

Gia Cát Lượng, Nguyễn Trãi và hình mẫu người bày kế

Nhắc tới quân sư, người Việt nghĩ ngay tới Gia Cát Lượng (Khổng Minh) phe phẩy quạt lông trong Tam quốc diễn nghĩa. Hình ảnh này không hoàn toàn do tiểu thuyết bịa ra. Theo sử, sau khi chiếm vùng Kinh Châu, Lưu Bị phong ông chức quân sư trung lang tướng năm 209; năm 214, khi lấy được Ích Châu, ông lên quân sư tướng quân. Tiểu thuyết và sân khấu đời sau phóng to hình ảnh ấy thành nhà mưu lược đoán trời đoán đất.

Ở nước ta, Nguyễn Trãi là gương mặt tiêu biểu. Ông theo Lê Lợi, góp mưu đánh giặc và soạn thư từ đấu lý với tướng giặc; về sau chính ông viết Bình Ngô đại cáo. Phần đời ấy được kể kỹ ở bài cuộc đời và sự nghiệp của Nguyễn Trãi.

Trên mạng, vị quân sư phe phẩy quạt lông ấy lại thành nhân vật ảnh chế: meme Khổng Minh than ý trời gom những tấm Khổng Minh nhắm mắt than trời khi kế hoạch đổ bể.

Trong truyện, Khổng Minh thường giữ kín mưu kế đến phút chót, đúng tinh thần câu thiên cơ bất khả lộ.

Vì sao lại là chữ “sư”?

Quân (軍) là quân đội, có trong quân sĩ, hành quân. Sư (師) ở đây là thầy, người dạy bảo, như trong sư phụ, giáo sư, tôn sư. Quân sư vì thế là “người thầy của đạo quân”: vị tướng nể và nghe theo như học trò nghe thầy.

Ở Trung Hoa, đây từng là một chức quan thật. Rõ nhất là vào cuối thời Đông Hán và Tam Quốc, khi chữ quân sư đứng trong tên những chức tướng như trường hợp Gia Cát Lượng kể trên. Qua tiểu thuyết và tuồng tích, nghĩa dần mở rộng ra mọi người giỏi tính kế.

Cần tách quân sư với quân sự (軍事, việc binh, việc quân). Đọc gần nhau nhưng khác hẳn: quân sư là một người, quân sự là cả lĩnh vực. Viết “chuyên gia quân sư” là sai; đúng là “chuyên gia quân sự”.

Quân sư, mưu sĩ hay cố vấn?

Từ Nghĩa Ghi chú
Quân sư Người bày kế cho tướng; người mách nước Cổ khi nói về chiến trận, thân mật khi nói về đời thường
Mưu sĩ Người chuyên nghĩ mưu cho chủ Thường dùng trong văn cổ, truyện lịch sử
Tham mưu Bộ phận, người giúp chỉ huy lập kế hoạch Từ dùng trong quân đội và cơ quan hiện đại
Cố vấn Người góp ý chuyên môn cho cá nhân, tổ chức Trang trọng, dùng được trong văn bản
Quân sư quạt mo Người thích bày kế mà kế dở, không thực tế Có ý chê, đùa cợt

Chữ quạt mo chính là chỗ hay. Quân sư trong truyện cầm quạt lông, còn quạt mo làm từ bẹ cau khô, thứ quạt quê mùa của nhà nghèo. Đổi quạt lông thành quạt mo, dân gian chế giễu ngay người “tưởng mình là Khổng Minh”. Trong nhóm bạn, ai cũng nên có một quân sư thật, và nên cẩn thận với người tự xưng mà chỉ toàn bày mưu tính ngầm kiểu tâm cơ.

Quân sư ngoài chiến trường

Quân sư quạt mo là gì?

Là thành ngữ chê người thích làm thầy bày kế cho người khác nhưng hiểu biết nông, lời khuyên vụng về, nghe theo dễ hỏng việc. Cách nói này thường mang giọng đùa.

Quân sư tiếng Anh là gì?

Với nghĩa lịch sử, có thể dịch là military strategist hoặc military adviser. Với nghĩa đời thường, dùng adviser hoặc nói thân mật là someone’s go-to person for advice.

Quân sư là chức gì thời xưa?

Ở Trung Hoa, quân sư từng là chức quan trong quân, lo việc bày mưu và giúp tướng điều quân.

Gọi ai đó là quân sư có phải khen không?

Thường là khen, ý nói người ấy sáng ý, hay có cách. Nhưng nếu kèm “quạt mo” hoặc nói bằng giọng mỉa thì thành chê.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5