Cú mèo và châu chấu là hai nhân vật đặc sắc trong thế giới truyện ngụ ngôn. Câu chuyện của họ mang đến những bài học sâu sắc về cuộc sống. Hãy cùng theo dõi hành trình của họ để nhận ra những giá trị quý báu.
Cú mèo có thói quen luôn ngủ vào ban ngày. Vào lúc mặt trời lặn xuống, khi chút ánh sáng hoàng hôn còn lại phía chân trời đang dần tắt và bóng đêm từ từ bao phủ lấy cánh rừng, cú mèo mới bắt đầu xù lông, chớp mắt bay ra khỏi chiếc tổ bọng cây mục nát của nó.
Tiếng kêu kỳ quái “hu- huu- huu -uu – uu” của nó vang vọng khắp cánh rừng yên tĩnh, và nó bắt đầu săn mồi là những con rệp, bọ cánh cứng, ếch nhái và chuột là những món khoái khẩu của nó. Giờ đây cú mèo về già đã trở nên khó tính khó nết hiếm khi vừa lòng với ai, nhất là khi có ai đó không để cho nó được ngủ yên vào ban ngày.
Một buổi chiều mùa hạ nóng bức khi cú đang ngủ gà ngủ gật trong tổ của nó là một bọng cây sồi mục nát, một con châu chấu gần đó vui vẻ ca hát nhưng tiếng hát của nó lại làm cho cú mèo hết sức khó chịu.
Thò đầu ra khỏi một cái lỗ của bọng cây mà nó vẫn dùng để làm cửa sổ lẫn cửa ra vào, “Đi chỗ khác đi ông,” Cú mèo bảo châu chấu. “Ông không biết cách cư xử gì hết à? Ít ra ông cũng phải biết kính trọng tôi già cả và để yên cho tôi được ngủ chứ!”
Nhưng châu chấu ngang ngược trả lời rằng nó có quyền làm gì thì làm ở nhà nó cũng như cú có quyền làm gì thì làm ở nhà cú vậy. Và vậy là nó lại cất giọng cao hơn và tiếp tục hát nghe còn chói tai hơn nữa.
Cú già khôn ngoan từng trải biết rõ rằng cãi nhau với tên châu chấu này, hoặc với bất kỳ ai khác nữa về việc này thì cũng chẳng được gì. Hơn thế nữa, mắt cú cũng đã kèm nhèm không còn nhìn rõ vào ban ngày nên nó cũng không thể trừng trị được châu chấu cho thích đáng với tội của nó.
Nghĩ vậy, cú không dùng những lời lẽ hằn học với châu chấu nữa mà quay ra nói ngon nói ngọt với nó. “Ông nói thế là đúng rồi,” Cú bảo, “giá mà tôi thức được, thì tôi cũng thu xếp xuống dưới đó hát với ông cho vui.
À mà tôi mới nhớ ra, tôi còn ít rượu vang ngon tuyệt vời, từ trời đem xuống đấy, nghe nói thần Apollo dùng để uống mỗi lần trước khi hát cho các vị thần cấp trên nghe. Hãy đến nhấm nháp thử một chút. Tôi chắc chắn ông sẽ hát hay như thần Apollo vậy.”
Châu chấu ngu ngốc nghe những lời lẽ nịnh hót của cú tưởng thật. Thế là vù một cái, châu chấu liền bay vào tổ cú, và ngay khi vừa mới bay đến chỗ mà cú có thể nhìn rõ được châu chấu, cú liền vồ lấy châu chấu và nuốt chửng.
Chớ tin lời nịnh hót
Ý nghĩa truyện Cú mèo và châu chấu
Lời ngọt dành cho kẻ ngang ngược
Châu chấu hát ầm ĩ ngay cạnh tổ của cú mèo đang ngủ. Bị nhắc, nó còn cãi rằng ở nhà mình thì muốn làm gì thì làm, rồi hát to hơn. Cú già biết cãi cũng vô ích, mắt lại kém vào ban ngày, nên đổi giọng: khen châu chấu hát hay, mời nếm thứ rượu mà thần Apollo uống trước khi hát. Một lời khen trúng chỗ ngứa là đủ để kẻ kiêu căng tự bay vào miệng kẻ thù.
Chớ tin lời nịnh hót
Bài học của truyện được nói thẳng ở câu cuối. Châu chấu không bị đánh bại bằng sức mạnh mà bằng lòng tự mãn của chính nó. Người nghe nịnh thường không thấy ai đang nịnh, vì lời khen nói đúng điều họ muốn tin về mình. Ngày nay, những lời “bạn rất có năng khiếu, chỉ cần đóng thêm học phí…” hay “bạn được chọn nhận quà…” vẫn đánh vào đúng chỗ ấy.
Tôn trọng hàng xóm
Truyện còn một bài học nhỏ ít ai nói: châu chấu có quyền ca hát, nhưng cách nó đáp trả lời nhắc nhở ôn tồn của người già là vô lễ. Nếu biết nhường nhịn hàng xóm một chút, nó đã không rơi vào bẫy.
Nguồn gốc truyện Cú mèo và châu chấu
Đây là ngụ ngôn “Con cú và con châu chấu” có trong các tuyển tập ngụ ngôn Aesop bằng tiếng Anh, với đúng chi tiết thứ rượu tiên của thần Apollo. Bản tiếng Việt kể khá sát, giữ cả câu bài học ngắn gọn ở cuối.
Đọc thêm những truyện về lời nịnh và mưu mẹo: Hươu không có tim, Diều hâu và cú mèo và Con cáo và chùm nho.
Câu hỏi thường gặp
Cú mèo đã lừa châu chấu bằng cách nào?
Cú khen châu chấu hát hay và mời nó vào tổ nếm thứ rượu ngon của thần Apollo để hát hay hơn; châu chấu vừa bay đến gần, cú liền vồ lấy và nuốt chửng.
Vì sao cú mèo không đuổi châu chấu đi được bằng lời?
Vì châu chấu ngang ngược, cho rằng nó có quyền làm gì thì làm ở nhà mình; còn cú già mắt kém vào ban ngày nên không thể bắt châu chấu bằng sức.