Tóm tắt Vợ chồng A Phủ (Tô Hoài) ngắn gọn, đầy đủ – 8 mẫu hay nhất

Mị phải làm dâu để gán nợ cho nhà Pá Tra; A Phủ đánh con quan nên cũng thành kẻ ở đợ trong chính ngôi nhà ấy. Một đêm đông, Mị cắt dây giải thoát cho A Phủ, rồi cả hai rời Hồng Ngài, nên duyên và theo cách mạng.

Món nợ cha mẹ vay từ ngày cưới khiến Mị bị A Sử bắt cóc về làm vợ, sống đời nô lệ câm lặng trong nhà thống lí. Đêm Tết, lòng ham sống trỗi dậy, Mị toan đi chơi thì bị chồng trói chặt vào cột suốt đêm. A Phủ, chàng trai mồ côi gan góc, đánh A Sử, bị xử phạt và phải ở đợ trả nợ cho Pá Tra. Mải bẫy nhím, anh sơ ý để một con bò bị hổ bắt, thế là bị trói đứng nhiều ngày, và dòng lệ trên má anh khiến Mị động lòng cắt dây. Hai người cùng bỏ trốn tới Phiềng Sa và nên duyên, về sau A Phủ làm tiểu đội trưởng du kích.

Truyện của Tô Hoài kể về hai con người nghèo khổ ở Hồng Ngài. Mị vốn là cô gái xinh đẹp, thổi sáo hay, nhưng bố mẹ mắc nợ nhà thống lí nên cô bị A Sử lừa bắt về cúng ma, thành dâu gán nợ. Cô làm lụng quanh năm, bị đối xử tệ hơn trâu ngựa, dần trở nên câm lặng. Đêm Tết, men rượu và tiếng sáo đánh thức tuổi trẻ trong Mị; cô sửa soạn đi chơi thì bị chồng trói đứng cả đêm. A Phủ, chàng trai mồ côi phiêu dạt tới đây, vì đánh A Sử mà bị làng xử phạt, phải vay tiền của Pá Tra và ở đợ. Một lần để hổ vồ mất bò, anh bị trói giữa nhà chờ chết. Thấy dòng lệ trên khuôn mặt hốc hác của A Phủ, Mị thương người như thương mình, cắt dây cởi trói rồi chạy theo. Hai người tới Phiềng Sa, kết duyên rồi cùng cầm súng đánh giặc.

Phần 1 – Cảnh ngộ của Mị: Khách lạ ghé nhà thống lí thường thấy một cô gái cúi gằm mặt, buồn rầu ngồi gần tàu ngựa. Đó là Mị, nàng dâu bị bắt về để trừ món nợ cha mẹ vay từ hồi cưới nhau. Mị từng mang nắm lá ngón về nhà, định chết, nhưng thương bố nên quay lại, từ đó sống lầm lũi trong căn buồng chỉ có ô cửa nhỏ bằng bàn tay.

Phần 2 – Đêm tình mùa xuân và chuyện A Phủ: Tết đến, Mị uống rượu, nghe tiếng sáo, thấy mình còn trẻ và muốn đi chơi. A Sử biết chuyện, lấy dây trói cô vào cột rồi bỏ đi chơi. Ở làng bên, hắn phá đám vui và bị A Phủ đánh. A Phủ – người Háng-bla mồ côi, từng bị bán xuống cánh đồng rồi trốn về núi – bị bắt về xử kiện suốt một ngày đêm, bị buộc nộp khoản vạ trăm bạc mà không có, đành ở đợ trả nợ.

Phần 3 – Đêm cởi trói: Mải bẫy nhím, một con bò bị hổ bắt, A Phủ phải chịu trói đứng vào cột. Đêm đêm Mị dậy thổi lửa, ban đầu dửng dưng, cho tới khi thấy lệ lăn trên má A Phủ. Nhớ lại mình từng bị trói, Mị cắt dây cho anh, đứng lặng một lúc rồi chạy theo. Hai người cùng lao xuống dốc núi, rời Hồng Ngài.

Ngày trước, bố Mị cưới vợ phải mượn tiền nhà thống lí, năm nào cũng nộp lãi một nương ngô, vợ mất rồi mà nợ vẫn còn. Khi Mị lớn, Pá Tra đòi bắt cô làm dâu để xóa nợ. Mị xin bố đừng bán mình cho nhà giàu, hứa sẽ làm nương trả nợ thay. Nhưng một đêm Tết, Mị bị lừa ra khỏi buồng, bị bịt miệng cõng về nhà thống lí, cúng ma xong thì thành vợ A Sử.

Mấy tháng liền Mị khóc. Cô trốn về nhà với nắm lá ngón giấu trong áo, nhưng bố bảo nếu cô chết thì ông vẫn phải trả nợ, Mị thương bố nên trở lại. Năm tháng trôi qua, bố mất, Mị quen với cái khổ: làm việc không ngơi tay, không nói năng, nghĩ mình chẳng khác con trâu con ngựa.

Mùa xuân năm ấy, Hồng Ngài ăn Tết. Mị lén uống rượu, nghe tiếng sáo rủ bạn, nhớ thời con gái và muốn đi chơi. Cô thêm mỡ cho đèn sáng, quấn tóc, lấy váy hoa. A Sử thấy vậy liền trói đứng vợ, quấn cả tóc lên cột, tắt đèn rồi đi. Suốt đêm Mị lúc mê lúc tỉnh, sáng ra mới được chị dâu cởi trói để đi hái thuốc cho chồng, vì A Sử đã bị đánh vỡ đầu.

