Dame là cách game thủ Việt gọi tắt chữ tiếng Anh damage, nghĩa là sát thương: lượng máu mà một đòn đánh, một kỹ năng lấy đi của đối thủ. “Dame to”, “dồn dame”, “phản dame” là những cụm quen thuộc trong Liên Quân, Liên Minh Huyền Thoại hay game nhập vai. Ngoài game, dame còn là danh hiệu nữ tước ở Anh và một câu cửa miệng tiếng Nhật, nên đọc phải xem ngữ cảnh.
| Nghĩa ngắn | Sát thương (trong game) |
| Gốc từ | Rút gọn từ tiếng Anh damage (thiệt hại, tổn hại) |
| Loại từ | Danh từ lóng; hay đi với “dồn”, “gánh”, “phản”, “to” |
| Nghĩa khác | Danh hiệu Dame ở Anh; dame tiếng Nhật là “không được” |
Dame là damage bị cắt nửa chữ
Damage trong tiếng Anh là thiệt hại, hư hại: bão gây damage cho mùa màng, va chạm làm damage chiếc xe. Trò chơi điện tử mượn chữ này cho chỉ số sát thương. Khi chơi, ai cũng cần nói nhanh, nên game thủ Việt cắt gọn thành “dame”, đọc theo kiểu Việt, viết sao cho tiện tay. Thực ra tiếng Anh không có “dame” với nghĩa này; người chơi nước ngoài viết tắt là dmg.
Trong game, dame là con số hiện lên mỗi khi đánh trúng đối thủ. Khi tổng sát thương vượt qua thanh máu, nhân vật bên kia gục xuống. Người chơi thường chia dame thành ba loại: dame vật lý (từ đòn đánh thường, kiếm, cung, chịu giảm bởi giáp), dame phép (từ kỹ năng phép thuật, chịu giảm bởi kháng phép) và dame chuẩn (xuyên qua cả giáp lẫn kháng phép). Muốn tăng dame thì lên cấp, nâng trang bị, chọn ngọc phù hợp, và quan trọng nhất là ra đòn đúng lúc.
Một chữ dame, mấy đường nghĩa
Gõ “dame” vào ô tìm kiếm, bạn sẽ gặp mấy thứ chẳng liên quan đến nhau:
| Ở đâu | Nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|
| Game thủ Việt | Sát thương (damage) | “Tướng này dame to quá” |
| Tiếng Anh (Anh quốc) | Danh hiệu cao quý trao cho phụ nữ có đóng góp lớn, tương đương “Sir” của nam giới | Một nữ diễn viên được phong Dame |
| Tiếng Anh (Mỹ, cũ) | Tiếng lóng xưa gọi phụ nữ, nay bị coi là thiếu tôn trọng | Gặp trong phim đen trắng |
| Tiếng Nhật (だめ) | Không được, hỏng, vô ích | “Dame!” = “Không được đâu!” trong anime |
| Tiếng Tây Ban Nha | “Đưa cho tôi” (dar + me) | Hay xuất hiện trong lời bài hát Latin |
Ở Việt Nam, nghĩa game được tìm nhiều nhất. Người xem anime thì hay nghe chữ dame tiếng Nhật, thường kèm động tác bắt chéo tay thành dấu X. Còn khi đọc tin về Hoàng gia Anh, “Dame” viết hoa đứng trước tên một phụ nữ là tước hiệu, đừng dịch là “sát thương”.
Phản dame, dồn dame, gánh dame: họ hàng của chữ dame
- Phản dame: phản sát thương, khi bị đánh thì một phần sát thương dội ngược lại kẻ tấn công. Ngoài đời, “phản dame” còn chỉ màn đáp trả khiến người đang trêu mình bị bẽ mặt.
- Dồn dame: cả đội tập trung sát thương vào một mục tiêu để hạ cho nhanh.
- Gánh dame: một người gây phần lớn sát thương cho cả đội; đôi khi cũng dùng để chỉ người đỡ đòn thay đồng đội.
- Dame to / dame ảo: sát thương lớn bất ngờ, mạnh tới mức người chơi thấy “ảo”, không tin nổi.
Dame cao hay thấp còn phụ thuộc vào bản cập nhật: tướng được tăng sức mạnh thì dame lên, bị giảm thì dame xuống, chuyện mà game thủ gọi là tăng sức mạnh và giảm sức mạnh nhân vật. Dame cũng gắn liền với những pha phục kích bất ngờ của người đi rừng: ra tay bất ngờ mà thiếu dame thì đối thủ chạy thoát.
Dame trong lời game thủ và trên mạng
Mỗi câu dưới đây là một hoàn cảnh khác nhau:
- Trong trận: “Đừng đánh lẻ, đợi đủ năm người rồi dồn dame con boss.”
- Bình luận video highlight: “Một combo mất nửa máu, dame gì mà ảo vậy?”
- Khen đồng đội: “Ván này xạ thủ gánh dame, MVP xứng đáng.”
- Trêu bạn ngoài đời: “Nó chê áo mình xấu, mình bảo áo này nó mặc thử hôm qua. Phản dame cực gắt.”
- Nhóm chat học tập, nói đùa: “Đề kiểm tra Toán hôm nay dame to thật, mất nửa cây máu.”
Viết bài văn, bài báo cáo thì dùng “sát thương”; trong bài nghị luận về trò chơi điện tử, viết “chỉ số sát thương” sẽ chuẩn hơn “dame”. Và nhớ rằng chữ này chỉ là dame của game; đem nó vào một bức thư gửi người Anh có tước hiệu thì câu chuyện sẽ khác hẳn.
Dame trong Liên Quân, trong anime và trên tin tức
Dame trong game là gì?
Là sát thương, tức lượng máu đòn đánh hoặc kỹ năng lấy đi của đối thủ. Từ này là cách gọi tắt của chữ damage trong tiếng Anh.
Phản dame là gì?
Trong game, phản dame là khi bị đánh thì một phần sát thương dội ngược về phía kẻ tấn công. Ngoài đời, giới trẻ dùng “phản dame” cho một câu đáp trả sắc sảo, xoay ngược thế bị trêu chọc.
Dame tiếng Nhật nghĩa là gì?
Dame (だめ, viết Hán tự là 駄目) nghĩa là không được, không tốt, vô ích. Nhân vật anime hay hét “Dame!” khi muốn ngăn ai đó làm gì.
Dame ở Anh là gì?
Là danh hiệu danh dự dành cho phụ nữ được phong vào một số tước vị của Anh, tương đương “Sir” của nam giới. Khi gọi, người ta đặt “Dame” trước tên riêng.