Tóm tắt Ba chàng sinh viên (Cô-nan Đoi-lơ) ngắn gọn, đầy đủ – 8 mẫu hay nhất

Đề thi tiếng Hy Lạp chuẩn bị cho kì xét học bổng bị ai đó chép trộm trong phòng thầy Xôm. Sơ-lốc Hôm dựa vào chiều cao, vết giày đinh và mẩu đất ở hố nhảy xa để kết luận người chép đề là sinh viên Ghi-crít, người được ông hầu Ben-ni-xtơ lén che giấu. Ghi-crít nhận lỗi, tự bỏ thi và được Hôm chúc làm lại cuộc đời.

Thầy Hin-tơn Xôm hốt hoảng tìm đến Sơ-lốc Hôm vì đề thi tiếng Hy Lạp ngày mai đã bị kẻ lạ chép trong lúc thầy vắng mặt. Hôm khám xét căn phòng, nhận ra kẻ gian đã nấp trong phòng ngủ, rồi lần lượt gặp ba sinh viên sống chung tòa nhà: Ghi-crít, Đao-lát Rát và Mai Mắc Le-rờn. Thầy Xôm cùng Oát-xơn đều ngờ cậu Mắc Le-rờn thô lỗ, nhưng Hôm âm thầm đi tìm bằng chứng. Sáng hôm sau, trước giờ thi, ông chứng minh chính Ghi-crít đã lẻn vào chép đề rồi thoát ra nhờ người hầu Ben-ni-xtơ. Ghi-crít thú nhận và cho biết cậu đã quyết định không dự thi; người hầu giải thích ông làm vậy vì mang ơn cha cậu. Hôm cảm thông và mong chàng trai vươn lên.

Phần 1 – Vụ việc. Năm 1895, giảng viên Hin-tơn Xôm ở Xanh Lúc kể với Hôm rằng chiều nay, trong một giờ thầy ra ngoài, có người đã lục bản in thử đề thi học bổng. Chìa khóa người hầu bỏ quên còn trên cửa, các tờ đề nằm lung tung, mặt bàn có vụn bút chì, vết rách và cục đất đen. Thầy nghi một trong ba cậu sinh viên trọ trong dãy nhà, nhất là Mai Mắc Le-rờn.

Phần 2 – Điều tra. Hôm vào phòng Ghi-crít và phòng chàng trai người Ấn, mượn cớ vẽ phù điêu để quan sát, còn Mắc Le-rờn thì đóng cửa chửi khách. Ông hỏi chiều cao của cậu này, mang mẫu đất về, mặc thầy Xôm cuống quýt vì sáng mai đã thi. Oát-xơn ngờ cậu sinh viên thô lỗ ở tầng trên cùng, rồi cả chàng trai người Ấn; Hôm chỉ thấy người hầu Ben-ni-xtơ là bí ẩn. Ông lùng tìm loại bút chì giống mẩu vỏ ở hiện trường, sáng sớm lại ra ngoài lấy thêm một mẫu đất.

Phần 3 – Sự thật. Trong phòng thầy Xôm, Hôm lập phiên tòa nhỏ. Ben-ni-xtơ chối, nhưng khi Ghi-crít bước vào, ông buột miệng thanh minh và tự để lộ mình. Hôm giải thích toàn bộ quá trình gây án. Ghi-crít thừa nhận, đưa lá thư xin bỏ thi để nhận việc trong ngành cảnh sát. Ben-ni-xtơ kể ông là quản gia cũ của cha cậu. Hôm bỏ qua cho cả hai và chúc chàng trai thành công.

Vụ việc gây hoảng hốt: chỉ một ngày trước kì thi giành học bổng giá trị, thầy Xôm phát hiện đề thi đã bị kẻ gian xem và chép. Thầy phân vân giữa việc hoãn thi, nói rõ sự việc hay im lặng mặc kẻ gian trá dự thi.

Hành trình phá án: Hôm tìm dấu vết ở phòng làm việc và phòng ngủ, thăm dò ba nghi phạm, hỏi han người hầu, đo đoán chiều cao kẻ gian qua khung cửa sổ, đi tìm cây bút chì giống mảnh vỏ ở hiện trường và lấy mẫu đất ở sân vận động.

