Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Khả năng là gì? Hai nghĩa, chữ 可能 và khác năng lực ra sao?

Cập nhật 22/01/2025·MMavrick Nguyễn·8 phút đọc
Nội dung chính
  • Khả năng: một chữ, hai hướng nghĩa
  • 可能: chữ khả và chữ năng
  • Khả năng, năng lực, tiềm năng khác nhau thế nào?
  • Ba cách nói về khả năng bản thân

Khả năng là danh từ có hai nghĩa chính: cái có thể xảy ra (có khả năng mưa) và sức, vốn liếng một người hay một vật có để làm được việc gì (khả năng ngoại ngữ). Vì vậy “khả năng nghĩa là gì” phải xét câu cụ thể: nói về chuyện sắp tới thì là phỏng đoán, nói về con người thì là năng lực.

Nghĩa ngắn (1) Điều có thể xảy ra; (2) sức, điều kiện sẵn có để làm được một việc
Gốc từ Hán Việt 可能: khả (có thể) + năng (làm nổi, tài sức)
Loại từ Danh từ; khẩu ngữ còn dùng như phó từ: “khả năng là tối nay mất điện”
Tiếng Anh possibility (nghĩa 1); ability, capacity, capability (nghĩa 2)
khả năng là gì
khả năng là gì? Điều có thể xảy ra, sức làm được việc

Khả năng: một chữ, hai hướng nghĩa

Thử đặt hai câu cạnh nhau: “Khả năng chiều nay có giông” và “Bạn ấy có khả năng vẽ rất nhanh”. Câu đầu không nói gì về tài cán của ai. Nó chỉ đoán một chuyện có thể đến. Câu sau thì đang nhận xét về một con người.

  1. Cái có thể xảy ra, có thể thành hiện thực. Hay đi với các chữ chỉ mức độ: khả năng cao, khả năng thấp, ít khả năng, không có khả năng. Ví dụ: Đội nhà vẫn còn khả năng vào vòng trong nếu thắng trận cuối.
  2. Sức lực, trình độ, điều kiện sẵn có để làm được việc. Dùng cho người (khả năng tự học, khả năng thuyết trình), cho máy móc, vật liệu (khả năng chịu nhiệt, khả năng chống nước) và cả cho túi tiền (mua căn nhà vượt quá khả năng).

Trong lời nói hằng ngày, nghĩa thứ nhất còn rút gọn thành một kiểu mở câu: “Khả năng là mai nghỉ học đấy.” Cách nói này tự nhiên trong chat, trong lời nói, nhưng vào bài văn thì nên viết đủ: “Có khả năng ngày mai được nghỉ học.”

可能: chữ khả và chữ năng

Từ này mượn nguyên từ chữ Hán 可能. Chữ khả (可) mang nghĩa “có thể, được phép”; chính nó có mặt trong khả thi (có thể làm được), khả quan (đáng lạc quan), khả ái (dễ thương), bất khả kháng (không thể chống lại).

Chữ năng (能) nghĩa là làm nổi, có tài sức. Họ hàng của nó rất đông: năng lực, tài năng, bản năng, tiềm năng, năng khiếu, vạn năng. Từ điển Hán Việt giải 可能 ở cả hai mặt: vừa là sức có thể làm được việc, vừa là cái có thể xảy ra. Tiếng Việt giữ đúng cả hai mặt ấy.

Ghép lại, khả năng là “cái có thể” — có thể làm, hoặc có thể xảy ra. Nhớ được chữ khả nghĩa là “có thể” thì sẽ thấy hai nghĩa không hề xa nhau như lúc đầu tưởng.

Khả năng, năng lực, tiềm năng khác nhau thế nào?

Từ Trọng tâm Ví dụ
Khả năng Có thể làm được, có thể xảy ra; rộng, dùng cả cho người lẫn vật, sự việc khả năng thắng, khả năng chịu lực
Năng lực Sức làm việc đã được rèn, thường gắn với người và với một lĩnh vực năng lực chuyên môn, năng lực lãnh đạo
Tiềm năng Sức còn ẩn, chưa bộc lộ hết, có thể phát triển học sinh có tiềm năng, du lịch giàu tiềm năng
Kỹ năng Cách làm thuần thục một việc cụ thể nhờ luyện tập kỹ năng gõ phím, kỹ năng bơi

Khác biệt dễ thấy nhất: chỉ khả năng mới dùng để đoán chuyện tương lai. Không ai nói “năng lực trời mưa”. Ngược lại, khi khen người đã làm tốt nhiều năm trong nghề, “năng lực” nghe chắc và trang trọng hơn; bài chữ 能力 trong từ năng lực có phân tích kỹ phần này. Còn nếu muốn nói về điều một em bé chưa thể hiện hết, chữ đúng là tiềm năng — xem thêm sức còn ẩn mà người ta gọi là tiềm năng.

Trái nghĩa với khả năng ở nghĩa thứ nhất là bất khả thi, không thể; ở nghĩa thứ hai là bất lực, quá sức. Gần nghĩa có cơ hội (thiên về dịp may), sức, tài (thiên về con người).

Ba cách nói về khả năng bản thân

Khi viết đơn xin việc, bài giới thiệu bản thân hay trả lời phỏng vấn, chữ khả năng xuất hiện rất dày. Ba kiểu câu thường gặp:

  • “Em có khả năng làm việc nhóm và chịu được áp lực thời hạn.” — nêu một thế mạnh.
  • “Việc này nằm trong khả năng của tôi.” — nhận việc vì biết mình làm nổi.
  • “Xin lỗi, chuyện đó vượt quá khả năng của mình.” — từ chối một cách nhã nhặn.

Một lỗi hay gặp là chồng chữ: “có khả năng có thể”. Cả hai vế đều nghĩa là “có thể”, nên chỉ giữ một: “Trận đấu có thể bị hoãn” hoặc “Trận đấu có khả năng bị hoãn”. Lỗi nữa là viết “khả năng cao” cho một điều chắc chắn đã xảy ra. Chuyện đã rồi thì không còn là khả năng.

Khả năng trong câu nói thường ngày và trong tiếng Anh

Có khả năng là gì?

“Có khả năng” là có thể xảy ra, hoặc có đủ sức để làm. “Có khả năng mưa” là có thể mưa; “có khả năng tự lập” là đủ sức tự lo cho mình. Câu phủ định “không có khả năng” thì dùng cho cả hai.

Khả năng tiếng Anh là gì?

Nghĩa “điều có thể xảy ra” dịch là possibility, nói mức độ thì dùng likely (“khả năng cao” ≈ very likely). Nghĩa “sức làm được việc” dịch là ability; nói sức chứa, sức chịu đựng tối đa thì dùng capacity; nói năng lực của một hệ thống, tổ chức thì hay dùng capability.

Khả năng của bản thân là gì?

Là những việc chính mình làm được nhờ kiến thức, kỹ năng, sức khỏe và hoàn cảnh hiện có. Biết khả năng của bản thân nghĩa là biết việc nào làm tốt, việc nào cần học thêm, việc nào nên nhờ người khác.

“Khả năng cao” là bao nhiêu phần trăm?

Không có con số cố định. Trong lời nói thường ngày, “khả năng cao” chỉ là người nói tin rằng chuyện đó dễ xảy ra hơn là không. Bản tin thời tiết hay báo cáo khoa học mới nêu xác suất cụ thể, kiểu “70% khả năng có mưa”.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
qq88
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5