Chuột nhà và chuột đồng là hai nhân vật thú vị trong thế giới truyện ngụ ngôn. Câu chuyện của họ mang đến những bài học sâu sắc về cuộc sống. Những tình huống hài hước và ý nghĩa sẽ khiến bạn suy ngẫm.
Chuột nhà và Chuột đồng là bạn thân của nhau. Chuột đồng sống ở nông thôn, ngày ngày ra đồng ăn thóc, cuộc sống rất vui vẻ, hạnh phúc. Chuột nhà sống trong một hốc tường của một gia đình giàu có ở thành phố. Khi chủ nhà đi vắng, Chuột nhà chạy ra trộm thức ăn: nào là đỗ, thóc, pho mát, mật ong… Cuộc sống của Chuột nhà cực kỳ sung túc.
Một hôm, Chuột đồng mời Chuột nhà đến chơi. Chuột nhà diện lễ phục về chốn đồng quê dự tiệc. Chuột đồng mang đại mạch và thóc mà mình dự trữ được ra đãi khách. Chuột nhà vừa ăn đại mạch và thóc vừa bảo Chuột đồng:
– Bạn thân mến ơi, bạn sống như một con kiến tầm thường vậy. Còn chỗ tôi thì có bao nhiêu là thứ ngon. Bạn hãy lên thành phố hưởng thụ với tôi.
Thế là Chuột đồng theo Chuột nhà lên thành phố sinh sống. Trong bếp nhà chủ của Chuột nhà, Chuột đồng thấy có đỗ, thóc, lại còn có cả pho mát, mật ong… Nó thèm đến nỗi nước miếng cứ chảy ra ròng ròng. Không ngờ Chuột nhà lại có lắm cái ăn như vậy, nó rất ngưỡng mộ Chuột nhà.
Khi chúng đang chuẩn bị đánh chén thì có tiếng người mở cửa bếp. Chuột nhà nhát gan, nghe thấy tiếng động liền ba chân bốn cẳng chui tọt vào hang. Khi xung quanh yên tĩnh trở lại nó mới dám chui ra. Vừa định cầm miếng pho mát lên thì lại có người mở cửa bếp. Chuột nhà lại vội vàng trốn vào hang. Lúc này, Chuột đồng đói đến mức bụng kêu òng ọc. Nó run run nói với Chuột nhà:
– Tạm biệt bạn thân mến! Bạn cứ việc hưởng thụ những thứ ngon lành này đi, còn tôi không muốn cứ phải nơm nớp lo sợ như thế nữa. Tôi sẽ quay về ăn thóc, sống một cuộc sống bình thường và yên ổn.
Lời bàn: Một cuộc sống giản dị nhưng vui vẻ, hạnh phúc còn hơn là sung túc, ăn ngon mặc đẹp nhưng luôn phải lo lắng, sợ hãi.
Ý nghĩa truyện Chuột nhà và chuột đồng
Hai cách sống, hai thứ hạnh phúc
Chuột nhà sống giữa đồ ngon của nhà giàu thành phố: pho mát, mật ong, đỗ, thóc. Chuột đồng chỉ có thóc và đại mạch tự dự trữ. Nhìn bề ngoài, cuộc sống của chuột nhà hơn hẳn. Nhưng chỉ một buổi ở thành phố, chuột đồng đã thấy cái giá phải trả: mỗi miếng ăn đi kèm một lần chạy trốn, bụng đói mà tim lúc nào cũng thót lại.
Bình yên quý hơn sung túc
Chuột đồng không chê đồ ngon; nó thèm đến chảy nước miếng. Nó chỉ không muốn đổi sự yên ổn lấy những bữa tiệc phải ăn vụng. Quyết định quay về quê của chuột đồng là một lựa chọn tỉnh táo, không phải vì ghen tị hay kém cỏi. Truyện giúp trẻ nhỏ hiểu rằng không có cách sống nào đúng cho tất cả; mỗi người cần biết điều gì làm mình thấy đủ.
Đừng vội chê cuộc sống của người khác
Chuột nhà mở lời bằng câu chê bạn sống “như một con kiến tầm thường”. Cuối truyện, chính chuột nhà mới là kẻ sống trong sợ hãi. Ngày nay, khi ai cũng dễ so sánh mình với hình ảnh hào nhoáng của người khác trên mạng, truyện vẫn nhắc ta nhìn kỹ cái giá đằng sau một cuộc sống trông có vẻ đầy đủ.
Nguồn gốc truyện Chuột nhà và chuột đồng
Đây là ngụ ngôn Aesop “Chuột thành phố và chuột đồng quê”, về sau được nhà thơ La Mã Horace kể lại trong một bài châm biếm và được La Fontaine viết thành bài thơ “Chuột thành phố và chuột đồng”. Bản tiếng Việt trên có phần “Lời bàn” ở cuối.
Truyện Chuột nhà và chuột đồng trong sách giáo khoa
Sách Tiếng Việt 1 Kết nối tri thức với cuộc sống, tập một, Bài 70 “Ôn tập và kể chuyện” (trang 153) có phần kể chuyện Chuột nhà và chuột đồng theo bốn tranh. Bản trong sách kể lại ngắn gọn: hai con chuột lên thành phố bị mèo đuổi, rồi bị chó dữ sủa khi mò vào kho thực phẩm. Xem lời giải chi tiết ở bài Bài 70: Ôn tập và kể chuyện (Chuột nhà và chuột đồng).
Đọc thêm các truyện cùng chủ đề: Chó nhà và chó sói (tự do và no đủ) và Sư tử và chuột.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao chuột đồng quyết định về quê?
Vì ở thành phố, mỗi lần định ăn là có người mở cửa, hai con chuột phải chạy trốn liên tục và chuột đồng bị đói. Nó thà ăn thóc mà sống yên ổn còn hơn ăn ngon trong sợ hãi.
Truyện Chuột nhà và chuột đồng có trong sách lớp mấy?
Có trong sách Tiếng Việt 1 Kết nối tri thức với cuộc sống, tập một, phần kể chuyện của Bài 70 (trang 153).