Tóm tắt Số phận con người của Sô-lô-khốp giúp các em nhớ nhanh cuộc đời người lính An-đrây Xô-cô-lốp và cuộc gặp gỡ với bé Va-ni-a, đoạn trích từng học trong sách Ngữ văn 12 tập hai chương trình cũ. Truyện công bố trên báo Sự thật cuối năm 1956, đầu năm 1957. Dưới đây là 7 bản tóm tắt với độ dài và góc kể khác nhau; các bài khác của khối 12 xem ở Ngữ văn lớp 12.
Sơ đồ tư duy tóm tắt Số phận con người
Sơ đồ dưới đây xếp các sự việc chính theo thứ tự thời gian, từ ngày ra trận đến lúc chia tay ở bến đò.
Tóm tắt Số phận con người ngắn nhất – mẫu 1
Người lính Xô-cô-lốp trở về sau chiến tranh với hai bàn tay trắng: vợ, ba con đều đã chết. Gặp bé Va-ni-a mồ côi, anh nhận chú làm con, và hai con người côi cút cùng nhau đi tiếp con đường đời nhiều gian khó.
Tóm tắt Số phận con người trong 5 câu – mẫu 2
Mùa xuân năm 1946, bên bến đò, người kể chuyện nghe anh lái xe Xô-cô-lốp kể đời mình. Chiến tranh đã lấy đi vợ, hai con gái và cả người con trai cả của anh đúng vào ngày chiến thắng. Giải ngũ, anh ở nhờ nhà bạn, lái xe và uống rượu cho quên. Anh gặp Va-ni-a, đứa trẻ không cha không mẹ, liền nhận mình là bố và từ đó sống vì con. Dù mất bằng lái, phải đi bộ sang vùng khác tìm việc và đêm nào cũng khóc trong mơ, anh vẫn không gục ngã.
Tóm tắt Số phận con người bằng một đoạn văn – mẫu 3
Truyện mở ra ở một bến sông mùa xuân năm 1946, khi nhà văn gặp một người đàn ông dắt theo cậu bé. Người ấy là An-đrây Xô-cô-lốp. Ngày chiến tranh nổ ra, anh từ biệt vợ cùng ba đứa con để ra mặt trận, bị thương, rồi bị bắt làm tù binh. Năm 1944, anh lái xe chở một viên thiếu tá Đức, bắt sống hắn và trốn về được phía quân mình; về đến nơi thì hay tin nhà bị bom, vợ và hai con gái đều chết. Người con trai còn lại là A-na-tô-li, sĩ quan pháo binh, bị một tay súng bắn tỉa giết đúng ngày 9 – 5 – 1945. Còn một mình, anh đến U-riu-pin-xcơ ở nhờ nhà một người bạn, làm lái xe. Ở đó anh gặp Va-ni-a, chú bé rách rưới hay ngồi trước hiệu giải khát, cha đã hi sinh ngoài mặt trận, mẹ mất vì bom. Anh nhận chú làm con, và đứa trẻ đã cho anh lại niềm vui sống. Sau một tai nạn nhỏ, anh bị thu bằng lái, đành cùng con đi bộ sang Ka-sa-rư. Nỗi đau vẫn còn: đêm đêm anh mơ thấy vợ con, trái tim ngày một yếu. Lúc chia tay, cậu bé quay lại vẫy tay, và người kể chuyện phải vội quay mặt đi.
Tóm tắt Số phận con người theo bố cục đoạn trích – mẫu 4
- Trước khi gặp Va-ni-a: mất con trai cuối cùng ngay ngày chiến thắng, Xô-cô-lốp giải ngũ mà không biết về đâu. Anh đến ở nhờ nhà bạn, lái xe chở hàng và lúa mì, tối về lại vào hiệu giải khát uống rượu.
- Gặp gỡ và nhận con: anh để ý một chú bé lem luốc nhưng có đôi mắt rất sáng, rồi gọi chú lên xe. Biết chú không còn ai thân thích, anh nhận là bố. Chú ôm anh mừng rỡ; anh xúc động đến mức xe lao xuống rãnh. Về nhà, chủ nhà đón chú như con cháu trong nhà.
- Cuộc sống tiếp theo: anh bị tước bằng lái, làm thợ mộc qua mùa đông rồi cõng con đi bộ sang Ka-sa-rư. Anh mơ thấy vợ con mỗi đêm và sợ mình chết bất ngờ khiến con hoảng sợ. Người kể chuyện tiễn họ với nỗi buồn và niềm tin vào ý chí của con người Nga.
Tóm tắt chi tiết Số phận con người – mẫu 5
Đầu xuân 1946, trong một chuyến công tác, người kể chuyện dừng chân ở bến đò và làm quen với An-đrây Xô-cô-lốp, người lái xe đang dắt theo một cậu bé năm, sáu tuổi. Trong lúc chờ đò, Xô-cô-lốp kể lại đời mình.
