Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Công cốc là gì? Nghĩa, cách dùng và khác công dã tràng ra sao?

Cập nhật 16/08/2025·MMavrick Nguyễn·7 phút đọc
Nội dung chính
  • Công cốc là lúc nào?
  • Công toi, uổng công và công dã tràng khác nhau sao?
  • Dã tràng xe cát, một chuyện công cốc kinh điển
  • Công cốc trong lời nói hằng ngày

Công cốc là công sức bỏ ra khó nhọc mà rốt cuộc chẳng thu được gì. Câu quen tai nhất là “làm cả tháng trời, giờ thành công cốc”. Đây là lối nói khẩu ngữ, gần nghĩa với uổng công, công toi, công dã tràng. Người ta hay buột ra chữ này đúng lúc một việc sắp xong thì đổ bể, nên trong đó luôn có chút tiếc rẻ.

Nghĩa ngắn Công khó nhọc mà chẳng được kết quả gì
Loại từ Danh từ, thuộc khẩu ngữ; hay đứng sau “thành”, “coi như”, “hóa ra”
Gần nghĩa Uổng công, công toi, công dã tràng, xôi hỏng bỏng không
Sắc thái Than thở, tiếc công; đôi khi tự giễu mình
công cốc là gì
công cốc là gì? Bỏ công khó nhọc mà chẳng được gì

Công cốc là lúc nào?

Từ điển tiếng Việt xếp công cốc vào danh từ, có ghi chú khẩu ngữ, và giảng gọn: công khó nhọc mà chẳng được gì, nói khái quát. Ví dụ kèm theo cũng rất đời thường: làm cả tháng trời giờ thành công cốc.

Điều đáng để ý là chữ này không nói về một thất bại bất kì. Nó chỉ xuất hiện khi người nói nhìn lại phần công đã bỏ vào: thời gian, mồ hôi, tiền bạc. Thi trượt mà vẫn học được nhiều thứ thì chưa hẳn công cốc. Thức ba đêm làm bài thuyết trình rồi quên lưu tệp, mất sạch, đó mới đúng là công cốc.

Mấy kiểu câu thường gặp:

  • Nhắn tin trong nhóm học: “Máy sập lúc đang nộp bài, mình làm lại từ đầu, coi như hai tiếng vừa rồi công cốc.”
  • Ngoài đồng: Một trận lũ cuối mùa, cả vụ lúa thành công cốc, bao nhiêu phân tro đổ xuống ruộng đều trôi theo nước.
  • Ở chỗ làm: Đối tác rút lui vào phút chót, ba tháng chuẩn bị của cả phòng hóa ra công cốc.
  • Lời tự giễu: “Tập gym cả tuần, tối nay một bữa lẩu là công cốc hết.”

Trong lời nói, công cốc còn được dùng gần như một tính từ: “vụ này công cốc rồi”, “đi một chuyến công cốc”. Viết văn bản trang trọng thì nên đổi sang uổng công, không đem lại kết quả hoặc công sức đổ sông đổ biển.

Công toi, uổng công và công dã tràng khác nhau sao?

Tiếng Việt có cả một họ từ để than chuyện mất công. Chúng gần nhau nhưng khác giọng:

Từ Sắc thái Câu ví dụ
Công cốc Khẩu ngữ, tiếc rẻ, nhìn vào cả quá trình đã bỏ công Sửa nhà nửa năm, bão đến là công cốc.
Công toi Khẩu ngữ, giọng bực hơn; “toi” là mất trắng Chờ cả buổi mà không gặp, công toi.
Uổng công Trung tính, dùng được cả khi viết Đừng uổng công thuyết phục người đã quyết.
Công dã tràng Thành ngữ, nhấn vào việc làm đi làm lại mà vô ích Dọn rác khi nguồn rác chưa chặn được là công dã tràng.
Xôi hỏng bỏng không Thành ngữ, trông vào nhiều đường mà rốt cuộc trắng tay Bỏ việc cũ chạy theo việc mới, rốt cuộc xôi hỏng bỏng không.

Phía ngược lại là bõ công, đáng công, công thành, hoặc câu tục ngữ quen thuộc “có công mài sắt, có ngày nên kim”.

Có một cụm hay bị đặt nhầm cạnh công cốc là thành ngữ vô công rồi nghề. Hai chữ “công” ở đây khác hẳn: vô công rồi nghề là không có việc gì để làm, còn công cốc là đã làm, làm vất vả, chỉ có điều kết quả bằng không.

Dã tràng xe cát, một chuyện công cốc kinh điển

Muốn thấy hình ảnh công cốc rõ nhất, ông bà ta chọn con dã tràng ở bãi biển. Con vật nhỏ cứ vê cát thành viên, sóng tràn lên một cái là tan hết, rồi nó lại vê tiếp. Câu ca dao còn truyền đến nay:

Dã tràng xe cát biển Đông
Nhọc lòng mà chẳng nên công cán gì.

Phía sau câu ca dao là cả một truyện cổ: người đàn ông có ngọc quý bị lừa mất, quyết lấp biển để đòi lại, đến chết vẫn chở cát. Toàn bộ chuyện người hóa thành con dã tràng giải thích vì sao hai chữ “dã tràng” thành biểu tượng cho công sức đổ xuống biển. Tên con vật viết với chữ “d”; lí do có trong bài viết dã tràng hay giã tràng.

Công cốc thì không có điển tích, không có nhân vật. Nó là cách người ta nói ngay tại chỗ, khi vừa nhìn thấy công sức của mình tan đi. Một lưu ý nhỏ khi viết: câu “mọi cố gắng đều thành công cốc” đọc lướt rất dễ vấp thành “thành công” rồi mới tới “cốc”. Muốn chắc, viết “đều hóa công cốc” hoặc “coi như công cốc”.

Công cốc trong lời nói hằng ngày

Làm công cốc là gì?

Là làm một việc rồi chẳng được gì: không có kết quả, không được trả công, có khi còn phải làm lại. “Hôm nay làm công cốc” nghĩa là cả ngày bỏ sức ra mà trắng tay.

Công cốc có phải từ Hán Việt không?

Chữ “công” (công sức, ngày công) có gốc Hán Việt, nhưng các từ điển phổ thông chỉ giảng nghĩa của cả cụm “công cốc” và không cho biết chữ “cốc” ở đây từ đâu ra. Vì vậy chưa nên khẳng định cả cụm là từ Hán Việt; cứ xem nó là một từ khẩu ngữ của tiếng Việt.

Công cốc và công dã tràng có giống nhau không?

Giống ở chỗ đều là công sức mất trắng. Công dã tràng là thành ngữ có điển tích, gợi việc lặp đi lặp lại vô ích; công cốc thì gọn, đời thường, dùng được cho cả một lần thất bát duy nhất.

Công cốc tiếng Anh là gì?

Tùy câu mà dịch: all for nothing, a waste of effort, hoặc dùng in vain. Ví dụ: “All that work was for nothing” gần với “bao nhiêu công sức thành công cốc”.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
nổ hũ
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
febet
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
https://789betlove.com/
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
FB88
fb88
kèo nhà cái
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5