Lừa và hổ là hai nhân vật nổi bật trong những câu chuyện ngụ ngôn. Chúng mang đến những bài học sâu sắc về cuộc sống và bản chất con người. Những tình huống hài hước và bất ngờ sẽ khiến bạn suy ngẫm.
Thời xưa, ở vùng Quý Châu không có Lừa. Có một người hay làm việc tốt đã chở một con lừa đến đây bằng thuyền. Sau đó, ông ta mới phát hiện ra rằng ở đây hầu như không có việc gì cần đến lừa. Thế là ông ta đành thả lừa vào rừng.
Một hôm, có một con Hổ đi dạo ở trong rừng. Từ xa, Hổ đã trông thấy Lừa. Lần đầu tiên nhìn thấy một con vật cao lớn như vậy, Hổ nghĩ Lừa chắc hẳn phải là một kẻ có bản lĩnh cao cường. Mặc dù bản thân là “Vua rừng xanh”, nhưng Hổ vẫn không dám coi thường Lừa.
Thế là Hổ nấp một chỗ và bí mật quan sát. Khi nó nhận thấy Lừa không phải là mối đe doạ quá lớn đối với mình, nó liền chầm chậm tiến tới, muốn kết bạn với Lừa. Lừa thấy có một kẻ to gan lớn mật xuất hiện trên lãnh thổ của mình, liền kêu lên một tiếng.
Từ tiếng kêu mà suy thì Lừa rõ phải là một kẻ hùng mạnh. Hổ bị một phen khiếp đảm, tưởng Lừa định tấn công mình, sợ hãi chạy trốn. Nhưng Hổ chạy đi rồi mới nhận ra rằng Lừa không hề đuổi theo, mà vẫn nhởn nhơ gặm cỏ ở chỗ cũ.
Sau nhiều lần quan sát, Hổ phát hiện ra Lừa không hề có bản lĩnh gì đặc biệt, và nó cũng không còn sợ tiếng kêu của Lừa nữa. Hổ càng ngày càng tiếp cận Lừa gần hơn. Khi Lừa đang ăn cỏ, nó chạy tới chạm nhẹ vào Lừa, hoặc khi Lừa đi dạo thì Hổ cố ý đi qua va vào Lừa.
Hổ liên tục thử thách sự kiên nhẫn của Lừa. Lừa vô cùng tức giận, lần nào cũng giơ móng guốc đá Hổ. Dần dần, Hổ biết rằng bản lĩnh lớn nhất của Lừa chỉ là móng guốc để đá đối phương. Nó mừng rỡ phi vọt lên xông vào Lừa, gầm lên một tiếng và cắn chết Lừa.
Lời bàn: Phải biết tin tưởng vào khả năng của mình, dám đấu tranh và giỏi đấu tranh thì không gì là không thể chiến thắng.
Ý nghĩa truyện Lừa và hổ
Cái vẻ ngoài chỉ dọa được lúc đầu
Hổ chưa từng thấy lừa nên sợ cái thân hình cao lớn và tiếng kêu vang của nó. Nhưng hổ không bỏ chạy mãi; nó nấp lại, quan sát, đến gần từng chút, chạm thử, va thử. Mỗi lần thử, nỗi sợ giảm đi một phần. Đến khi biết bản lĩnh lớn nhất của lừa chỉ là cú đá móng, hổ không còn gì phải e dè. Cái uy của lừa sụp đổ không phải vì một trận đánh, mà vì nó để lộ hết sở trường của mình.
Hai cách đọc bài học
Lời bàn ở cuối bản dịch đứng về phía hổ: phải tin vào khả năng của mình, dám đấu tranh và biết cách đấu tranh. Cách đọc truyền thống lại nhìn về phía lừa: kẻ không có thực tài, chỉ có dáng vẻ và tiếng to, khi bị thử thách sẽ lộ ra sự bất lực. Đặt hai cách hiểu cạnh nhau, người đọc thấy rõ một điều: muốn được nể thì cần năng lực thật, còn muốn vượt qua nỗi sợ thì cần kiên nhẫn tìm hiểu đối thủ.
Lừa không có lỗi?
Có thể thương con lừa: nó bị chở đến một vùng đất xa lạ rồi bỏ vào rừng vì “không có việc gì cần đến”. Đặt sai chỗ, một con vật có ích cũng trở thành vô dụng và dễ bị hại. Chi tiết mở đầu ấy gợi một suy nghĩ cho người làm việc tốt: giúp người khác cũng phải nghĩ xem điều mình làm có thật sự hợp không.
Nguồn gốc truyện Lừa và hổ
Truyện dựa theo bài “Con lừa đất Kiềm” (Kiềm chi lư) của Liễu Tông Nguyên, nhà văn đời Đường, một trong ba bài ngụ ngôn của ông gộp dưới tên “Tam giới”. Đất Kiềm chính là vùng Quý Châu nêu trong truyện. Từ truyện này có thành ngữ Hán “Kiềm lư kỹ cùng” (con lừa đất Kiềm hết ngón), chỉ người đã dùng hết tài vặt mà vẫn bất lực.
Đọc thêm: Lừa đội lốt Sư tử, Mua xương ngựa và Bọ ngựa bắt ve sầu, chim sẻ rình sau lưng.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao lúc đầu hổ sợ lừa?
Vì hổ chưa bao giờ thấy loài vật cao lớn như lừa, lại nghe tiếng kêu vang dội của nó nên tưởng lừa có bản lĩnh cao cường.
Thành ngữ “Kiềm lư kỹ cùng” nghĩa là gì?
Nghĩa là con lừa đất Kiềm đã hết ngón nghề, chỉ người đã dùng hết chút tài mọn của mình mà vẫn không làm gì được, xuất phát từ truyện con lừa bị hổ ăn thịt.