Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Nam nữ thụ thụ bất thân là gì? Nghĩa từng chữ và gốc sách Mạnh Tử

Cập nhật 08/05/2026·MMavrick Nguyễn·8 phút đọc
Nội dung chính
  • Nam nữ thụ thụ bất thân từ đâu ra?
  • Sáu chữ Hán ghép lại thế nào?
  • Đứng cạnh những cách nói cùng nhà
  • Đọc lại phép lễ này bằng mắt hôm nay

Nam nữ thụ thụ bất thân là câu Hán Việt (男女授受不親) nghĩa là trai gái khi trao và nhận đồ vật thì không chạm tay vào nhau. Đó là một phép lễ của Nho gia, đặt ra để giữ khoảng cách giữa nam và nữ. Ngày nay người ta vẫn nhắc câu này, hoặc gọn hơn là “thụ thụ bất thân”, thường với giọng nửa đùa, để nói ai đó giữ ý quá mức với người khác giới.

Nghĩa ngắn Trai gái trao nhận đồ vật không chạm tay nhau; giữ khoảng cách nam nữ theo lễ
Xuất xứ Sách Mạnh Tử, thiên Ly Lâu thượng; câu này cũng có trong Lễ kí
Loại Câu cách ngôn Hán Việt, dùng như thành ngữ
Sắc thái Xưa là phép tắc nghiêm; nay hay dùng để trêu hoặc chê sự câu nệ
nam nữ thụ thụ bất thân là gì
nam nữ thụ thụ bất thân là gì? Trai gái trao nhận không chạm tay

Nam nữ thụ thụ bất thân từ đâu ra?

Câu này nổi tiếng nhờ một cuộc đối đáp trong sách Mạnh Tử. Người hỏi là Thuần Vu Khôn, một tay biện thuyết nước Tề. Ông hỏi thẳng: trai gái trao nhận không chạm tay, có phải là lễ không? Mạnh Tử đáp: 男女授受不親,禮也, nghĩa là đúng, đó là lễ.

Thuần Vu Khôn liền gài thế khó. Vậy nếu chị dâu rơi xuống nước thì có lấy tay kéo lên không? Mạnh Tử trả lời không chút ngập ngừng: chị dâu chết đuối mà không cứu thì khác gì loài lang sói. Không chạm tay khi trao nhận là lễ; đưa tay cứu chị dâu lúc nguy là quyền, tức biết cân nhắc theo hoàn cảnh.

Cuộc đối đáp chưa dừng ở đó. Khôn hỏi tiếp: thiên hạ đang chìm đắm, sao thầy không ra tay cứu? Mạnh Tử đáp rằng thiên hạ chìm thì phải cứu bằng đạo, chị dâu chìm mới cứu bằng tay; chẳng lẽ anh định dùng tay mà cứu cả thiên hạ. Đọc trọn đoạn sách mới thấy một điều thú vị: ngay chỗ câu “thụ thụ bất thân” ra đời, người nói ra nó đã dặn sẵn ngoại lệ.

Sáu chữ Hán ghép lại thế nào?

Muốn biết nam nữ thụ thụ bất thân nghĩa là gì cho chắc, cứ tách từng chữ. Câu khá dễ hiểu, chỉ có hai chữ “thụ” đứng liền nhau làm nhiều người bối rối.

  • Nam nữ (男女): đàn ông và đàn bà, trai và gái.
  • Thụ (授): trao cho, đưa cho. Chữ này có bộ thủ (tay) đứng bên trái, cùng gốc với truyền thụ, giáo thụ.
  • Thụ (受): nhận lấy, cùng gốc với tiếp thụ, cảm thụ.
  • Bất thân (不親): không tự tay, không trực tiếp gần sát. Chữ thân ở đây là thân cận, tự mình, như trong thân hành, thân chinh.

Vậy “thụ thụ” là một trao một nhận, hai chữ đồng âm mà khác nghĩa. Ghép cả câu: nam với nữ, khi đưa và nhận đồ cho nhau, không trực tiếp chạm vào nhau. Hiểu sát chữ thì muốn đưa vật gì cho người khác giới, phải tìm cách để tay hai người không chạm nhau.

