Phong cách sáng tác của Nguyễn Bỉnh Khiêm mang tính hiện thực nhưng nhìn đời bằng con mắt của một bậc hiền triết. Ông mô tả xã hội bằng cái nhìn đầy chiêm nghiệm của chính mình, điều này đã tạo ra sự khác biệt. Để hiểu rõ hơn về sự nghiệp thơ ca cũng như những tác phẩm của Trạng Trình, bạn hãy cùng Vanvn theo dõi những thông tin sau.
Phong cách sáng tác của Nguyễn Bỉnh Khiêm
Phong cách sáng tác Nguyễn Bỉnh Khiêm phản ánh rõ nét các vấn đề xã hội và nhân tình thế thái. Thơ của ông không chỉ chỉ trích những khuyết điểm và tệ nạn trong xã hội và lối sống của con người, mà còn tôn vinh những giá trị tốt đẹp của cuộc sống.
Thơ của Nguyễn Bỉnh Khiêm vừa mô tả hiện thực vừa chứa đựng nhiều bài học giáo huấn và triết lý sâu sắc. Thơ chữ Hán của ông còn lại trong Bạch Vân am thi tập, thơ Nôm trong Bạch Vân quốc ngữ thi tập, phần lớn làm sau khi ông về quê. Các tác phẩm có giá trị trong thời kỳ của ông và tiếp tục ảnh hưởng lâu dài đến các giai đoạn lịch sử sau này.
Nguyễn Bỉnh Khiêm đã xây dựng một phong cách thơ độc đáo, kết hợp vốn Nho học, Dịch học uyên thâm với kinh nghiệm sống của một người từng làm quan rồi về quê dạy học, đồng thời thể hiện sâu sắc lòng yêu dân và sự quan tâm đến đời sống. Những câu thơ của ông vừa giản dị, tự nhiên, vừa chứa đựng ý nghĩa sâu xa và phong phú về đạo lý. Bài Nhàn là ví dụ quen thuộc nhất, với lối nói ngược đầy hóm hỉnh:
Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ,
Người khôn, người đến chốn lao xao.
Vì sao Nguyễn Bỉnh Khiêm được gọi là Trạng Trình, Tuyết Giang phu tử?
Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491 – 1585) đỗ Trạng nguyên khoa Ất Mùi (1535) đời Mạc, được phong tước Trình Tuyền hầu, sau là Trình Quốc công, nên dân gian quen gọi là Trạng Trình. Ông làm quan chừng bảy, tám năm rồi về quê Trung Am dạy học gần nửa thế kỷ; học trò lấy tên sông Tuyết chảy qua quê ông để tôn ông là Tuyết Giang phu tử. Nhiều học trò của ông về sau hiển đạt, như Phùng Khắc Khoan, Lương Hữu Khánh.
Con mắt của người thầy ấy in đậm trong thơ. Phong cách thơ Nguyễn Bỉnh Khiêm tập trung vào việc giáo dục về đạo đức, chỉ trích các thói hư tật xấu và đề cao lối sống thanh bạch, giữ mình. Bài Thói đời chua chát mà rất thật: người ta tụ lại quanh kẻ có tiền, có rượu, và tản đi ngay khi những thứ ấy cạn.
Nhờ đó, thơ của ông trở thành lời nhắc nhở con người sống có lương tri, nhận thức rõ điều đúng sai, và tránh làm những điều trái với lương tâm.
Lời kết
Phong cách sáng tác của Nguyễn Bỉnh Khiêm mang đậm tính hiện thực nhưng không kém phần sâu sắc và triết lý. Thơ ông vẫn giữ nguyên giá trị và là nguồn cảm hứng cho biết bao thi sĩ thế hệ sau.