Bỏ qua tới nội dung
Thư viện văn học số
Tra chính tả
Lớp mấy?
Là gì?

Cheo leo nghĩa là gì? Ví dụ, từ đồng nghĩa và thơ Hồ Xuân Hương

Cập nhật 04/03/2026·MMavrick Nguyễn·6 phút đọc
Nội dung chính
  • Cheo leo nghĩa là cao mà không chỗ bám
  • "Kìa đền Thái thú đứng cheo leo"
  • Cheo leo, chênh vênh hay chót vót?
  • Cheo leo: láy, đặt câu và dịch sang tiếng Anh

Cheo leo là ở trên cao mà không có chỗ bám, chỗ tựa, nhìn vào đã thấy chỉ sơ sẩy một chút là rơi, là ngã. Người tìm “cheo leo là gì” thường gặp từ này khi tả vách đá, con đường men sườn núi hay một ngôi nhà dựng sát mép vực. Đây là tính từ thuần Việt, thuộc nhóm từ láy gợi hình.

Nghĩa ngắn Cao và trơ trọi, không có chỗ bấu víu, gây cảm giác nguy hiểm
Loại từ Tính từ, từ láy (láy vần “eo”), thuần Việt
Đồng nghĩa gần Chênh vênh
Trái nghĩa Vững chãi, chắc chắn
Hay đi với vách đá, sườn núi, mỏm đá, con đường, ngôi nhà, tổ chim
cheo leo là gì
cheo leo là gì? Cao mà không chỗ bấu víu

Cheo leo nghĩa là cao mà không chỗ bám

Từ điển của Viện Ngôn ngữ học giảng cheo leo là ở trên cao, thiếu chỗ để bấu víu, khiến người ta thấy nguy hiểm, dễ rơi, dễ ngã. Ví dụ quen thuộc nhất là vách đá cheo leo.

Điều đáng để ý là từ này chở hai ý cùng lúc. Một là độ cao. Hai là cảm giác bấp bênh của người nhìn. Một tòa nhà ba mươi tầng có móng vững thì cao thật, nhưng ít ai gọi là cheo leo. Còn một túp lều nhỏ nằm trên mỏm đá, chân lều không biết tựa vào đâu, thì dù chỉ cách mặt đất vài chục mét vẫn rất “cheo leo”.

Vì vậy câu dùng đúng thường có thêm một chi tiết cho thấy chỗ đứng hẹp hoặc thiếu điểm tựa:

  • Con đường mòn cheo leo bám theo sườn núi, một bên là vực.
  • Tổ chim chào mào nằm cheo leo trên đầu cành tre ngoài bờ ao.
  • Chiếc thang gỗ dựng cheo leo vào mái nhà, bố bảo con đứng giữ chân thang.

Ngoài nghĩa tả cảnh, người viết đôi khi mượn cheo leo để nói về một vị trí, một hoàn cảnh bấp bênh, chẳng hạn cái ghế trưởng phòng cheo leo hay một quán nhỏ sống cheo leo qua mùa dịch. Cách dùng này mang tính hình ảnh, hợp với văn kể, văn báo hơn là văn bản hành chính.

“Kìa đền Thái thú đứng cheo leo”

Học sinh lớp 8 gặp từ này trong câu thơ thứ hai của bài Đề đền Sầm Nghi Đống, Hồ Xuân Hương:

Ghé mắt trông ngang thấy bảng treo,
Kìa đền Thái thú đứng cheo leo.

Ngôi đền thờ viên tướng nhà Thanh tử trận ở Ngọc Hồi, đáng lẽ phải được tả bằng những chữ trang nghiêm như uy nghi, sừng sững. Nhà thơ lại chọn “cheo leo”. Ngôi đền hiện lên cao mà chông chênh, như chực đổ, chẳng còn chút vững vàng nào. Đặt cạnh chữ “kìa” mang dáng chỉ trỏ và cái nhìn “ghé mắt trông ngang”, cheo leo góp vào giọng giễu cợt của cả bài. Một từ láy tả cảnh mà nói được thái độ của người đứng nhìn.

Phần đọc hiểu đầy đủ của bài thơ có trong bài soạn Đề đền Sầm Nghi Đống sách Chân trời sáng tạo.