Trước chiến tranh, anh có một gia đình êm ấm ở Vô-rô-ne-giơ với vợ là I-ri-na và ba người con. Ra trận được khoảng một năm, anh hai lần bị thương rồi bị quân Đức bắt. Hai năm trong trại tập trung, anh chịu đói rét, đòn roi. Năm 1944, quân Đức thua to, phải lấy cả tù binh ra lái xe; chớp lấy dịp ấy, anh bắt sống viên thiếu tá mình đang chở, lái xe vượt về phía Hồng quân. Vừa thoát, anh mới hay bom đã cướp đi người vợ cùng hai cô con gái từ năm 1942. Con trai A-na-tô-li, một học sinh giỏi toán, đã là đại úy pháo binh và cũng tiến vào Béc-lin như cha, nhưng đúng sáng 9 – 5 – 1945 anh mất con.
Giải ngũ, anh không về quê nữa mà tìm đến người bạn ở U-riu-pin-xcơ, xin lái xe ở một đội vận tải. Sau mỗi chuyến xe, anh lại vào hiệu giải khát. Ở đó anh thấy một chú bé quần áo tả tơi, mặt lấm lem nhưng mắt sáng long lanh, ngày nào cũng quanh quẩn kiếm ăn. Một hôm, anh gọi chú lên xe, hỏi chuyện và biết chú không còn cha mẹ, đêm đâu ngủ đó. Anh liền bảo chú rằng mình là bố. Va-ni-a ôm chặt lấy anh, ríu rít bảo con đã chờ bố mãi. Về nhà, anh tắm cho con, mua quần áo, và lần đầu sau nhiều năm được ngủ yên. Cậu bé hỏi về chiếc áo bành tô da của bố, anh hiểu chú đang chợt nhớ người cha thật.
Tháng mười một năm ấy, xe anh trượt bánh chạm vào một con bò, anh bị thu bằng lái. Mùa đông anh làm thợ mộc, rồi nhận lời mời của một đồng đội cũ, cõng con đi bộ đến Ka-sa-rư. Anh thú nhận trái tim mình đã yếu, đêm nào cũng mơ thấy vợ con ở bên kia hàng rào dây thép gai, tỉnh dậy gối ướt nước mắt. Đò sang, hai cha con chào từ biệt. Người kể chuyện nhìn theo, tin rằng người đàn ông ấy sẽ không gục ngã và đứa trẻ sẽ lớn lên vượt qua mọi thử thách. Khi chú bé quay lại vẫy tay, ông vội quay mặt đi.
Tóm tắt Số phận con người theo lời Xô-cô-lốp – mẫu 6
Tôi từng có một gia đình: vợ hiền, hai con gái và một cậu con trai học giỏi. Chiến tranh đến, tôi ra trận, bị thương, bị bắt, sống hai năm như con vật trong trại tù của bọn phát xít. Khi trốn về được, tôi hay tin nhà mình trúng bom, vợ tôi và hai đứa con gái đều đã mất. Tôi chỉ còn thằng A-na-tô-li, vậy mà nó chết ở nước Đức đúng ngày cả nước mừng chiến thắng. Tôi trở về không nhà, đến ở nhờ người bạn, lái xe và uống rượu cho quên. Rồi tôi gặp thằng bé ấy trước cửa hàng giải khát, rách rưới, đói khát mà đôi mắt sáng lạ thường. Tôi bảo nó tôi là bố, và nó tin ngay. Từ hôm ấy, tôi có lại một lí do để sống. Bị mất bằng lái, tôi cõng con đi tìm chỗ làm mới. Tim tôi giờ yếu lắm, đêm nào cũng mơ thấy vợ con, nhưng ban ngày tôi không để con thấy mình khóc.
Tóm tắt Số phận con người để ôn thi – mẫu 7
- Nhân vật: An-đrây Xô-cô-lốp (người lính), bé Va-ni-a (trẻ mồ côi), người kể chuyện (tác giả), vợ chồng người bạn ở U-riu-pin-xcơ.
- Mất mát: Xô-cô-lốp bị thương, sa vào tay giặc; vợ và hai con gái chết vì bom; con trai chết ngày 9 – 5 – 1945.
- Bước ngoặt: gặp Va-ni-a, nhận chú làm con; hai cha con sưởi ấm cho nhau.
- Thử thách tiếp theo: mất bằng lái, phải đi bộ đến Ka-sa-rư; giấc mơ ám ảnh, trái tim kiệt sức.
- Kết: chia tay ở bến đò; người kể chuyện tin vào ý chí con người Nga và nhắc người lớn hãy giữ cho trái tim trẻ nhỏ khỏi bị tổn thương.
Kết luận
Bảy bản tóm tắt trên đều giữ đúng hai lớp của truyện: chuỗi mất mát mà chiến tranh gây ra cho Xô-cô-lốp và cuộc gặp với bé Va-ni-a đem lại cho anh lẽ sống. Khi tóm tắt trong bài làm, các em nhớ đừng bỏ chi tiết người con trai hi sinh đúng ngày chiến thắng và cảnh nhận con trong buồng lái.
Xem thêm: