Tóm tắt Sơn Đoòng – thế giới chỉ có một ngắn gọn, đầy đủ – 8 mẫu hay nhất

Văn bản giới thiệu Sơn Đoòng ở vùng Phong Nha – Kẻ Bàng, hang do ông Hồ Khanh tìm thấy năm 1990 và được thám hiểm trọn vẹn năm 2009. Bằng những số liệu đo đạc chính xác cùng các điểm kì lạ như hố sụt, rừng nguyên sinh trong hang, ngọc động, nhóm tác giả khẳng định đây là kì quan có một không hai. Từ đó, văn bản đề xuất chỉ nên khai thác theo hướng du lịch mạo hiểm, hạn chế, để giữ gìn báu vật cho muôn đời sau.

Sơn Đoòng – hang động lớn nhất thế giới ở Việt Nam – sở hữu kích thước kỉ lục và một hệ sinh thái riêng trong lòng núi. Từ ngày được tìm thấy và công bố, hang trở thành điểm đến mơ ước của du khách thế giới nhưng cũng đứng trước nguy cơ bị thương mại hóa. Văn bản kêu gọi chọn hình thức du lịch khám phá có kiểm soát, bởi kì quan ấy chỉ có một.

Sa-pô: Từ khi lộ diện, Sơn Đoòng khiến giới thám hiểm sững sờ vì quy mô lẫn vẻ đẹp kì bí; câu hỏi lớn nhất hiện nay là khai thác thế nào để không làm tổn hại hang.

Phần 1 – Đệ nhất kì quan: Ông Hồ Khanh, người đi rừng ở Quảng Bình, phát hiện cửa hang năm 1990 khi tìm trầm. Năm 2009, ông cùng chuyên gia người Anh Hao-ot Lim-bo khảo sát toàn bộ hang. Số liệu quét 3D cho thấy hang có nhánh chính dài 4,45 km, thể tích 12,5 triệu mét khối. Đường vào hang phải xuyên qua Hang Én; bên trong có hai hố sụt đón ánh sáng, tạo nên rừng nhiệt đới dưới lòng đất, cùng những viên ngọc động quý hiếm.

Phần 2 – Để phát triển Sơn Đoòng: Hang được báo chí quốc tế xếp vào nhóm điểm đến đáng đi nhất, nhưng sức hút ấy kéo theo nguy cơ khai thác đại trà. Giới chuyên gia ủng hộ loại hình du lịch mạo hiểm, khám phá, và việc bảo tồn phụ thuộc chủ yếu vào chính người Việt Nam.

Năm 1990, trong một lần vào rừng tìm trầm gần Hang Én, ông Hồ Khanh bắt gặp một cửa hang có luồng gió lạnh thốc ra. Gần hai mươi năm sau, nhờ lời kể của ông, đoàn thám hiểm của Hiệp hội hang động Hoàng gia Anh do Hao-ot Lim-bo dẫn đầu đã cùng ông đi hết lòng hang, và Sơn Đoòng được thế giới công nhận là hang tự nhiên lớn nhất. Những con số đo bằng máy quét 3D – dài 4,45 km, cao tới 203 m, rộng 147 m – khiến con người trong ảnh chụp chỉ nhỏ như con kiến. Hang còn có hai hố sụt với rừng cây cao hai, ba chục mét, có ngọc động hình thành từ canxi. Chính vì độc nhất, Sơn Đoòng cần được khai thác bằng loại hình du lịch mạo hiểm, ít người, thay vì các dự án đại trà.

Văn bản mở đầu bằng nhận định: Sơn Đoòng làm say mê các chuyên gia và người yêu hang động không chỉ vì lớn mà còn vì những điều kì bí hiếm nơi nào có; vấn đề đặt ra là khai thác sao cho hiệu quả nhưng vẫn giữ gìn được kì quan này.

