Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Lao lực là gì? Nghĩa chữ 勞力, lao tâm lao lực và cách dùng đúng

Cập nhật 13/05/2026·MMavrick Nguyễn·6 phút đọc
Nội dung chính
  • Lao lực ghép từ nhọc và sức
  • Lao tâm và lao lực trong sách Mạnh Tử
  • Từ làm lụng chân tay đến làm quá sức
  • Lao lực, kiệt sức, vất vả và lao động

Lao lực là dùng sức thân thể để làm việc nặng nhọc, và trong cách nói hằng ngày thường mang nghĩa làm quá sức, kéo dài tới lúc người rã rời. Câu “bố tôi lao lực cả đời ngoài công trường” vừa nói việc nặng, vừa ngầm nói cái giá về sức khỏe. Cụm quen thuộc đi kèm là lao tâm lao lực: nhọc cả óc lẫn sức.

Nghĩa ngắn Làm việc bằng sức lực thể xác; làm việc quá sức đến kiệt sức
Gốc từ Hán Việt 勞力: lao (nhọc nhằn) + lực (sức)
Loại từ Động từ
Sắc thái Hơi trang trọng, thường kèm ý thương cảm hoặc lo lắng
lao lực là gì
lao lực là gì? Làm việc nặng nhọc, quá sức

Lao lực ghép từ nhọc và sức

Chữ lao (勞) có mặt trong lao động, cần lao, công lao, lao khổ; nghĩa của nó xoay quanh sự nhọc nhằn, vất vả. Chữ lực (力) là sức, như trong sức lực, nỗ lực, lực sĩ. Hai chữ đứng cạnh nhau thành “nhọc sức”: đem sức mình ra mà làm cho đến lúc mỏi.

Trong tiếng Việt có hai chữ lao khác nhau, và đây là chỗ hay gây hiểu lầm. Chữ lao 勞 của lao lực là nhọc nhằn. Chữ lao 癆 trong bệnh lao, lao phổi lại là tên một bệnh truyền nhiễm. Hai chữ đọc giống hệt nhau nhưng viết khác, nghĩa khác. Vì thế “lao lực” không phải tên bệnh.

Lao tâm và lao lực trong sách Mạnh Tử

Cặp chữ này có tuổi đời hơn hai nghìn năm. Trong thiên Đằng Văn Công (phần thượng) của sách Mạnh Tử, khi tranh luận với người chủ trương vua cũng phải tự cày lấy mà ăn, Mạnh Tử nói về sự phân công trong xã hội: “Lao tâm giả trị nhân, lao lực giả trị ư nhân”, đại ý người làm bằng trí óc thì cai quản người khác, người làm bằng sức lực thì chịu sự cai quản.

Ngày nay đọc lại, câu ấy cho thấy cách nhìn xã hội thời xưa hơn là một chân lý. Nhưng nó để lại cho tiếng Việt cặp từ lao tâm / lao lực và thành ngữ lao tâm khổ tứ. Điều thú vị là trong câu của Mạnh Tử, lao lực chỉ là “làm bằng tay chân”, không hề có ý quá sức như cách người Việt hay dùng bây giờ.

Từ làm lụng chân tay đến làm quá sức

Nghĩa cũ của lao lực khá trung tính: làm việc bằng chân tay, đối lại với làm việc bằng đầu óc. Từ điển Hán Nôm còn ghi thêm nét “hao tổn tinh thần, thể lực” và “sức lao động”.

Trong lời nói của người Việt bây giờ, nét nghĩa thứ hai nổi lên rõ: lao lực gần như luôn hàm ý quá sức, làm lâu và làm nặng đến mức cơ thể chịu không nổi.

  • Mẹ ngã bệnh sau mấy tháng lao lực chăm ông nội nằm viện.
  • Anh ấy đổ gục giữa mùa gặt, ai cũng bảo vì lao lực.
  • Ôn thi kiểu thức trắng ba đêm liền là tự đẩy mình vào cảnh lao lực.

Câu cuối cho thấy chữ này đã ra khỏi đồng ruộng, công trường. Học sinh, nhân viên văn phòng ngồi một chỗ vẫn có thể lao lực, khi đuối sức vì cả thể chất lẫn tinh thần.

Lao lực, kiệt sức, vất vả và lao động

Từ Khác lao lực ở đâu Ví dụ
Lao động Trung tính, chỉ việc làm nói chung, không hàm ý quá sức Ngày Quốc tế Lao động
Vất vả Nói cái khó nhọc, có thể nhẹ hơn, dùng rất rộng Đi học xa vất vả
Kiệt sức Kết quả: hết sạch sức; lao lực là quá trình dẫn tới đó Chạy xong mười cây số thì kiệt sức
Quá sức Gần nghĩa nhất, khẩu ngữ hơn Làm quá sức nên đau lưng
Nghỉ ngơi, thư thả Trái nghĩa Cuối tuần thư thả đọc sách

Người trẻ hay dùng chữ mượn burn out cho cảm giác cạn sạch năng lượng vì công việc, gần với lao lực ở chỗ hậu quả, nhưng burn out nặng về tinh thần, còn lao lực nghiêng về thể xác. Lao lực lâu ngày khiến thân thể yếu đi, nhưng đừng lẫn với chữ bạc nhược, thứ yếu đuối thiếu nghị lực: người lao lực thường là người rất bền chí, chỉ có sức là cạn.

Lao lực trong lời ăn tiếng nói hằng ngày

Lao lực nghĩa là gì trong câu “chết vì lao lực”?

Là cách nói dân gian cho việc qua đời sau thời gian dài làm việc quá sức. Đây là lời kể đời thường, không phải chẩn đoán y khoa; nguyên nhân cụ thể thì phải do bác sĩ xác định.

Lao tâm lao lực là gì?

Là vất vả cả về trí óc lẫn sức lực, lo nghĩ và làm lụng cùng lúc. Người ta hay nói câu này về cha mẹ nuôi con ăn học, hay người gánh cả một gia đình.

Lao lực có phải là bệnh lao không?

Không. Chữ lao trong lao lực (勞) là nhọc nhằn; chữ lao trong bệnh lao (癆) là tên bệnh. Hai chữ chỉ trùng âm đọc.

Làm việc lao lực nên viết thế nào cho gọn?

“Làm việc lao lực” hơi thừa, vì lao lực đã chứa ý làm việc. Viết gọn là “lao lực nhiều năm” hoặc “làm việc quá sức”.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
qq88
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5