Ukm là cách gõ không dấu của tiếng “ừm”, tức “ừ”, dùng khi nhắn tin để đáp lại người kia: tôi đồng ý, tôi nghe rồi, được thôi. Chữ này hay gặp trên Facebook, Messenger, Zalo, nhất là giữa bạn bè cùng tuổi. Ukm nghĩa là gì còn tùy giọng của cả đoạn chat: lúc thân mật, lúc lại nghe hờ hững như đang trả lời cho xong.
| Nghĩa ngắn | Ừ, ừm: đồng ý hoặc xác nhận đã nghe |
| Cách viết khác | uk, uhm, ừm, um |
| Loại từ | Tiếng đáp (thán từ) trong tin nhắn, kiểu teencode |
| Sắc thái | Thân mật; đứng trơ trọi một mình dễ bị coi là lạnh nhạt |
Ukm chỉ là tiếng “ừm” gõ vội?
Đúng vậy, phần lớn trường hợp là thế. Khi nói chuyện trực tiếp, người Việt đáp “ừ”, “ừm”, “ờ” mà chẳng ai để ý. Lên bàn phím, chữ ư có dấu phải gõ thêm phím, nên nhiều người viết tắt bằng chữ cái gần nhất là u, rồi thêm k, h hay m phía sau cho ra cái âm ngậm miệng của tiếng “ừm”. Cả họ uk, ukm, uhm, um vì thế đều quy về một tiếng đáp.
Không có ghi chép nào cho biết ai gõ “ukm” đầu tiên. Nó thuộc lớp chữ sinh ra từ thời tin nhắn điện thoại và mạng xã hội, khi người ta gõ không dấu cho nhanh, rồi được giữ lại thành thói quen dù bàn phím bây giờ gõ tiếng Việt rất dễ. Cùng thời với nó là cả một kho kiểu chữ teencode của học trò.
Có một cách hiểu khác hay được truyền tai: ukm là viết tắt của “ừ, kệ mày”. Cách đọc này có thật trong một số cuộc cãi vã giữa bạn bè, nhưng là nghĩa lái, ít gặp. Đa số người gõ ukm chỉ muốn nói “ừ”.
Cùng là ừ mà sao nghe khác nhau?
Người nhận tin không nghe được giọng, nên phải đoán thái độ qua độ dài và dấu câu. Đặt cạnh mấy kiểu đáp quen thuộc khác, ukm nằm ở khoảng giữa: không cụt như một chữ “ừ” trống trơn, cũng không vồn vã như “ừ ừ, ok luôn nha”.
| Cách đáp | Người nhận thường cảm thấy |
|---|---|
| ukm | Đồng ý, nhẹ nhàng; đứng một mình thì hơi uể oải |
| ukm ukm / ukmm | Đồng ý, vui vẻ hơn, có chút làm nũng |
| ukm. | Thêm dấu chấm, nghe như muốn dừng câu chuyện |
| ừ, oke nha | Rõ ràng, thân thiện |
| hmm | Đang lưỡng lự, chưa đồng ý hẳn |
So với chữ um đôi khi được đọc thành yêu em, ukm ít bị hiểu lệch sang chuyện tình cảm. Còn tiếng uh khi nhắn tin thì gọn hơn, nghe dứt khoát hơn một chút.
Gõ ukm trong đoạn chat sao cho tự nhiên
Mấy tình huống dưới đây cho thấy cùng một chữ mà mỗi chỗ một vẻ:
- Rủ nhau đi học nhóm: “Mai 7 giờ ở thư viện nhé?” – “Ukm, để tớ mang thêm bút dạ.”
- Mẹ nhắn: “Về nhớ mua mớ rau.” Con đáp “ukm mẹ” thì ổn trong nhà, nhưng nhiều phụ huynh sẽ thích nghe “dạ” hơn.
- Nhóm lớp chốt lịch trực nhật, cả nhóm thả một loạt “ukm” thay cho lời xác nhận.
- Đang giận nhau, một bên kể lể cả đoạn dài, bên kia chỉ đáp “ukm.” – lúc này chữ ấy có ý “biết rồi, không muốn nói thêm”.
- Bạn thân hỏi “Mai đi xem phim không?”, trả lời “ukm ukm, đi liền” cho thấy rất hào hứng.
Nhận ra đâu là ukm vui, đâu là ukm dỗi thì cứ nhìn tin nhắn trước đó và việc người kia có nói thêm gì không.
Nhắn với thầy cô, người lớn thì thay bằng gì?
Ukm là tiếng đáp ngang hàng. Nhắn cho thầy cô, cha mẹ, khách hàng hay người mới quen mà gõ ukm thì dễ bị cho là thiếu lễ phép hoặc hời hợt. Trong những trường hợp đó, “dạ”, “vâng ạ”, “em hiểu rồi ạ”, “dạ, em sẽ làm” là lựa chọn an toàn. Viết văn, viết bài kiểm tra thì đương nhiên không dùng ukm; nếu cần thuật lại lời nhân vật, cứ viết “ừ” hoặc “ừm” có dấu đầy đủ.
Một lỗi hay gặp: trả lời tin nhắn công việc của sếp bằng đúng một chữ “ukm”. Người gõ thấy bình thường, người đọc lại thấy như bị gật đầu cho có.
Ukm trong những đoạn chat dễ hiểu lầm
Ukm nghĩa là gì trên Facebook?
Trên Facebook và Messenger, ukm gần như luôn có nghĩa là “ừ”, “ừm”: đồng ý, xác nhận, hoặc báo là đã đọc. Ở phần bình luận, ukm dưới một bài đăng thường mang ý “đúng thế”.
Ukm viết tắt của từ gì?
Thực ra ukm không phải viết tắt của cụm nào, mà là cách gõ phiên âm tiếng “ừm”. Cách hiểu “ừ, kệ mày” chỉ là nghĩa đùa hoặc nghĩa lái, ít khi người gõ có ý đó.
Crush nhắn ukm thì có phải đang chán nói chuyện?
Chưa chắc. Có người quen gõ ukm cho mọi câu, kể cả khi đang vui. Nếu ukm đi kèm câu hỏi lại hay biểu tượng cảm xúc thì cuộc trò chuyện vẫn ổn; nếu lần nào cũng chỉ một chữ ukm và không hỏi gì thêm, có thể người ấy đang bận hoặc không mấy hứng thú.
Ukm và uk có khác nhau không?
Nghĩa giống nhau, đều là “ừ”. Uk nghe nhanh gọn hơn; ukm kéo dài thêm âm “m”, nên đọc lên mềm hơn một chút, giống tiếng “ừm” khi vừa gật đầu vừa nghĩ.