Với tác giả, tác phẩm Đẽo cày giữa đường Ngữ văn lớp 7 Kết nối tri thức hay nhất, chi tiết trình bày đầy đủ nội dung chính quan trọng nhất về tác phẩm Đẽo cày giữa đường gồm bố cục, tóm tắt, nội dung chính, giá trị nội dung, giá trị nghệ thuật dàn ý.
Bài phân tích nhân vật người thợ mộc trong Đẽo cày giữa đường triển khai các luận điểm chính kèm dẫn chứng cụ thể từ văn bản.
I. Tác giả văn bản Đẽo cày giữa đường
– Nguyễn Văn Ngọc (1 tháng 3 năm 1890 – 26 tháng 4 năm 1942) tự Ôn Như là nhà văn, nhà giáo, nhà nghiên cứu văn hoá Việt Nam.
– Ông là nhà giáo, nhà sưu tầm văn học dân gian, nhà nghiên cứu văn học, nhà hoạt động văn hóa xuất sắc. Ông đã từng làm đốc học tỉnh Hà Đông, Hội trưởng Hội Ái hữu các nhà giáo, Phó hội trưởng Hội Phật giáo Hà Nội. Ông có nhiều sách viết về giáo dục, sưu tầm văn học dân gian, luận bàn về Bách gia chư tử, nghiên cứu văn học thánh văn. Ông còn là cây bút chủ lực của nhóm Cổ Kim Thư xã, Dù hoạt động ở lĩnh vực nào, ông cũng đã vượt khỏi những giới hạn hạn hẹp của công việc để vươn tới tầm vóc của một nhà văn hóa.
– Sách ông viết, biên soạn, khảo cứu gồm có: Nhi đồng lạc viên, Phổ thông độc bản, Giáo khoa văn học Việt Nam, Cổ học tinh hoa, Đông Tây ngụ ngôn, Nam thi hợp tuyển, Tục ngữ phong dao, Truyện cổ nước Nam, Thơ Nôm và hát nói, Đào nương ca,… Những cuốn sách của ông không chỉ mang đậm giá trị văn hóa, văn học, giáo dục mà còn là một mẫu mực trong công tác biên soạn, khảo cứu sách.
II. Tìm hiểu tác phẩm Đẽo cày giữa đường
1. Thể loại:
Đẽo cày giữa đường thuộc thể loại truyện ngụ ngôn
2. Xuất xứ và hoàn cảnh sáng tác:
Tác phẩm Đẽo cày giữa đường được trích trong Truyện cổ nước Nam, tập I, Thăng Long, 1958 trang 101-102.
3. Phương thức biểu đạt:
Văn bản Đẽo cày giữa đường có phương thức biểu đạt là tự sự
4. Người kể chuyện:
Văn bản Đẽo cày giữa đường được kể theo ngôi thứ ba
5. Tóm tắt văn bản Đẽo cày giữa đường:
Truyện ngụ ngôn Đẽo cày giữa đường kể về một người thợ mộc đẽo cày bên đường, luôn nghe theo lời người qua đường mà đẽo cày theo ý người khác, mỗi người một ý nên anh ta vừa không bán được cày, vừa hỏng gỗ, mất cả cơ nghiệp. Nhiều cách tóm tắt khác của truyện ngụ ngôn này có trong các mẫu tóm tắt Đẽo cày giữa đường.
6. Bố cục bài Đẽo cày giữa đường:
Đẽo cày giữa đường có bố cục gồm 2 phần:
+ Phần 1: Từ đầu đến “bày ra bán”: Người thợ mộc cùng những lời khuyên của người qua đường.
+ Phần 2: Còn lại: Hậu quả của việc “đẽo cày giữa đường” của anh thợ mộc.
7. Giá trị nội dung:
Câu chuyện kể về một anh chàng dốc hết vốn liếng mua gỗ về đẽo cày để bán. Không biết sự vô tình hay cố ý, anh ta ngồi đẽo cày giữa đường. Kết cục từ một khúc gỗ có ích trở thành một mẩu gỗ vô dụng bởi anh không bảo vệ được chính kiến của mình, nghe hết lời người này đến lời người khác. Giá mà anh ta nghiên cứu thật kỹ những yêu cầu cần đạt của sản phẩm mình đã chọn thì sẽ không đến nỗi làm người khác phì cười.
8. Giá trị nghệ thuật:
– Xây dựng hình tượng gần gũi với đời sống.
– Cách nói bằng ngụ ngôn, cách giáo huấn tự nhiên, độc đáo, đặc sắc.
– Sử dụng ẩn dụ, so sánh.
– Lời kể ngắn gọn nhưng thâm thúy.
III. Tìm hiểu chi tiết tác phẩm Đẽo cày giữa đường
1. Hành động của anh thợ mộc khi nhận được lời khuyên
Bỏ vốn: ba trăm quan tiền.
Lần 1: “Phải đẽo cày cho cao, cho to thì mới dễ cày” → Đẽo cày vừa to, vừa cao.
Lần 2: “Có đẽo nhỏ hơn, thấp hơn thì mới dễ cày” → Đẽo cày vừa nhỏ, vừa thấp.
Lần 3: “…đẽo cày cho thật cao, thật to gấp đôi gấp ba thế này để voi cày được” → Đẽo ngay một lúc bao nhiêu cày to gấp năm, gấp bảy.
Kết cục: lỗ vốn, không ai đến mua, bao gỗ hỏng bỏ đi hết.
2. Lí do anh thợ mộc không bán được cày
Nguyên nhân trực tiếp:
+ Do không có người mua.
+ Không có ai dùng voi để cày ruộng.
Nguyên nhân gián tiếp:
+ Do bản tính anh thợ đẽo cày hiền lành, dễ tin người, thiếu hiểu biết, không có chính kiến của riêng mình.
3. Bài học rút ra:
+ Phải luôn tin tưởng vào bản thân, học cách chủ động và có chính kiến của mình trong bất cứ công việc nào.
+ Cần tránh việc để những lời nói bên ngoài ảnh hưởng tới công việc của mình.
Bạn nào cần chuẩn bị bài trước khi lên lớp có thể đọc phần hướng dẫn soạn bài Đẽo cày giữa đường Cánh diều, có gợi ý cho từng câu.
Xem thêm:
- Để cảm nhận rõ hơn vẻ đẹp tươi mới và tinh thần mùa xuân trong văn học, bạn có thể đọc thêm Đồng dao mùa xuân (Tác giả – Tác phẩm) – Ngữ văn lớp 7 Kết nối tri thức.
- Bên cạnh đó, Trong lòng mẹ – Tác giả, tác phẩm sẽ giúp bạn hiểu sâu sắc hơn về tình mẫu tử và giá trị nhân văn trong tác phẩm kinh điển của Nguyên Hồng.
- Nếu yêu thích những trang văn nhẹ nhàng, chan chứa cảm xúc tuổi thơ, đừng bỏ qua Tác giả – tác phẩm: Những khuôn cửa dấu yêu – Ngữ văn lớp 7 Kết nối tri thức để mở rộng góc nhìn của mình.