Ngoại tình tư tưởng là khi một người đang có vợ, có chồng hoặc người yêu lại dành tình cảm, sự nhớ nhung và những tâm sự riêng tư nhất cho một người khác, dù giữa hai người chưa hề có quan hệ thể xác. Cách gọi khác là ngoại tình trong tư tưởng hay ngoại tình cảm xúc, tương ứng với chữ emotional affair trong tiếng Anh.
| Nghĩa ngắn | Gắn bó tình cảm vượt giới hạn với người ngoài mối quan hệ chính, không có quan hệ thể xác |
| Tên gọi khác | Ngoại tình trong tư tưởng, ngoại tình cảm xúc; tiếng Anh: emotional affair |
| Dấu hiệu cốt lõi | Thân mật về cảm xúc, giấu giếm, so sánh người kia với bạn đời |
| Sắc thái | Chê trách; thường dùng trong chuyện hôn nhân, gia đình |
Ranh giới giữa quý mến và ngoại tình tư tưởng
“Ngoại tình” vốn là có quan hệ yêu đương ngoài hôn nhân. Thêm hai chữ “tư tưởng” để nói rằng sự phản bội ở đây diễn ra trong lòng và trong lời trò chuyện, chưa đi tới hành vi. Các nhà trị liệu hôn nhân ở phương Tây mô tả emotional affair là mối quan hệ mà mức độ thân mật về cảm xúc với người ngoài đã lấn vào phần thân mật vốn dành cho vợ chồng, người yêu.
Vấn đề nằm ở chữ “lấn vào”. Quý mến một đồng nghiệp, thân với một người bạn khác giới hay thấy ai đó dễ mến là chuyện bình thường. Nó chỉ chuyển sang ngoại tình tư tưởng khi có ba điều đi cùng nhau: người kia trở thành chỗ dựa cảm xúc chính, mối quan hệ phải giấu đi, và bạn đời dần bị đặt xuống hàng thứ hai. Mỗi cặp đôi có ranh giới riêng, nên cùng một hành động, có nhà coi là bình thường, có nhà coi là vượt quá.
Những thay đổi nhỏ khiến người trong cuộc nên dừng lại
Đây không phải bảng để “bắt lỗi” ai, mà là những gì người trong cuộc có thể tự nhìn lại:
- Có chuyện vui buồn gì cũng muốn kể cho người kia trước tiên, thay vì với vợ, chồng.
- Xóa tin nhắn, úp điện thoại, hoặc kể về người kia một cách mập mờ.
- Hay nghĩ tới người kia, một ngày không trò chuyện thấy thiếu.
- Bắt đầu so sánh: người kia hiểu mình hơn, nói chuyện hợp hơn.
- Ngại ngồi nói chuyện thật với bạn đời, tránh cả những cuộc cãi nhau cần thiết.
Nếu nhận ra vài điều trên trong chính mình, câu hỏi đáng đặt ra là “mình đang thiếu gì trong mối quan hệ hiện tại”, chứ không phải “mình đã làm gì sai đâu”.
Vì sao lòng người đi trước chân người?
Phần lớn các trường hợp không bắt đầu từ ý định phản bội. Thường gặp là hôn nhân rơi vào nếp quen: vợ chồng chỉ còn nói chuyện con cái, tiền nong, ít khi hỏi han cảm xúc của nhau. Một bên thấy cô đơn ngay trong nhà, rồi tình cờ gặp một người chịu lắng nghe. Áp lực công việc, những lần tổn thương chưa được nói ra, hay khoảng cách địa lý cũng góp vào đó.
Tác động thì không nhẹ như cái tên “chỉ trong tư tưởng”. Người bị phản bội thường thấy đau vì sự giấu giếm và vì chỗ đứng của mình bị thay thế. Niềm tin, một khi đã rạn, cần thời gian dài để hàn lại. Khi cả hai muốn giữ gia đình mà không tự nói chuyện được với nhau, gặp chuyên gia tư vấn hôn nhân hoặc nhà tâm lý là cách làm nhiều cặp đôi đã chọn.
Những dấu hiệu cảnh báo trong một mối quan hệ nói chung được bàn riêng ở bài những lá cờ đỏ trong tình yêu.
Ngoại tình tư tưởng, crush và mập mờ
| Khái niệm | Hoàn cảnh | Điểm khác |
|---|---|---|
| Ngoại tình tư tưởng | Một người đang có bạn đời, người yêu | Có giấu giếm, có phản bội lời cam kết |
| Crush | Thường là người còn độc thân | Cảm nắng, chưa gắn với lời hứa nào |
| Mập mờ (situationship) | Hai người chưa xác định quan hệ | Không có người thứ ba bị phản bội |
| Tình bạn khác giới | Ai cũng có thể có | Công khai, không lấn vào chỗ của bạn đời |
Kiểu quan hệ chưa rõ tên giữa hai người độc thân được giải nghĩa ở bài some và situationship khác nhau ra sao.
Góc nhìn khi bàn về lòng chung thủy
Với đề nghị luận về sự chung thủy hay về giữ gìn hạnh phúc gia đình, khái niệm này giúp mở rộng ý: chung thủy không chỉ là không làm điều sai, mà còn là giữ chỗ đứng đầu tiên trong lòng mình cho người đã chọn. Văn học Việt Nam có nhiều hình tượng đề cao lòng son sắt, từ chuyện nàng Tô Thị hóa đá chờ chồng đến người vợ trong ca dao đợi chồng đi lính. Đặt cạnh những hình tượng ấy, ngoại tình tư tưởng cho thấy sự phản bội có khi bắt đầu từ những tin nhắn tưởng như vô hại.
Câu hỏi quanh chuyện ngoại tình trong tư tưởng
Ngoại tình trong tư tưởng có phải là ngoại tình không?
Không có định nghĩa chung cho mọi người. Nhiều nhà trị liệu xem đây là một dạng phản bội vì có giấu giếm và lấn vào sự thân mật của vợ chồng, dù chưa có quan hệ thể xác. Mỗi cặp đôi cần tự nói rõ ranh giới của mình.
Ngoại tình cảm xúc là gì?
Là tên gọi khác của ngoại tình tư tưởng, dịch từ emotional affair. Cách gọi này nhấn vào chỗ sự gắn bó nằm ở cảm xúc.
Có tình bạn khác giới khi đã kết hôn có sao không?
Không sao nếu tình bạn ấy công khai, bạn đời biết và thấy thoải mái, và nó không chiếm chỗ của những tâm sự lẽ ra dành cho vợ, chồng.
Ngoại tình tư tưởng tiếng Anh là gì?
Thường dịch là emotional affair hoặc emotional infidelity.