Affirmation là danh từ tiếng Anh, nghĩa chung là sự khẳng định hoặc lời khẳng định. Trên mạng tiếng Việt, chữ này gần như chỉ dùng theo một nghĩa hẹp: những câu ngắn, tích cực, nói ở ngôi thứ nhất mà người ta tự nhắc mình mỗi ngày, kiểu “Mình đủ sức làm việc này”. Khi ai đó hỏi positive affirmation là gì hay daily affirmation là gì, họ đang nói về đúng thói quen ấy.
| Nghĩa ngắn | Lời khẳng định; câu tự nhủ tích cực lặp lại hằng ngày |
| Gốc từ | Tiếng Anh, qua tiếng Pháp cổ, từ động từ Latin affirmare |
| Loại từ | Danh từ (động từ: affirm; tính từ: affirmative) |
| Sắc thái | Trung tính trong từ điển; trên mạng mang màu “chữa lành”, phát triển bản thân |
Affirmation và chữ “firm” nằm bên trong
Nhìn kĩ sẽ thấy trong affirmation có chữ firm, nghĩa là chắc, vững. Theo Wiktionary, từ này đi vào tiếng Anh qua tiếng Pháp cổ, gốc là động từ Latin affirmare (khẳng định); từ điển Anh – Việt của ZIM tách rõ hơn thành ad- (hướng tới) và firmare (làm cho vững). Khẳng định một điều, xét theo mặt chữ, là làm cho điều ấy đứng vững.
Trong tiếng Anh, chữ này có ít nhất ba cách dùng. Ở nghĩa thường, nó là lời xác nhận một điều là đúng. Trong luật của các nước nói tiếng Anh, affirmation là lời cam đoan trang trọng có giá trị như lời tuyên thệ, dành cho người không muốn thề theo nghi thức tôn giáo. Còn trong sách tâm lý đại chúng, nó là câu tự nói với bản thân để giữ một niềm tin có lợi.
Người Việt mượn chữ này gần như chỉ để chỉ nghĩa thứ ba. Ít ai nói “affirmation của nhân chứng”, nhưng rất nhiều người viết “list affirmation buổi sáng” hay “đọc affirmation trước khi thi”.
Đặt affirmation cạnh manifest và châm ngôn sống
Mấy khái niệm dưới đây hay đi chung trong các bài “chữa lành”, nhưng mỗi cái làm một việc khác nhau.
| Khái niệm | Là gì | Ví dụ |
|---|---|---|
| Affirmation | Câu tự nhủ về bản thân, nói ở thì hiện tại | “Tôi được phép nghỉ ngơi khi mệt.” |
| Manifest | Viết, nghĩ về điều mình mong muốn với niềm tin là nó sẽ đến | “Tháng sau mình sẽ có công việc mới.” |
| Châm ngôn sống | Câu nói định hướng cách sống, thường mượn của người khác | “Chậm mà chắc.” |
| Tự kỷ ám thị | Tự gieo một ý vào đầu mình đến mức tin là thật, có thể tốt hoặc xấu | “Mình học môn này kiểu gì cũng dốt.” |
Hai chữ đầu dễ lẫn nhất. Manifest hướng ra ngoài, nhắm vào một điều mong có được; bài giải nghĩa trào lưu manifest của Gen Z kể rõ chuyện này. Affirmation quay vào trong, nhắm vào cách mình nhìn chính mình. Một câu nhắc đi nhắc lại lâu ngày dễ thành ám thị, nên đọc thêm về hiện tượng tự gieo ý nghĩ vào đầu sẽ hiểu vì sao lời tự nhủ có sức nặng như vậy. Còn câu châm ngôn thì thường là lời người khác, ta treo lên để soi theo, như mấy câu trong bài tổng hợp châm ngôn sống.
Viết affirmation trong tin nhắn, caption và sổ tay
Dưới đây là vài cách chữ này xuất hiện trong lời nói hằng ngày, mỗi câu một hoàn cảnh:
- Caption ảnh buổi sáng: “Ly cà phê và ba câu affirmation trước giờ làm, hôm nay sẽ ổn thôi.”
- Nhắn cho bạn trước kỳ thi: “Tối nay đọc lại mấy câu affirmation tao gửi rồi ngủ sớm nhé, đừng ôn nữa.”
