Bú fame là cách nói lóng trên mạng xã hội, chỉ việc một người cố bám vào sự nổi tiếng của người khác hoặc của một vụ việc đang ồn ào để bản thân được chú ý theo. Hiểu nôm na là “ăn theo danh tiếng”. Cụm này gần với “câu fame”, “ké fame”, và hay bị lẫn với “hám fame”, dù hai từ nhấn vào hai điều khác nhau.
| Nghĩa ngắn | Ăn theo, hưởng ké sự nổi tiếng của người khác |
| Gốc từ | Ghép chữ lóng tiếng Việt “bú” với chữ tiếng Anh fame (danh tiếng) |
| Loại từ | Cụm động từ, khẩu ngữ trên mạng |
| Sắc thái | Chê bai, suồng sã; không dùng trong văn viết trang trọng |
Bú fame ghép từ những chữ nào?
Fame trong tiếng Anh nghĩa là danh tiếng, sự nổi tiếng. Dân mạng Việt mượn nguyên chữ này rồi ghép với từ thuần Việt để tạo ra cả một họ từ: có fame, hám fame, câu fame, bú fame. Đó là cách ghép nửa Việt nửa Anh rất quen trong kho tiếng lóng của người trẻ.
Trong cụm này, chữ “bú” được dùng theo nghĩa lóng là hưởng ké, tận dụng thứ vốn không phải của mình. Người bị gọi là bú fame thường không tự làm ra điều gì nổi bật, mà dựa vào danh tiếng có sẵn: chụp ảnh khoe quen biết một người nổi tiếng, chen vào bình luận dưới bài của họ, hay nhảy vào một vụ tranh cãi để được nhắc tên.
Đây là từ của mạng xã hội, không có trong từ điển chính thức. Nghĩa của nó được hiểu qua cách dùng chung của cộng đồng, và hầu như lúc nào cũng mang ý chê.
Bú fame, hám fame và câu fame không hoàn toàn giống nhau
| Bú fame | Hám fame | Câu fame | |
|---|---|---|---|
| Trọng tâm | Dựa vào tiếng tăm của người khác | Thèm được nổi tiếng, bằng bất cứ cách nào | Cố tình làm gì đó để “câu” sự chú ý |
| Hành vi hay gặp | Nhận vơ quen biết người nổi tiếng, chen vào vụ đang hot | Làm trò lố, gây tranh cãi để được bàn tán | Giật tít, đăng nội dung gây sốc |
| Ví dụ | “Lại mượn tên ca sĩ để bú fame rồi.” | “Hám fame tới mức tự dựng chuyện.” | “Clip này rõ là câu fame.” |
Trên thực tế, ba cụm này hay dùng lẫn cho nhau, vì người hám fame thường cũng tìm cách bú fame. Muốn nói cho chính xác thì nhớ một điều: bú fame luôn có “nạn nhân”, tức là người hay sự việc bị ăn theo. Các vụ lùm xùm quanh người nổi tiếng, như trong bài về chuyện hóng drama và khẩu chiến trên mạng, chính là mảnh đất mà kiểu ăn theo này mọc lên nhiều nhất.
Bắt gặp bú fame trong bình luận, bài đăng
Cụm từ thường xuất hiện trong phần bình luận, mỗi câu dưới đây một bối cảnh:
- Dưới video của một ca sĩ: “Người này không quen biết gì mà cứ tag tên vào, bú fame lộ quá.”
- Khi một vụ ồn ào vừa nổ ra: “Chuyện của người ta, tự nhiên một loạt tài khoản lạ vào nêu ý kiến gắt, chắc để bú fame.”
- Bạn bè trêu nhau: “Đăng ảnh chung với lớp trưởng nổi tiếng của trường, định bú fame đó hả?”
- Tự giễu mình: “Hôm nay tui bú fame ké con mèo nhà hàng xóm, đăng nó lên được nghìn like.”
- Bàn về nghệ sĩ mới: “Bài hát này nghe hay thật, đừng vội chụp mũ là bú fame nhóm nhạc kia.”
Câu cuối nhắc một điều quan trọng: nhiều khi người ta chỉ chịu ảnh hưởng, học hỏi hay hợp tác bình thường, chứ không phải ăn theo. Gán nhãn “bú fame” quá nhanh dễ thành vơ đũa cả nắm, nhất là với người mới bắt đầu.
Viết trang trọng thì nói thế nào cho lịch sự?
Chữ “bú” nghe suồng sã, không hợp với bài văn, bài báo hay lời nói với người lớn. Khi cần diễn đạt cùng ý, có thể dùng:
- ăn theo sự nổi tiếng của ai đó;
- lợi dụng danh tiếng của người khác để quảng bá bản thân;
- đánh bóng tên tuổi nhờ một sự việc đang được chú ý.
Trong bài nghị luận về văn hóa mạng, câu “Một số người tìm cách ăn theo vụ việc đang nóng để được chú ý” nghe chững chạc hơn hẳn so với dùng nguyên chữ lóng. Khi bàn về những người thật sự có tầm ảnh hưởng, bài chữ celeb và người nổi tiếng trên mạng cũng có thêm vài cách gọi trung tính.
Bú fame trên TikTok, Facebook và ngoài lớp học
Bú fame nghĩa là gì trên Facebook, TikTok?
Trên các mạng này, bú fame là bị chê dựa hơi người nổi tiếng hoặc vụ việc đang hot để kéo lượt xem, lượt theo dõi về mình. Nghĩa không đổi theo nền tảng, chỉ khác là trên TikTok hay gắn với video “đu” theo người khác.
Câu fame là gì, có khác bú fame không?
Câu fame là cố tình làm điều gì đó gây chú ý để “câu” sự nổi tiếng, giống câu view, câu like. Bú fame hẹp hơn: sự chú ý ấy đến nhờ dựa vào tiếng tăm của người khác.
Hám fame là gì?
Hám fame là thèm được nổi tiếng, có thể làm những việc lố, gây tranh cãi chỉ để được bàn tán. Một người hám fame có thể tự gây chuyện, không nhất thiết phải bám vào ai.
Gọi người khác là bú fame có bất lịch sự không?
Có. Đây là lời chê, lại dùng chữ suồng sã, nên dễ làm người bị gọi thấy bị xúc phạm. Chỉ nên dùng khi đùa với bạn thân, và tránh hẳn trong bài viết hay giao tiếp với người lạ.