Mean girl là cách gọi kiểu cô gái hay dùng lời đồn, sự cô lập và những câu nói móc để hạ người khác, nhằm giữ vị trí “nổi bật” trong nhóm, thường gặp ở trường học. Số nhiều là mean girls, cũng là tên bộ phim tuổi teen năm 2004 làm cụm từ này nổi tiếng. Nếu bạn đang thắc mắc mean girls là gì khi thấy ai đó bị gắn mác này trên mạng, đây là lời giải thích ngắn gọn.
| Nghĩa ngắn | Cô gái xấu tính, bắt nạt người khác bằng lời nói và sự cô lập để giữ “ngôi vị” trong nhóm |
| Gốc từ | Tiếng Anh: mean (xấu tính, ác ý) + girl (cô gái) |
| Phổ biến nhờ | Phim Mean Girls (2004) |
| Sắc thái | Chê trách; nói đùa giữa bạn bè thì nhẹ hơn |
Chữ “mean” trong mean girl không phải là “trung bình”
Học sinh hay nhầm chỗ này. Trong sách tiếng Anh, mean thường xuất hiện với nghĩa động từ “có nghĩa là” hoặc danh từ “giá trị trung bình”. Nhưng khi làm tính từ đặt trước người, mean lại mang nghĩa xấu tính, hẹp hòi, thích làm người khác tổn thương. “Don’t be mean” là “đừng ác thế”.
Từ điển mở Wiktionary giải thích mean girl là cô gái tìm cách leo cao trong đám bạn bằng việc bắt nạt người khác, đặc biệt ở trường trung học. Điểm đáng chú ý nằm ở mục đích: mean girl không gây gổ vô cớ, cô ấy làm vậy để giữ chỗ đứng, để được nể, để không ai qua mặt mình.
Vào tiếng Việt, cụm từ này giữ gần như nguyên nghĩa, nhưng được dùng rộng hơn. Dân mạng gọi mean girl cho cả nhân vật phim, người nổi tiếng có phát ngôn khó nghe, hay một chị đồng nghiệp hay “đá xéo”. Có lúc bạn bè còn tự nhận “hôm nay mình mean girl một chút” khi lỡ nói thẳng quá, lúc đó nghĩa đã nhẹ đi nhiều.
Regina George và bộ phim khiến ai cũng biết chữ này
Bộ phim hài Mean Girls ra mắt năm 2004, kịch bản do Tina Fey viết, lấy cảm hứng từ cuốn sách tâm lý Queen Bees and Wannabes (2002) của Rosalind Wiseman, một cuốn sách bàn về chuyện bạn bè, bè phái và bắt nạt giữa các nữ sinh. Phim kể về Cady, cô gái lớn lên ở châu Phi, lần đầu đến trường trung học Mỹ và bị cuốn vào nhóm “The Plastics” do Regina George cầm đầu.
Regina gần như thành hình mẫu của mean girl: xinh, giàu, được nhiều người theo, nhưng quen điều khiển bạn bè bằng lời khen giả, tin đồn và việc gạt ai đó ra khỏi nhóm. Câu chuyện sau đó được chuyển thành nhạc kịch sân khấu năm 2018, rồi thành phim nhạc kịch năm 2024, nên thế hệ học sinh bây giờ vẫn biết đến nó.
Trước bộ phim, tiếng Anh đã có cách nói mean về người. Có điều chính bộ phim đã gói gọn cả một kiểu nhân vật vào hai chữ, rồi đưa nó đi khắp thế giới.
Nhận ra một mean girl qua cách cô ấy đối xử với người khác
Mean girl hiếm khi đánh nhau hay quát tháo. Kiểu bắt nạt của họ kín đáo hơn, giới nghiên cứu tâm lý gọi là hung hăng trong quan hệ (relational aggression): làm tổn thương người khác qua các mối quan hệ của họ. Một vài biểu hiện hay gặp:
- Tung tin đồn, nói xấu sau lưng rồi trước mặt vẫn tươi cười.
- Rủ cả nhóm “lơ” một bạn, không cho ngồi cùng, không rủ đi chơi.
- Khen kiểu mỉa: “Áo đẹp đấy, hồi lớp 6 mình cũng có cái y vậy.”
- Chụp màn hình tin nhắn riêng rồi gửi vào nhóm chat khác để chê cười.
Khi những chuyện này lặp đi lặp lại, nhắm vào một người, nó đã là bắt nạt bằng lời đồn và sự cô lập ở trường, không còn là chuyện con gái giận nhau. Người bị nhắm tới nên kể với thầy cô, bố mẹ hoặc người lớn đáng tin.
Mean girl, pick me girl hay “chị đại”: đặt cạnh nhau cho rõ
| Mean girl | Pick me girl | “Chị đại” | |
|---|---|---|---|
| Muốn gì? | Giữ quyền lực trong nhóm | Được chú ý, nhất là từ con trai | Được nể, được nghe theo |
| Cách làm | Tin đồn, cô lập, nói móc | Tự nhận “mình khác các cô gái khác” | Nói thẳng, có khi dùng sức mạnh |
| Đối tượng | Thường là bạn nữ khác | Không nhất thiết hại ai | Cả nhóm, cả lớp |
Ba nhãn này hay bị dùng lẫn trên mạng. Riêng nhãn pick me thì kiểu tự hạ người cùng giới để nổi bật có nét gần mean girl, nhưng pick me hướng về việc được chọn, còn mean girl hướng về việc kiểm soát người khác.
Dùng mean girl trong câu sao cho đúng
- Bình luận phim: “Nhân vật này đúng chất mean girl, cười mà như dao cứa.”
- Kể chuyện lớp: “Hồi cấp hai mình từng bị một nhóm mean girls cô lập suốt học kì.”
- Bạn bè trêu nhau: “Nói câu đó nghe mean girl quá nha, rút lại đi.”
- Chuyện công sở: “Phòng mình không có mean girl, chỉ có người hay hiểu lầm.”
- Caption tự trào: “Mặc đồ hồng thứ Tư nhưng không phải mean girl đâu nhé.”
Câu caption cuối nhắc tới chi tiết “thứ Tư mặc đồ hồng” trong phim, nhiều người dùng như một trò đùa quen. Khi viết bài văn, bài nghị luận, nên thay bằng tiếng Việt: “cô gái xấu tính”, “kẻ bắt nạt”, “người hay gây bè phái”.
Mean girls và vài thắc mắc thường gặp
Mean girls là gì, có khác mean girl không?
Không khác về nghĩa, mean girls chỉ là dạng số nhiều. Khi viết hoa và in nghiêng, Mean Girls thường là tên bộ phim năm 2004 hoặc bản nhạc kịch năm 2024.
Bị gọi là mean girl có phải bị chê không?
Phần lớn là có, vì nó gợi sự xấu tính và thích bắt nạt. Chỉ khi bạn thân nói đùa, kèm biểu tượng cười, thì mới mang ý trêu nhẹ.
Con trai có bị gọi là mean girl không?
Cụm từ gắn với nữ giới, nhưng hành vi tung tin đồn, cô lập bạn bè thì ai cũng có thể làm. Với con trai, người ta thường dùng chữ khác như “bully” hay “kẻ bắt nạt”.
Mean girl có phải là toxic không?
Hai chữ gần nhau. Toxic là tính từ rộng, chỉ mọi kiểu người hoặc mối quan hệ gây hại; mean girl là một kiểu người cụ thể, xấu tính trong các mối quan hệ bạn bè.