Ở phần thứ nhất, nhóm tác giả kể lại lịch sử khám phá hang. Năm 1990, ông Hồ Khanh tình cờ phát hiện cửa hang. Năm 2008, gặp chuyên gia Hao-ot Lim-bo, ông được khích lệ đi tìm lại lối vào và một mình lặn lội hai ngày trong rừng mới thấy; ông còn liều tụt xuống khoảng 80 m, thấy bên dưới có suối lớn chảy xiết. Năm 2009, hai người cùng đoàn thám hiểm chính thức khám phá toàn bộ hang, sau đó tạp chí Địa lí Quốc gia Mỹ xác nhận đây là hang động có kích thước kỉ lục của thế giới. Văn bản dẫn số liệu quét 3D năm 2014 về chiều dài, chiều cao, bề rộng và thể tích hang, rồi giới thiệu những điểm kì lạ: Hang Én – hang lớn thứ ba thế giới, nơi chim én sống quanh năm – là cửa ngõ bắt buộc; Sơn Đoòng có hai hố sụt, ánh sáng từ giếng trời nuôi dưỡng một khu rừng nhiệt đới gồm Hố sụt Khủng Long và Vườn Ê-đam; trong hang còn có ngọc động, những viên đá tròn hình thành từ canxi.

Ở phần thứ hai, văn bản cho biết Sơn Đoòng được nhiều tờ báo, trang du lịch lớn trên thế giới ca ngợi. Song hang cũng nhiều lần bị đặt trước nguy cơ bị biến thành điểm du lịch thương mại quy mô lớn. Các nhà khoa học khẳng định hình thức du lịch mạo hiểm, khám phá đang áp dụng là phù hợp vì vừa mang lại hiệu quả kinh tế vừa ít gây hại; chuyên gia Hao-ot Lim-bo nhấn mạnh việc bảo tồn trông cậy vào chính người Việt – du khách, các cấp quản lí lẫn cư dân quanh vùng.

Phần đầu văn bản chứng minh vì sao Sơn Đoòng xứng danh đệ nhất kì quan. Hang được ông Hồ Khanh phát hiện năm 1990, thám hiểm trọn vẹn năm 2009 và được công bố là lớn nhất thế giới. Kích thước của nó được xác định bằng công nghệ quét 3D, với những con số kỉ lục về chiều dài, chiều cao, độ rộng và thể tích. Không chỉ lớn, Sơn Đoòng còn kì lạ: lối vào phải qua Hang Én, trong lòng hang có hai hố sụt đón ánh sáng nuôi cả một cánh rừng, và có những viên ngọc động hiếm thấy.

Phần thứ hai chuyển từ giới thiệu sang bàn luận. Nhờ những điều độc nhất, Sơn Đoòng được dư luận thế giới đánh giá rất cao, nhưng cũng vì thế mà nhiều lần bị nhắm tới bằng các dự án du lịch đại trà. Dẫn lời các chuyên gia, nhóm tác giả cho rằng du lịch mạo hiểm, khám phá với số khách hạn chế là cách phù hợp: vừa đem lại nguồn thu, vừa bảo vệ hang và môi trường sống của chim én ở Hang Én. Văn bản khép lại bằng lời nhắc rằng giữ được Sơn Đoòng hay không là trách nhiệm của chính người Việt.

Chào mừng các bạn đến với Sơn Đoòng! Câu chuyện về hang bắt đầu từ năm 1990, khi bác Hồ Khanh đi tìm trầm và bất ngờ cảm thấy một luồng gió lạnh thổi ra từ vách đá. Phải đến năm 2009, bác cùng chuyên gia hang động người Anh Howard Limbert mới đi hết lòng hang, và thế giới biết đến hang tự nhiên có kích thước lớn nhất hành tinh. Hãy hình dung: một nhánh hang dài hơn bốn cây số, trần cao hơn hai trăm mét, đủ chỗ cho cả một khu rừng mọc lên dưới hai giếng trời. Trên đường đi, chúng ta sẽ qua Hang Én, ngắm những viên ngọc động tròn trịa. Xin các bạn cùng nâng niu nơi này – vì kì quan ấy cả thế giới chỉ có một, và giữ gìn nó là việc của mỗi chúng ta.

Kết luận

Khi tóm tắt Sơn Đoòng – thế giới chỉ có một, em cần giữ đủ ba ý: quá trình phát hiện, những đặc điểm độc nhất (có số liệu tiêu biểu) và quan điểm phát triển du lịch bền vững. Với bài kiểm tra ngắn, mẫu 1 hoặc mẫu 2 là đủ; khi cần trình bày kĩ, em dùng mẫu 3 hoặc mẫu 5.

Xem thêm:

• Soạn bài Sơn Đoòng – thế giới chỉ có một (Chân trời sáng tạo 11)
• Soạn bài Đồ gốm gia dụng của người Việt
• Soạn bài Chân quê (Nguyễn Bính)
• Hang Sơn Đoòng – những điều kì thú (Tiếng Việt 5)