Kết bài Cảnh khuya (Hồ Chí Minh) hay nhất – 12 mẫu ngắn gọn, liên hệ, theo đề

Với bốn câu thơ giản dị, Cảnh khuya của Hồ Chí Minh vừa vẽ nên một đêm trăng rừng huyền ảo vừa cho ta thấy một trái tim chưa phút nào thôi lo cho đất nước. Đọc bài thơ, ta càng thêm kính yêu vị lãnh tụ mang hồn thi sĩ.

Bằng phép so sánh mới mẻ, chữ “lồng” giàu sức gợi và điệp ngữ “chưa ngủ” nối liền hai trạng thái tâm hồn, Hồ Chí Minh đã gói trong bài tứ tuyệt Cảnh khuya cả một bức tranh và một nỗi niềm. Bức tranh ấy là đêm rừng Việt Bắc với suối reo, trăng sáng, bóng cây và hoa; nỗi niềm ấy là sự trăn trở của người gánh vác vận mệnh dân tộc. Cổ điển ở thể thơ mà hiện đại ở cảm xúc, bài thơ cho thấy tình yêu thiên nhiên và tình yêu nước trong Bác chưa bao giờ tách rời.

Nhiều thế hệ học trò đã thuộc lòng Cảnh khuya từ khi còn ngồi ghế nhà trường, và đến nay bài thơ vẫn được chọn vào sách Ngữ văn ở cả bậc trung học cơ sở lẫn trung học phổ thông. Điều đó cho thấy sức sống bền bỉ của một thi phẩm nhỏ. Trong thơ kháng chiến của Hồ Chí Minh, Cảnh khuya là một trong những bài trăng đẹp nhất, nơi người đọc gặp trọn vẹn chân dung một nhà thơ lớn và một người làm cách mạng lỗi lạc.

Gấp lại bài thơ Cảnh khuya, em cứ nghĩ mãi về hình ảnh vị Chủ tịch nước thức trắng giữa rừng khuya để lo cho dân tộc. Thế hệ chúng em hôm nay được ngủ yên trong hòa bình là nhờ biết bao đêm không ngủ như thế của Bác và cha ông. Bài thơ của Hồ Chí Minh nhắc em biết sống có trách nhiệm hơn: chăm học, biết yêu cái đẹp quanh mình và biết nghĩ cho những điều lớn lao hơn bản thân.

Nếu Cảnh khuya năm 1947 là đêm thao thức vì “nỗi nước nhà”, thì một năm sau, Rằm tháng giêng lại là đêm trăng xuân con thuyền chở đầy ánh sáng trở về sau buổi bàn việc quân. Đặt hai bài thơ của Hồ Chí Minh cạnh nhau, ta thấy rõ hơn hành trình của cuộc kháng chiến, từ lo âu đến niềm tin. Và ở bài nào, thiên nhiên cũng gắn liền với vận nước, thi sĩ cũng đi cùng chiến sĩ.

Trăng trong thơ Hồ Chí Minh mỗi lần hiện lên một vẻ: khi là người bạn tri âm ngoài song sắt nhà tù, khi là ánh sáng tràn khoang thuyền kháng chiến. Ở bài thơ Cảnh khuya, trăng lồng qua cổ thụ, in bóng xuống hoa và lặng lẽ thức cùng người chưa ngủ. Những vầng trăng ấy góp lại thành một nét rất riêng của hồn thơ Bác: yêu thiên nhiên say đắm mà không bao giờ quên cuộc đời chung.

Hồ Chí Minh từng viết: “Nay ở trong thơ nên có thép”. Bài thơ Cảnh khuya là minh chứng rằng chất thép không làm thơ khô cứng. Thép ở đây là ý thức trách nhiệm hiện lên trong câu kết, còn ba câu trước vẫn trong veo tiếng suối, ánh trăng. Chính sự hài hòa ấy khiến bài thơ vừa đẹp vừa có sức nặng, xứng đáng là một trong những thi phẩm tiêu biểu của thơ ca kháng chiến chống Pháp.

Bài thơ Cảnh khuya mở ra bằng câu “Tiếng suối trong như tiếng hát xa” và khép lại bằng một tấm lòng lo cho nước. Đọc xong, tiếng suối ấy dường như vẫn còn ngân trong lòng người đọc, nhưng giờ đây nó mang thêm một nhịp khác: nhịp thao thức của vị lãnh tụ giữa rừng đêm Việt Bắc. Âm thanh của thiên nhiên và tiếng lòng của Hồ Chí Minh hòa vào nhau, làm nên dư âm bền lâu của bài thơ.

Chỉ với hai câu thơ đầu, Hồ Chí Minh đã dựng nên một đêm rừng Việt Bắc có âm thanh trong trẻo, có ánh trăng và bóng cây đan cài lung linh. Hai câu thơ cho thấy đôi mắt quan sát tinh tế và tâm hồn rộng mở của Bác trước thiên nhiên. Đó cũng là cái nền đẹp đẽ để câu kết bài Cảnh khuya bộc lộ trọn vẹn tâm sự của người chưa ngủ.

Hai câu cuối bài Cảnh khuya đã chuyển bức tranh thiên nhiên thành bức chân dung tâm hồn. Người thức vì cảnh đẹp, rồi thức vì vận nước; cái thức sau sâu nặng hơn và làm nên tầm vóc của bài thơ. Qua hai câu thơ ấy, Hồ Chí Minh hiện lên vừa gần gũi như một thi nhân, vừa lớn lao như người cầm lái cả dân tộc giữa buổi đầu kháng chiến.

Mỗi lần đọc Cảnh khuya, em lại thấy như đang đứng giữa một đêm rừng yên tĩnh, nghe suối hát và nhìn trăng xuyên qua kẽ lá. Nhưng điều làm em xúc động nhất là hình ảnh Bác Hồ chưa ngủ vì lo cho đất nước. Bài thơ của Hồ Chí Minh đã giúp em hiểu rằng yêu thiên nhiên và yêu Tổ quốc có thể cùng sống trong một trái tim, và em mong mình cũng có được tấm lòng như thế.

Có những bài thơ khép lại bằng một hình ảnh, Cảnh khuya của Hồ Chí Minh khép lại bằng một lời giải thích mộc mạc. Nhưng chính lời giải thích ấy khiến cả bức tranh trăng rừng phía trước đổi màu: cái đẹp không còn để ngắm cho riêng mình, mà trở thành người bạn đồng hành của một tâm hồn đang gánh vác việc lớn. Hơn bảy mươi năm đã trôi qua, đọc lại bài thơ, ta vẫn thấy câu hỏi ấy còn nguyên giá trị: giữa bao điều đẹp đẽ của đời sống, mình có còn biết thao thức vì điều gì lớn hơn bản thân hay không. Cảnh khuya vì thế không chỉ là một bài thơ hay, mà còn là một bài học làm người.