Công bố sự thật: vài giờ trước kì thi, Hôm chứng minh Ghi-crít là người chép đề, Ben-ni-xtơ là người giúp cậu thoát ra. Chàng trai đã tự nguyện bỏ thi sau một đêm day dứt; vụ việc được giữ kín.

Năm 1895, Sơ-lốc Hôm và Oát-xơn đang tạm trú ở một thành phố có trường đại học thì thầy Hin-tơn Xôm tìm đến. Ngày mai trường thi lấy học bổng; đề tiếng Hy Lạp là một bài dịch dài, ai biết trước sẽ được lợi rất lớn. Chiều nay, thầy bỏ bản in thử ở bàn rồi đi uống trà với bạn. Một giờ sau trở về, thầy thấy chìa khóa của người hầu Ben-ni-xtơ vẫn cắm ở ổ, ba tờ đề mỗi tờ một nơi, trên bàn có vụn gỗ bút chì, ngòi chì gãy, một vết rách cùng một cục đất đen nhỏ.

Hôm đến xem phòng. Ông đoán kẻ gian đang chép dở thì nghe thầy về nên vội trốn vào phòng ngủ, nơi cũng có một mẩu đất đen hình chóp. Thầy Xôm cho biết trong nhà có ba sinh viên: Ghi-crít chăm chỉ, giỏi thể thao; Đao-lát Rát người Ấn học khá nhưng yếu môn Hy Lạp; Mai Mắc Le-rờn thông minh mà ham chơi, vô kỉ luật. Thầy nghi Mắc Le-rờn nhất.

Hôm lấy cớ ngắm phù điêu để vào phòng hai sinh viên đầu, còn Mắc Le-rờn thì không mở cửa, lại quát tháo thô lỗ. Hôm hỏi chiều cao của cậu ta rồi chào ra về, mặc thầy Xôm năn nỉ vì kì thi đã cận kề. Trên đường, Oát-xơn ngờ Mắc Le-rờn và chàng trai người Ấn; Hôm thì cho rằng hai cậu không có gì lạ, chỉ người hầu trung hậu kia khiến ông khó hiểu. Tối đó ông lùng các tiệm văn phòng phẩm, sáng hôm sau dậy từ sáu giờ, đi bộ hai tiếng để lấy mẫu đất thứ ba.

Khi trở lại trường, Hôm khuyên thầy Xôm cứ tổ chức thi vì kẻ gian sẽ không thi. Ông lập phiên tòa nhỏ, dồn hỏi Ben-ni-xtơ rồi cho gọi Ghi-crít xuống. Thấy cậu hoảng hốt nhìn mình, người hầu vội kêu rằng ông không hề hé răng – và thế là tự thú nhận. Hôm kể lại: Ghi-crít cao, đi tập nhảy xa về, nhìn qua cửa sổ thấy đề; gặp chìa khóa bỏ quên, cậu vào phòng, đặt giày đinh lên bàn và chép. Nghe thầy mở cửa hông, cậu ôm giày trốn vào phòng ngủ, để quên đôi găng trên ghế. Đất ở hố nhảy bám đinh giày rơi lại trên bàn và trong phòng ngủ.

Ghi-crít nhận hết và đưa lá thư viết từ sáng: cậu không dự thi, sẽ sang Nam Phi làm cảnh sát. Ben-ni-xtơ thú thật ông vốn là quản gia cũ của nhà Ghi-crít, nên đã ngồi che đôi găng, thả cậu ra rồi khuyên răn cậu như người cha. Hôm không trách ông và chúc chàng trai một tiền đồ tươi sáng.

