Tóm tắt Con hổ có nghĩa giúp em nắm nhanh hai mẩu chuyện kể về những con hổ biết trả nghĩa trong tác phẩm của Vũ Trinh, nhà văn thời Lê mạt – Nguyễn sơ. Văn bản học ở Bài 6 “Bài học cuộc sống” sách Ngữ văn 7 Kết nối tri thức (tập 2), theo bản dịch của Dương Tuấn Anh, có nhiều chi tiết khác với bản dịch trong sách giáo khoa cũ.
Dưới đây là 7 mẫu tóm tắt: ngắn nhất, ngắn gọn, theo hai câu chuyện, chi tiết, theo lời bà đỡ Trần, theo lời bác tiều phu và theo trình tự sự việc. Muốn tìm hiểu tác giả, thể loại, bố cục, em đọc bài Con hổ có nghĩa (Vũ Trinh): tác giả, tác phẩm.

Sơ đồ tư duy tóm tắt Con hổ có nghĩa
Truyện gồm hai câu chuyện nối tiếp nhau, cùng một mô típ: con người giúp hổ lúc hoạn nạn và hổ tìm cách đền ơn. Sơ đồ dưới đây giúp em so sánh hai câu chuyện.

Tóm tắt Con hổ có nghĩa ngắn nhất – mẫu 1
Bà đỡ Trần ở Đông Triều bị hổ đực cõng vào rừng để đỡ đẻ cho hổ cái; xong việc, hổ tặng bà một khối bạc giúp bà sống qua năm mất mùa. Bác tiều phu ở Lạng Giang lấy khúc xương mắc trong họng một con hổ; hổ đền ơn bằng con hươu, khi bác mất còn đến viếng và suốt mấy chục năm mang lễ vật đến vào ngày giỗ.
Tóm tắt văn bản Con hổ có nghĩa ngắn gọn – mẫu 2
Một đêm, bà Trần, người làm nghề đỡ đẻ ở huyện Đông Triều, nghe tiếng gõ cửa, vừa ra xem thì bị một con hổ cõng chạy vào rừng sâu. Đến nơi, bà thấy hổ cái đang quằn quại vì sắp sinh. Bà bình tĩnh lấy thuốc mang sẵn hòa nước suối cho hổ uống, xoa bụng giúp hổ sinh con. Hổ đực vui mừng, đào lên một khối bạc tặng bà rồi tiễn bà ra tận bìa rừng. Năm ấy mất mùa, nhờ số bạc mà bà qua được cơn đói. Ở huyện Lạng Giang, một bác tiều phu thấy con hổ trán trắng bị hóc xương, đau đớn lăn lộn. Bác uống rượu cho thêm can đảm rồi thò tay vào họng hổ, lấy ra một khúc xương bò lớn. Mấy hôm sau, hổ mang một con hươu đến đặt trước cửa nhà bác. Khi bác tiều qua đời, hổ đến bên quan tài gầm gào thương tiếc, và từ đó cứ đến ngày giỗ lại đem hươu, lợn tới, mấy chục năm không bỏ.
Tóm tắt Con hổ có nghĩa theo hai câu chuyện – mẫu 3
Câu chuyện thứ nhất – Con hổ và bà đỡ Trần: Bà đỡ Trần ở Đông Triều đang đêm bị hổ cõng đi. Lúc đầu bà sợ hãi, sau mới để ý thấy hổ ôm bà rất cẩn thận, gặp gai góc thì rẽ lối cho bà. Vào đến núi sâu, bà gặp một con hổ cái sắp sinh nở; hổ đực rơm rớm nước mắt như cầu xin. Bà pha thuốc cho nó uống, nhẹ nhàng xoa bụng, nhờ vậy hổ cái sinh nở suôn sẻ. Hổ đực quỳ xuống tặng bà khối bạc, đưa bà ra khỏi rừng, cúi đầu vẫy đuôi từ biệt. Số bạc nặng hơn mười lạng giúp bà vượt qua năm đói kém.
Câu chuyện thứ hai – Con hổ và bác tiều phu: Bác tiều ở Lạng Giang đang kiếm củi thì thấy một con hổ to bị khúc xương mắc họng, đau đớn vật vã. Bác lấy can đảm hứa sẽ giúp, hổ liền nằm im há miệng. Bác moi được khúc xương ra, rồi dặn hổ có miếng ngon thì nhớ đến nhau. Vài hôm sau, hổ để lại trước cửa nhà bác một con hươu. Đến khi bác tiều qua đời, hổ tìm đến bên linh cữu, dụi đầu, gầm lên đau đớn, rồi năm nào đến ngày giỗ cũng mang hươu, lợn tới.
Tóm tắt Con hổ có nghĩa chi tiết – mẫu 4
Ở huyện Đông Triều có bà Trần làm nghề đỡ đẻ. Một đêm nọ, nghe có tiếng gõ cửa, bà ra mở thì chẳng thấy ai, bỗng một con hổ lao đến cõng bà chạy đi. Bà sợ đến hồn vía lên mây, nhưng dần dần tỉnh lại thì nhận ra con hổ chỉ dùng một chân trước ôm lấy bà, chạy nhanh mà vẫn khéo léo gạt bụi gai sang bên. Đến giữa núi sâu, hổ đặt bà xuống. Trước mắt bà là một con hổ cái quằn quại, móng cào xuống đất, tưởng mình sắp bị ăn thịt nên run sợ đứng im. Nhưng hổ đực lại dùng chân chỉ về phía hổ cái, mắt rưng rưng. Thấy bụng hổ cái động đậy, bà hiểu nó sắp sinh. Bà lấy thuốc đẻ giắt trong dải áo, hòa với nước suối cho hổ cái uống, rồi xoa bóp bụng cho nó. Một lát sau, hổ cái sinh con. Hổ đực mừng quýnh, nô đùa với con, rồi đến quỳ trước mặt bà, đưa cho bà một khối bạc. Bà nhận quà, theo hổ ra khỏi rừng. Trời gần sáng, bà bảo hổ quay về; hổ dừng lại, quỳ xuống, cúi đầu, vẫy đuôi tiễn bà, đợi bà đi xa mới gầm lên một tiếng rồi bỏ đi. Về nhà cân bạc, bà thấy hơn mười lạng. Năm đó mất mùa, chính số bạc ấy đã giúp bà sống sót.