Cheo leo, chênh vênh hay chót vót?

Ba từ đều dính đến chỗ cao, nên rất dễ dùng lẫn trong bài văn tả cảnh.

Từ Ý chính Ví dụ
Cheo leo Cao, không chỗ bấu víu, gợi nỗi sợ rơi ngã Ngôi chùa cheo leo trên mỏm đá
Chênh vênh Ở thế không vững, dễ nghiêng đổ; dùng được cả cho tâm trạng Cây cầu khỉ chênh vênh; tuổi mười tám chênh vênh
Chót vót Cao vượt hẳn lên, nhấn vào độ cao, không gợi nguy hiểm Ngọn cau cao chót vót
Vững chãi Trái nghĩa: chắc chắn, khó lay chuyển Bức tường đá vững chãi

Cheo leo và chênh vênh gần nhau nhất, từ điển cũng ghi chúng là đồng nghĩa. Khác biệt nằm ở chỗ chênh vênh đã đi khá xa sang nghĩa bóng, tả lòng người chưa tìm được chỗ đứng, như phân tích trong bài chênh vênh khi tả cảnh và khi tả lòng người. Cheo leo thì vẫn bám chặt lấy hình ảnh không gian. Muốn tả nỗi trống trải lơ lửng giữa không trung của cảm xúc, có thêm chữ chơi vơi trong thơ Quang Dũng để đối chiếu.

Một lỗi gõ hay gặp: viết thành “treo leo” vì nghĩ đến chữ “treo”. Từ đúng bắt đầu bằng ch, và chữ “cheo” ở đây không mang nghĩa riêng nào, nó chỉ đứng cặp với “leo” để tạo vần.

Cheo leo: láy, đặt câu và dịch sang tiếng Anh

Cheo leo là từ láy hay từ ghép?

Cheo leo là từ láy. Hai tiếng lặp lại phần vần “eo”, chỉ khác phụ âm đầu, nên xếp vào láy bộ phận. Tách riêng thì “cheo” không có nghĩa độc lập trong cụm này, đó là dấu hiệu dễ nhận ra của từ láy.

Đặt câu với từ cheo leo thế nào cho tự nhiên?

Nên có một sự vật ở trên cao và một chi tiết cho thấy nó thiếu điểm tựa. Ví dụ: “Những nếp nhà sàn đứng cheo leo bên sườn đồi, cột nhà chống thẳng xuống dốc đá.”

Cheo leo có dùng để tả người được không?

Được, khi người ấy đang ở một chỗ cao và nguy hiểm: “Anh thợ điện ngồi cheo leo trên cột.” Nhưng không dùng cheo leo để tả dáng người cao, việc đó thuộc về các từ như lêu nghêu, lênh khênh.

Cheo leo tiếng Anh là gì?

Không có một từ tương đương trọn vẹn. Tùy câu có thể dịch là perched precariously (đậu, nằm chênh vênh) hoặc dùng tính từ precarious kèm chỗ cao, như a precarious cliff path.