Tôi là Ben-ni-xtơ, người hầu ở dãy nhà của thầy Xôm. Ngày trước tôi là quản gia của ông Gia-bớt Ghi-crít; ông phá sản rồi qua đời, tôi vào trường làm việc và tự hứa chăm sóc con trai ông. Hôm ấy, tôi sơ ý để quên chìa khóa trên cửa phòng thầy Xôm. Lúc thầy gọi vào vì đề thi bị lục lọi, tôi thoáng thấy đôi găng tay màu nâu quen thuộc của cậu chủ đặt trên ghế và hiểu ngay mọi chuyện. Tôi vội ngồi lên chiếc ghế ấy, giả như choáng váng, ngồi im cho tới khi thầy Xôm đi mời thám tử. Cậu chủ từ phòng ngủ bước ra, kể hết với tôi; tôi để cậu đi và khuyên cậu không được hưởng lợi từ việc sai trái. Sáng hôm sau, ông Hôm lập một phiên tòa nhỏ. Thấy cậu Ghi-crít nhìn mình đầy trách móc, tôi lỡ miệng phân bua, thế là lộ cả. Thật may, cậu đã tự viết thư xin bỏ thi, còn ông Hôm cũng không trách tôi.

Chiều hôm đó, tôi tập nhảy xa ở sân vận động rồi đi đôi giày đinh về nhà. Ngang qua cửa sổ phòng thầy Xôm, nhờ cao lớn, tôi trông thấy mấy tờ giấy in trên bàn và đoán đó là đề thi học bổng. Cửa phòng còn cắm chìa khóa, tôi bước vào; thấy đúng là đề thi, tôi không cưỡng lại được, đặt giày lên bàn, bỏ găng trên ghế và bắt đầu chép. Bất ngờ thầy về bằng cửa hông, tôi ôm giày chạy vào phòng ngủ, quên mất đôi găng. Ông Ben-ni-xtơ, người từng làm quản gia cho cha tôi, đã che giấu và thả tôi ra, nhưng cũng nghiêm khắc chỉ cho tôi thấy điều sai. Suốt đêm tôi không ngủ, sáng ra viết thư xin thầy cho tôi bỏ thi và nhận lời vào ngành cảnh sát ở châu Phi. Thế rồi thám tử Hôm gọi tôi xuống và kể lại mọi việc chính xác đến từng chi tiết. Tôi thừa nhận tất cả, và ông chúc tôi đứng dậy sau lần vấp ngã này.

Nếu sắp xếp lại các sự việc đúng theo thứ tự xảy ra (khác với trình tự kể trong truyện), câu chuyện diễn ra như sau. Ba giờ chiều, bản in thử đề thi được gửi tới thầy Xôm; Đao-lát Rát ghé hỏi chuyện lúc tập đề còn cuộn tròn. Bốn rưỡi chiều, thầy ra ngoài, người hầu bỏ quên chìa khóa ở cửa. Ghi-crít đi tập về, liếc qua khung cửa sổ thì thấy tập đề, bèn vào chép, đến lúc thầy về thì phải nấp trong phòng ngủ. Ben-ni-xtơ phát hiện đôi găng, ngồi lên ghế để giấu, rồi thả cậu đi lúc thầy Xôm đi tìm Hôm. Buổi tối, Hôm khám xét hiện trường, thăm ba sinh viên và tìm bút chì ở các tiệm. Đêm ấy Ghi-crít trằn trọc rồi viết thư xin bỏ thi. Sáu giờ sáng hôm sau, Hôm ra hố nhảy xa lấy mẫu đất; khoảng tám giờ ông giục Oát-xơn cùng trở lại trường, vạch rõ sự thật trước giờ thi. Ghi-crít nhận lỗi, Ben-ni-xtơ nói rõ lí do và vụ việc khép lại trong êm thấm.

Kết luận

Dù ngắn hay dài, một bản tóm tắt Ba chàng sinh viên cần giữ đủ ba chặng của truyện trinh thám: vụ đề thi bị chép trộm, hành trình điều tra của Sơ-lốc Hôm và màn công bố sự thật về Ghi-crít cùng người hầu Ben-ni-xtơ. Em nên chọn mẫu phù hợp yêu cầu đề bài và tự kể lại bằng lời văn của mình.

Xem thêm:

• Mục lục Ngữ văn 9 Kết nối tri thức