Người đánh A Sử là A Phủ. Làng A Phủ mất trắng vì dịch đậu mùa, cậu bé mười tuổi bị đem bán xuống đồng bằng nhưng trốn được lên Hồng Ngài, làm thuê mà sống; khỏe mạnh, giỏi việc nhưng không ruộng, không bạc nên chẳng lấy nổi vợ. Bị trói giải về nhà Pá Tra, A Phủ quỳ giữa nhà chịu đòn suốt cuộc xử kiện mù mịt khói thuốc phiện, rồi bị buộc nộp khoản vạ trăm bạc. Không có tiền, anh phải vay và ở đợ, quanh năm làm việc nặng ngoài nương, ngoài rừng.

Một năm đói rừng, hổ ra phá nương. A Phủ mải bẫy nhím nên một con bò bị hổ vồ; Pá Tra trói đứng anh vào cột trong góc nhà, chờ bắn được hổ mới tha. Đêm đông, Mị dậy thổi lửa sưởi, thản nhiên như không thấy ai. Đến một đêm, Mị nhìn thấy dòng lệ lấp lánh trên khuôn mặt xám ngắt của A Phủ. Cô nhớ lại đêm mình bị trói, nhớ chuyện người đàn bà từng chết vì bị trói ở nhà này, và thấy thương anh. Mị rút dao cắt dây mây, giục A Phủ đi ngay, rồi chính cô cũng vụt chạy theo vì biết ở lại là chết. Hai người dìu nhau xuống dốc núi.

Tới Phiềng Sa, hai người thành vợ chồng. Khi giặc Pháp kéo tới, A Châu – người cán bộ cách mạng – tìm về, kết làm anh em với A Phủ. Anh được giao làm tiểu đội trưởng du kích, cùng vợ và dân bản giữ làng.

Mị từng là cô gái trẻ đẹp, hiếu thảo, có tài thổi sáo. Món nợ cha mẹ vay nhà thống lí biến cô thành dâu gán nợ, bị A Sử lừa bắt về cúng ma. Muốn chết mà không đành bỏ cha, Mị sống mòn mỏi, câm lặng, coi mình như con vật trong nhà. Đêm tình mùa xuân, rượu và tiếng sáo làm sống dậy trong cô ham muốn được vui, được yêu; nhưng vừa sửa soạn đi chơi, Mị đã bị chồng trói đứng vào cột. Mùa đông, gặp A Phủ bị trói vì để mất bò, ban đầu Mị dửng dưng; dòng lệ trên má anh mới khiến cô xót thương. Mị cắt dây cứu anh và chạy theo, khép lại những năm tháng nô lệ ở Hồng Ngài để bắt đầu một cuộc đời mới ở Phiềng Sa.

Mồ côi từ nhỏ sau trận dịch đậu mùa ở Háng-bla, A Phủ bị người làng đem bán xuống cánh đồng nhưng gan bướng trốn lên núi, phiêu dạt tới Hồng Ngài. Lớn lên, anh khỏe mạnh, giỏi cày bừa, săn bắn, nhiều cô gái để ý, nhưng không ruộng, không bạc nên chẳng thể cưới vợ. Ngày Tết, thấy A Sử kéo bạn tới phá đám chơi, A Phủ đánh con trai thống lí. Anh bị bắt, bị đánh trong cuộc xử kiện kéo dài, bị xử phạt trăm bạc và phải ở đợ cho Pá Tra. Khi một con bò anh trông bị hổ bắt, anh bị trói đứng nhiều ngày, tưởng sẽ chết. Đúng lúc ấy, Mị – nàng dâu nhà thống lí – cắt dây cởi trói. A Phủ vùng chạy, cùng Mị rời Hồng Ngài; về sau anh thành chồng Mị và làm tiểu đội trưởng du kích ở Phiềng Sa.

Khi ôn thi, các em có thể nhớ truyện qua bốn mốc:

1. Mị thành dâu gán nợ: vì món nợ cha mẹ vay, bị A Sử lừa bắt về cúng ma, sống như nô lệ.
2. Đêm tình mùa xuân: Mị uống rượu, nghe sáo, muốn đi chơi; bị A Sử trói đứng cả đêm.
3. A Phủ ở đợ: đánh A Sử, bị xử kiện, phải nộp vạ trăm bạc, thành người ở nợ; một con bò bị hổ bắt, anh phải chịu trói đứng.
4. Đêm cởi trói và cuộc sống mới: Mị cứu A Phủ, hai người tới Phiềng Sa, nên vợ chồng, theo cách mạng.

Bản viết liền: Mị, cô gái Mông ở Hồng Ngài, bị bắt làm dâu gán nợ cho nhà Pá Tra và bị trói đứng khi muốn đi chơi trong đêm xuân; A Phủ vì đánh A Sử mà thành kẻ ở đợ, lại bị trói vì để mất bò. Thương người cùng cảnh, Mị cắt dây giải thoát A Phủ rồi cùng anh trốn đi, thành vợ chồng và trở thành những người du kích.

Kết luận

Dù tóm tắt ngắn hay dài, các em cần giữ đúng trình tự: cảnh ngộ của Mị → đêm tình mùa xuân → chuyện A Phủ → đêm cởi trói → kết cục. Bản ngắn dùng cho câu hỏi đọc hiểu; bản chi tiết hoặc theo nhân vật hợp với phần mở đầu thân bài khi viết bài phân tích.

Xem thêm:

• Mở bài Vợ chồng A Phủ hay nhất
• Kết bài Vợ chồng A Phủ hay nhất
• Nhà văn Tô Hoài: tiểu sử và sự nghiệp
• Soạn bài Vợ chồng A Phủ (Tô Hoài) – Ngữ văn 12 chương trình cũ
• Vợ chồng A Phủ (Tô Hoài) – Ngữ văn 12: Tác giả, tác phẩm, bố cục, nội dung