Ở huyện Lạng Giang, có bác tiều phu đang đốn củi dưới chân núi thì nhận ra cây cối dưới thung lũng cứ rung lắc không ngừng. Bác vác búa đến xem thì gặp một con hổ trán trắng, thân hình lực lưỡng, đang vật vã: lúc cào đất, lúc nhảy chồm, lấy chân móc họng, miệng há hốc, máu chảy ròng ròng. Bác hiểu hổ bị hóc xương, và càng móc thì khúc xương càng lún sâu. Bác uống rượu cho vững dạ, leo lên cây gọi hổ, hứa sẽ lấy xương ra nếu hổ không cắn mình. Hổ nghe vậy liền nằm phục, há miệng chờ. Bác trèo xuống, thò tay vào họng hổ, lôi ra một khúc xương bò lớn. Con hổ khoan khoái bỏ đi, chốc chốc lại quay đầu nhìn bác; bác gọi với theo, dặn có miếng ngon thì nhớ đến nhau. Ít hôm sau, nửa đêm có tiếng gầm ngoài cửa, sáng ra bác thấy một con hươu chết. Nhiều năm sau, bác tiều mất. Hôm đưa tang, một con hổ đột ngột xuất hiện khiến mọi người hoảng sợ bỏ chạy. Đứng xa nhìn lại, họ thấy hổ cọ đầu lên linh cữu, gầm gào thảm thiết, đi quanh mấy vòng rồi mới bỏ đi. Từ đó, mỗi năm đến ngày giỗ bác, hổ lại mang hươu, lợn đến đặt trước cửa, suốt mấy chục năm liền.
Tóm tắt Con hổ có nghĩa theo lời bà đỡ Trần – mẫu 5
Tôi là bà đỡ ở huyện Đông Triều. Đêm ấy, vừa mở cửa, tôi đã bị một con hổ cõng chạy vào rừng. Tôi tưởng mình chết chắc, nhưng con hổ ôm tôi rất cẩn thận, còn gạt bụi gai cho tôi đi. Vào đến hang sâu, tôi thấy một con hổ cái đang đau đẻ, còn con hổ đực nhìn tôi mà rơi nước mắt. Tôi hiểu ra mọi chuyện, liền lấy thuốc trong dải áo cho hổ cái uống và xoa bụng cho nó. Chẳng bao lâu, hổ con ra đời. Hổ đực quỳ xuống, đưa tôi một khối bạc, rồi đưa tôi ra tận bìa rừng, cúi đầu vẫy đuôi chào. Năm ấy mất mùa, nhờ khối bạc mà nhà tôi không bị đói. Tôi không ngờ loài hổ dữ tợn cũng biết ơn nghĩa như vậy.
Tóm tắt Con hổ có nghĩa theo lời bác tiều phu – mẫu 6
Hôm ấy, tôi đang kiếm củi dưới chân núi thì thấy một con hổ trán trắng đau đớn lăn lộn vì hóc xương. Tôi sợ lắm, phải uống rượu cho vững dạ rồi leo lên cây hỏi nó có đau không, hứa sẽ giúp nếu nó không cắn tôi. Con hổ nằm phục xuống, há miệng chờ. Tôi thò tay vào họng nó, kéo được khúc xương ra, rồi dặn nó nhà tôi ở thôn bên, có miếng ngon thì nhớ nhau. Mấy hôm sau, trước cửa nhà tôi có một con hươu. Tôi biết đó là quà của con hổ. Người ta kể rằng sau này, khi tôi qua đời, nó còn đến viếng, và năm nào đến giỗ cũng mang lễ vật tới.
Tóm tắt Con hổ có nghĩa theo trình tự sự việc – mẫu 7
- Hổ đực cõng bà đỡ Trần vào rừng.
- Bà đỡ giúp hổ cái sinh con an toàn.
- Hổ đực tặng bạc, tiễn bà ra khỏi rừng; bạc giúp bà qua năm mất mùa.
- Bác tiều phu thấy hổ hóc xương, dũng cảm lấy xương cho hổ.
- Hổ mang hươu đến trả ơn.
- Khi bác tiều qua đời, hổ đến tiễn đưa và suốt mấy chục năm mang lễ vật đến vào ngày giỗ.
Kết luận
Khi tóm tắt Con hổ có nghĩa, em cần giữ đủ hai câu chuyện và nêu rõ việc giúp đỡ của con người cũng như cách hổ đền ơn, vì đó là điểm cốt lõi làm nên ý nghĩa của truyện. Lưu ý dùng chi tiết theo bản dịch trong sách Kết nối tri thức (hổ cái uống thuốc, bác tiều uống rượu lấy can đảm, khúc xương bò) để tránh nhầm với bản dịch cũ.
Xem thêm:
- Soạn bài Con hổ có nghĩa – Ngữ văn 7 Kết nối tri thức
- Con hổ có nghĩa (Vũ Trinh): tác giả, tác phẩm, bố cục