- Bình luận dưới video: “Ai cần affirmation cho ngày thứ Hai thì lưu video này lại.”
- Ghi chú trong sổ: “Daily affirmation: Mình không cần giỏi hơn ai, chỉ cần tốt hơn hôm qua.”
- Lời của giáo viên tiếng Anh: “Các em dùng affirmation khi muốn nói ‘sự khẳng định’, còn affirmative là tính từ, như affirmative sentence, câu khẳng định.”
Vì đa phần là câu nói với chính mình, affirmation hay viết ở ngôi “tôi”, “mình”, ít khi dùng “bạn”. Câu ngắn, ở thì hiện tại, nói về điều làm được trong ngày, thường dễ nói ra miệng hơn câu hứa hẹn xa xôi.
Khi câu tự nhủ quá xa sự thật
Không phải ai lặp câu khẳng định cũng thấy nhẹ lòng hơn. Một nghiên cứu năm 2009 đăng trên tạp chí Psychological Science cho người tham gia lặp câu kiểu “Tôi là người đáng được yêu thương”. Người vốn tự tin thấy khá hơn một chút. Người đang tự ti lại thấy tệ hơn, vì câu nói càng xa với điều họ tin về mình, đầu họ càng bật lại “không đúng đâu”.
Từ đó, nhiều người chọn câu “mềm” hơn: thay “Tôi hoàn hảo” bằng “Tôi đang tập chấp nhận mình chưa hoàn hảo”. Câu sau nghe kém hào hứng, nhưng dễ tin hơn. Nếu cảm giác tự ti kéo dài và nặng nề, nói chuyện với người thân hay một nhà tâm lý vẫn hơn tự nhủ một mình; bài lòng tự tôn và cách nó hình thành có thêm phần này.
Viết văn thì nói affirmation thế nào?
Trong bài văn, bài nghị luận hay email trang trọng, không nhất thiết phải giữ chữ tiếng Anh. Có mấy cách nói tiếng Việt tùy ý muốn nhấn:
- lời tự khẳng định, câu tự khẳng định: sát nghĩa nhất, dùng được ở hầu hết chỗ;
- lời tự nhủ, câu tự động viên: gần lời nói thường, hợp với văn kể;
- sự khẳng định, sự xác nhận: khi dịch nghĩa gốc trong văn bản tiếng Anh, không liên quan tới chuyện tự động viên.
Một lỗi hay gặp khi dịch: thấy affirmation trong biên bản tòa án lại dịch thành “câu tự nhủ tích cực”. Ở đó, nó chỉ là lời cam đoan khai đúng sự thật.
Affirmation trong lớp tiếng Anh, phòng xử án và trang cá nhân
Affirmation nghĩa là gì trong tiếng Việt?
Nghĩa từ điển là sự khẳng định, lời khẳng định, sự xác nhận. Trên mạng xã hội, nó được hiểu hẹp là câu tự khẳng định tích cực mà người ta đọc hoặc viết lại mỗi ngày.
Positive affirmation là gì?
Là “lời khẳng định tích cực”, tức câu tự nhủ mang nghĩa tốt về bản thân. Chữ positive thêm vào để tách nghĩa này khỏi nghĩa khẳng định nói chung; trong lời nói thường, người ta hay bỏ bớt và chỉ nói affirmation.
Daily affirmation là gì?
Là affirmation dùng hằng ngày, thường là vài câu cố định đọc vào buổi sáng hoặc trước khi ngủ. Nhiều ứng dụng và trang mạng xã hội đăng mỗi ngày một câu theo kiểu này.
Affirmation có phải là manifest không?
Không hẳn. Affirmation nói về con người mình ngay lúc này, còn manifest nói về điều mình muốn có trong tương lai. Hai việc có thể đi cùng nhau, nhưng câu “Tôi đủ kiên nhẫn” khác với câu “Tôi sẽ đỗ đại học”.
Affirmative khác affirmation thế nào?
Affirmation là danh từ (sự khẳng định), affirmative là tính từ (mang tính khẳng định). Trong ngữ pháp tiếng Anh, affirmative sentence là câu khẳng định, đối lập với câu phủ định.