Làm mình làm mẩy là cố ý tỏ ra giận dỗi, khó chịu với người thân (bỏ ăn, quay mặt, không nói, vùng vằng) nhằm phản đối một chuyện gì đó hoặc buộc người kia nhượng bộ, làm theo ý mình. Cụm này là thành ngữ dân gian, thường dùng trong khẩu ngữ, có sắc thái hơi chê hoặc trêu. Làm mình làm mẩy nghĩa là gì trong tình yêu? Đó chính là kiểu dỗi để được dỗ.
| Nghĩa ngắn | Giận dỗi, vùng vằng có chủ ý để được chiều |
| Loại | Thành ngữ, dùng như động từ |
| Cấu tạo | “Làm” + “mình mẩy” (thân thể), tách đôi xen kẽ: làm mình – làm mẩy |
| Sắc thái | Khẩu ngữ, hơi chê; giữa người yêu với nhau có khi là trêu |
Làm mình làm mẩy nghĩa là gì theo từ điển?
Từ điển tiếng Việt giảng cụm này là tỏ thái độ giận dỗi với người thân, nhằm phản đối hoặc đòi bằng được người kia làm theo ý mình. Có hai chi tiết cần để ý.
Thứ nhất, đối tượng là người thân: cha mẹ, vợ chồng, người yêu, anh chị em. Chẳng ai làm mình làm mẩy với người lạ, vì người lạ không có lý do gì để dỗ dành. Thứ hai, cái giận ở đây có phần cố ý: người dỗi muốn người kia thấy mình đang giận, chứ không giấu.
Biểu hiện thì quen thuộc với hầu hết gia đình Việt: đứa trẻ không được mua đồ chơi nên bỏ bữa, nằm úp mặt vào gối; cô gái giận người yêu đến muộn nên đi trước một quãng, hỏi gì cũng đáp “kệ em”; ông chồng bị nhắc chuyện hút thuốc thì đóng sầm cửa, cả tối không nói câu nào.
“Mình mẩy” tách đôi: thành ngữ được cấu tạo thế nào?
Gốc của thành ngữ là từ ghép mình mẩy, nghĩa là thân thể, cả người. Chữ “mẩy” ít khi đứng một mình theo nghĩa này; ta gặp nó trong những cụm như “đau mình đau mẩy”, “mình mẩy lấm lem”. Người Việt có thói quen tách một từ ghép hai tiếng ra rồi chèn thêm chữ vào giữa để nhấn mạnh: mình mẩy thành đau mình đau mẩy, chân tay thành chân yếu tay mềm, đầu tóc thành đầu bù tóc rối.
“Làm mình làm mẩy” đi theo đúng khuôn ấy. Hình ảnh ẩn bên trong là cả cơ thể “làm bộ”: vùng vằng, nguây nguẩy, quay lưng, giậm chân. Giận không chỉ ở lời nói mà hiện ra trên cả người, nên mới cần đến chữ “mình mẩy”.
Chữ “mẩy” ở đây cũng không liên quan đến “mẩy” chỉ hạt chắc, hạt căng (như “hạt thóc mẩy”). Đó chỉ là hai từ đồng âm.
Dỗi, làm nũng hay làm cao: đâu là làm mình làm mẩy
| Cách nói | Nghĩa | Khác ở đâu |
|---|---|---|
| Dỗi, hờn dỗi | Giận vì phật ý, tỏ ra không thèm | Gần nghĩa nhất, nhưng trung tính hơn |
| Làm nũng | Nhõng nhẽo để được cưng chiều | Nũng nịu, không có ý phản đối |
| Vùng vằng, nguây nguẩy | Tả động tác giận dỗi | Chỉ là từ tả, không nói tới mục đích |
| Làm cao, làm giá | Ra vẻ không cần, để được coi trọng | Không nhất thiết là giận |
| Vui vẻ, dễ chịu, biết điều | Thoải mái, không đòi hỏi | Trái nghĩa |
So với kiểu im lặng kéo dài để ép người kia nhận lỗi, làm mình làm mẩy thường ngắn và ồn ào hơn: người dỗi muốn được dỗ ngay, chứ không lạnh lùng cả tuần.
Câu nói có thành ngữ này
- Mẹ kể với hàng xóm: “Thằng út nhà tôi hơi một tí là làm mình làm mẩy, không cho đi chơi là bỏ cơm.”
- Bạn thân nhắn tin: “Đừng làm mình làm mẩy nữa, tao mua trà sữa đền rồi đây.”
- Trong truyện ngắn: “Cô vợ trẻ làm mình làm mẩy suốt bữa tối, chỉ vì anh quên ngày kỷ niệm.”
- Lời tự trách: “Lớn rồi mà còn làm mình làm mẩy với bố mẹ, nghĩ lại thấy ngại.”
Giới trẻ trên mạng hay gọi vui hiện tượng này bằng loạt meme hờn dỗi người yêu, nhưng trong văn viết vẫn nên dùng đúng thành ngữ.
Gặp người thân làm mình làm mẩy, nên ứng xử ra sao?
Thường thì phía sau cái dỗi là một mong muốn chưa nói ra: muốn được để ý, được hỏi han, được tôn trọng ý kiến. Thay vì cáu theo hay mặc kệ, hỏi thẳng mà nhẹ nhàng thường hiệu quả hơn: “Có chuyện gì làm con buồn à?”, “Anh làm gì khiến em giận, nói anh nghe.” Với trẻ nhỏ, cha mẹ có thể bình tĩnh chờ con dịu lại rồi giải thích, không nên lần nào cũng chiều cho xong, kẻo con quen dùng cách đó.
Còn nếu chính mình hay làm mình làm mẩy, thử nói ra điều mình cần bằng một câu rõ ràng. Người thân không đoán được ý mình mãi, và giận dỗi nhiều lần dễ khiến người kia mệt mỏi, chạnh lòng hay tủi thân theo.
Hỏi đáp về thành ngữ làm mình làm mẩy
Làm mình làm mẩy nghĩa là gì trong tình yêu?
Là khi một người cố tình giận dỗi người yêu, vùng vằng, không trả lời tin nhắn tử tế, để đối phương phải xin lỗi hoặc dỗ dành. Nếu thỉnh thoảng thì đó là chuyện đáng yêu; lặp lại thường xuyên thì dễ thành gánh nặng cho cả hai.
Mẩy trong làm mình làm mẩy là gì?
“Mẩy” đi với “mình” thành “mình mẩy”, nghĩa là thân thể, cả người. Thành ngữ tách “mình mẩy” ra và lặp chữ “làm” để nhấn mạnh việc cả người tỏ ra giận dỗi.
Làm mình làm mẩy viết đúng chính tả thế nào?
Viết là “làm mình làm mẩy”, chữ “mẩy” mang dấu hỏi. Các cách viết “làm mình làm mẫy” hay “làm mình làm mảy” là sai.
Làm mình làm mẩy có phải từ xấu không?
Không phải từ thô tục. Nó chỉ mang ý hơi chê thái độ trẻ con, nên khi nói với người lớn tuổi hay trong hoàn cảnh trang trọng thì nên cân nhắc.