Vietnammm
VJOL
Lu88
https://sunwin.vision/
hitclub
hitclub
manclub
zowin
yo88
cakhiatv
xoilac
gavangtv
trực tiếp bóng đá
xoilac tv
xoilac tv
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
xem bóng đá trực tiếp
socolive
trực tiếp bóng đá
cakhiatv
thapcamtv
90phut
luongsontv
Socolive
Cakhiatv
Tiếu lâm tv
90phut
Thapcamtv
Luongsontv
sunwin
hitclub
go88
lô đề uy tín
https://hitclub3.jp.net/
kqbd
7m
789club
b52
bomwin
https://trangcacuocbongda.bio/
iwin
vaobet
hitclub
https://tylekeonhacai.top/
https://sunwinn.za.com/
https://go881.jp.net/
7m
game bài đổi thưởng
Rikvip
kèo nhà cái
rikvip
game bài đổi thưởng
kèo nhà cái
hitclub
sunwin
789club
Kèo nhà cái
b52 club
b52 club
sunwin
kèo nhà cái
kèo bóng đá hôm nay
cá cược bóng đá
cakhiatv
socolive
Kèo nhà cái
game bài
Go88
Hitclub
Nhà cái uy tín
Bongdalu
iwinclub
rikvip
go88
sunwin
789club
b52
kèo nhà cái
kqbd
b52 club
ok9
https://fly88h.com/
bắn cá đổi thưởng
FB88
FB88
FB88
fb88
tỷ lệ bóng đá hôm nay
tỷ lệ bóng đá hôm nay
Twin68
new88
new88
Xóc đĩa
ww88
tylekeonhacai
https://tylekeonhacai.co.com/
sin88
V9bet
nổ hũ
hitclub
Game bài 789club
BongdaNET
keonhacai5
Game bài 789club
7m
sun win
https://lucky88.us/
8xbet
Sunwin
Game Go88
sunwin
https://keonhacai5.us.org/
B52 CLUB
Hit Club
https://keonhacai.gb.net/
kèo nhà cái
Iwin68
dn88
go8
cakhiatv
xôi lạc tv
socolive
bóng đá tv
lv88
gg88
https://vuaxocdia.me/
JBO
CakhiaTV
Socolive
b52club
lô đề online
https://mm88.blog/
88xx
au88
sc88
go8
go99
mb88
mu88
new88
bet88
tỷ lệ kèo
tỷ lệ kèo nhà cái
Go88
nowgoal
tỷ lệ kèo bóng đá anh
https://keonhacai6.io/
Luck8
B29
Rikvip
B52club
hitclub
bet168
w 88
Kqbd
ee88
https://mm88.press/
kèo bóng đá
sunwin
f168
uu88
rikvip
xocdia88
Tài xỉu online
188bet
kqbd
sonclub
alo789
xóc đĩa online
88vin
bay789
kwin
sunwin
https://sunwin35.io/
mu88
sunwin
Hay88
Hay88
Hay88
Hay88
https://sunwins.eu.com
hitclub
Game bài đổi thưởng
v9bet
go88
b52 club
https://98win.kiwi/
au88
B52club
https://sunwinkt.com/
AE888
Sunwin
go88
go88
e39
kqbd
Socolive TV
B33
Go88
link tải sunwin
kèo nhà cái
hit club
Keonhacai
kèo nhà cái 5
https://keonhacaim88.info/
https://keonhacaim88.info/
kèo nhà cái
go88
B52
kèo nhà cái
kèo nhà cái
kết quả bóng đá
789bet
cakhiatv
trực tiếp bóng đá
Sunwin
sunwin
ok9
789Club
Sumclub
Xóc đĩa
Sunwin
sun win
bet88
u88
cm88
Tai xiu
go 88
https://sunwinvy.com/
xoilactv
http://taixiuonline.markets/
go 88
23win
game bai doi thuong
tài xỉu 789club
Tỷ lệ kèo
kèo nhà cái
Hitclub
https://vuaxocdia.me/
Sunwin
hitclub
789club
trực tiếp bóng đá socolive
cm88
tỷ lệ kèo
kèo nhà cái uy tín
tỷ lệ kèo
nhận định bóng đá
Sunwin
kqbd
Xóc đĩa
cm88
kèo nhà cái
cá cược bóng đá
789WIN
tỷ lệ kèo nhà cái
hitclub
kèo nhà cái
789Club
Nhà cái Xocdia88
sunwin
HITCLUB
đánh đề online
qq8876 net
tg88
kubet
fv88
68gamebai
33win
Sunwin
Socolive
tỷ lệ kèo
kết quả bóng đá
sunwin
ta88
https://go88n.co/
kèo bóng đá hôm nay
kèo nhà cái
hello88
hitclub
KÈO NHÀ CÁI
XÓC ĐĨA ONLINE
lô đề trực tuyến
đánh bài
kèo nhà cái 5
Xóc đĩa
tỷ lệ kèo nhà cái
Kèo nhà cái
game bài đổi thưởng
https://ae888.co.com/
bắn cá đổi thưởng
au88
789bet
rikvip
hitclub
sunwin
lô đề online
Exness
kubet
GG88 COM
kết quả bóng đá
RR88
FB88
fb88
kèo nhà cái
kèo nhà cái
lô đề online
AO88
kèo bóng đá
lô đề online
hitclub
go88
Tải go88
go88
hitclub
hit club
KQBD
Vb88
X8
tỷ lệ kèo
s666
s66
kèo nhà cái 5