Đi vào tiếng Việt, câu này rộng nghĩa ra. Nó không còn chỉ nói chuyện trao đồ, mà chỉ chung lối ứng xử dè dặt, giữ khoảng cách giữa trai và gái. Vài cách dùng quen:

  • Đưa cái bút thôi mà cậu ấy đặt xuống bàn rồi đẩy sang, cứ như nam nữ thụ thụ bất thân thời phong kiến.
  • Ông nội vẫn giữ nếp cũ: có khách nữ đến chơi thì ông tiếp ở hiên, kiểu thụ thụ bất thân của nhà nho.
  • Chụp ảnh kỉ yếu mà hai đứa đứng cách nhau cả gang tay, bạn bè trêu là nam nữ thụ thụ bất thân.

Đứng cạnh những cách nói cùng nhà

Cách nói Gần hay ngược Chỗ khác nhau
Nam nữ hữu biệt Gần Nêu nguyên tắc chung: trai gái có phân biệt; không nói cụ thể chuyện trao nhận
Giữ ý, giữ kẽ Gần Lời thường của người Việt, dùng được cho mọi mối quan hệ, không riêng nam nữ
E dè, ý tứ Gần Tả thái độ của một người, không mang màu lễ giáo
Suồng sã, cợt nhả Ngược Thân mật quá trớn, thiếu chừng mực, có ý chê
Tự nhiên như người nhà Ngược Thoải mái, không giữ khoảng cách; khen hay chê tùy ngữ cảnh

Một chỗ dễ trượt: chữ “thân” trong câu không phải “thân thiện”. Người nói “thụ thụ bất thân” không có ý bảo nam nữ nên lạnh nhạt với nhau. Câu chỉ nói về cách đưa đồ, về khoảng cách thân thể, còn chuyện trò, giúp đỡ nhau vẫn là việc khác.

Đọc lại phép lễ này bằng mắt hôm nay

Trong xã hội phong kiến, câu này đi cùng cả một hệ thống ràng buộc người phụ nữ: ở trong nhà, ít ra ngoài, giữ bốn nết công dung ngôn hạnh của đàn bà xưa. Phép tắc nghiêm đến mức thành giam hãm, và văn học hiện đại đã nhiều lần chế giễu kiểu lễ giáo cứng nhắc ấy.

Tuy vậy, nếu bỏ lớp áo phong kiến đi, câu cũ vẫn chạm tới một điều người nay rất coi trọng: mỗi người có ranh giới thân thể riêng, và chạm vào ai thì nên được người đó đồng ý. Ở thời mà chuyện đụng chạm thân mật giữa các cặp đôi được bàn công khai, ý thức ấy lại càng cần.

Còn bài học sâu nhất có lẽ nằm ở chữ quyền của Mạnh Tử. Lễ đặt ra để giữ người, không phải để bỏ mặc người. Ai viện câu “nam nữ thụ thụ bất thân” để đứng nhìn một người gặp nạn thì đã đọc sót nửa sau của chính đoạn sách ấy, đoạn nói về người chị dâu dưới nước.

Ba điều nhỏ quanh câu chuyện chị dâu chết đuối

Thụ thụ bất thân là gì?

Đó là cách nói tắt của “nam nữ thụ thụ bất thân”: trao và nhận đồ vật thì không trực tiếp chạm tay. Người ta lược hai chữ đầu vì ai nghe cũng hiểu là chuyện giữa trai và gái.

Nam nữ thụ thụ bất thân là câu nói của ai?

Câu được biết đến nhiều nhất qua lời Mạnh Tử trong thiên Ly Lâu thượng, khi ông trả lời Thuần Vu Khôn. Sách Lễ kí của Nho gia cũng có câu tương tự, cho thấy đây là phép lễ đã có từ trước, Mạnh Tử chỉ xác nhận lại.

Nam nữ thụ thụ bất thân có ý nghĩa gì với người nay?

Phần ràng buộc khắt khe thì đã lỗi thời. Phần còn giá trị là sự tôn trọng ranh giới của người khác và tinh thần linh hoạt: giữ lễ khi bình thường, cứu người khi nguy cấp.

Vì sao có hai chữ thụ liền nhau?

Vì đó là hai chữ khác nhau: 授 là trao, 受 là nhận. Tiếng Việt đọc cả hai là “thụ” nên nghe như lặp, còn trên mặt chữ Hán thì rõ ràng một bên đưa, một bên nhận.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5